«Nie vinavaty i dakažu heta». Biełaruski dalnaboj, jaki siadzieŭ za narkotyki ŭ turmie Ispanii, viarnuŭsia dadomu
«U Ispaniju nikoli ŭ žyćci nie pajedu», — emacyjna zajaviŭ dalnabojščyk z Mahilova Arciom Łazoŭski. Jaho reakcyja zrazumiełaja: u hetaj krainie mužčyna zatrymaŭsia na bolš čym try hady — amal dva siadzieŭ u turmie ŭ Małazie i bolš za hod byŭ na ŭmoŭnaj svabodzie: pakidać krainu jamu zabaranili. Usio praz toje, što ŭ 2018 hodzie ŭ hruzie, jaki jon vioz na fury, vyjavili narkotyki. Sud vynies abvinavaŭčy prysud biełarusu, ale jon z hetym nie zhodny i asprečvaje jaho. Dva dni tamu mužčyna viarnuŭsia ŭ Biełaruś i pra ŭsio, što ź im adbyvałasia, raspavioŭ błohu «Otražienije».
Padpracoŭka, jakaja pryviała ŭ turmu
U 2018 hodzie 30-hadovamu dalnabojščyku z Mahilova Arciomu Łazoŭskamu, jaki pracavaŭ u polskaj kampanii, prapanavali «chałturu» na 470 jeŭra: treba było terminova źjeździć pa hruz na fury ŭ Ispaniju i nazad. Chłopiec pahadziŭsia i adpraviŭsia ŭ šlach jak druhi kiroŭca razam z palakam Hžehažam Padhurskim, uładalnikam hruzavika (jon ža byŭ dyrektaram firmy).
Na miasapierapracoŭčym zavodzie ŭ ispanskim horadzie Sałamanka ŭ refryžeratar zahruzili palety z zamarožanym miasam, jakija źvierchu byli ščylna zakručanyja plonkaj. Na zahruzcy vadzicieli nie prysutničali — ich nie puściŭ vieterynar, bo ŭ ich nie było śpiecadzieńnia. Pra heta dalnabojniki zrabili adznaku ŭ nakładnoj.
Hruz kiroŭcy pavieźli ŭ Polšču, ale na trasie ich, «jak u bajevikach», zatrymała ŭzbrojenaja palicyja. Razhruzili «ref»: u dvuch-troch paletach unizie lažali maleńkija kardonnyja skrynački, u ich — marychuana. Dalnabojščykam nadzieli kajdanki, advieźli na dopyt u pastarunak, a adtul — u turmu.
«Pryznaj vinu — tady adpuścim»
U turmie ŭ Małazie biełarus siadzieŭ 22 miesiacy i vosiem dzion. Pa słovach Arcioma Łazoŭskaha, śledstva sprabavała dakazać, što jon maje dačynieńnie da mižnarodnaha abarotu narkotykaŭ i ŭvachodzić u arhanizavanuju złačynnuju hrupoŭku. Chłopcu prapanoŭvali pryznać svaju vinu, ale jon admoviŭsia heta rabić — vinavatym siabie jon nie ličyć.
U lipieni minułaha hoda Arcioma vypuścili biez pašparta na svabodu, pry hetym źjazdžać ź Ispanii zabaranili, — treba čakać suda. Pracavać jamu było nielha, tamu hrošy na žyćcio jamu pieradavali svajaki i kalehi. Viza i strachoŭka ŭ biełarusa skončylisia.
U sakaviku hetaha hoda pa spravie adbyŭsia sud. Abvinavačanych było šaściora — Arciom, palak Hžehaž i jašče čaćviora hramadzian krain Jeŭropy, jakija byli na zahruzcy paŭpryčepa.
— Advakatka raiła mnie pryznać svaju vinu. Tady, maŭlaŭ, mnie daduć try hady turmy, dva ź jakich ja ŭžo adbyŭ, jašče hod abiacali skaracić i departavać z krainy. Ale akramia pryznańnia viny ja jašče pavinien padpisać papieru, što pretenzij da ispanskich uładaŭ nie maju i apielacyju na pastanovu suda padavać nie budu. Kali nie napišu, siadu ŭ turmu na hod, — raspaviadaŭ paśla suda Arciom.
Łazoŭski admoviŭsia iści na takoje pahadnieńnie, i paśla hetaj prapanovy vyrašyŭ źmianić abaroncu na taho, jaki budzie adstojvać jaho nievinavataść.
U pasolstvie Biełarusi ŭ Ispanii tady paviedamlali, što sprava Arcioma Łazoŭskaha znachodzicca na finalnaj stadyi — čakajecca kančatkovaje rašeńnie suda.
— U hetaj situacyi mahčymyja dva scenary: kali Arciom nie zhadžajecca z prysudam — jon zastajecca ŭ Ispanii da zakančeńnia pracesu abskardžańnia, kali zhadžajecca — astatni termin turemnaha źniavoleńnia (sumarna jon prabyŭ u turmie hod i dziesiać miesiacaŭ i dziesiać miesiacaŭ pry ŭmoŭnym vyzvaleńni) zamieniać na departacyju ŭ Biełaruś, — tłumačyŭ konsulski supracoŭnik Jarasłaŭ Kavalčuk.
«Irvanuŭ dadomu biez pašparta i na pieršym hruzaviku»
Finalnaja stadyja spravy raściahnułasia na miesiacy. U hety čas Arcioma pačała abaraniać inšaja advakatka, jakaja ličyła, što vina jaje padabaronnaha nie dakazanaja, a tamu pryznavać jaje biełarusu nie varta, jak i zhadžacca z prysudam.
Pa słovach dalnabojščyka, ispanski sud usio ž vynies pa im abvinavaŭčaje rašeńnie, mienavita toje, pra jakoje išła havorka, — try hady pazbaŭleńnia voli, ź jakich amal dva jon užo adsiedzieŭ, a astatni termin zamienieny na departacyju.
— U pačatku vieraśnia advakat padała na apielacyju. Čakajem pasiadžeńnia, i kali sud pryznaje mianie nievinavatym, to atrymajecca, što ŭ turmie ja siadzieŭ darma, i zabaronu pakidać Ispaniju nielha było da mianie prymianić. U takim razie možna damahacca vypłaty materyjalnaj kampiensacyi, a jana vielizarnaja — my prykidvali, i jašče hod tamu była suma kala 800 tysiač jeŭra, a ciapier stała jašče bolšaj, — raspavioŭ Arciom.
U toj ža čas dalnabojščyk čakaŭ momantu, kali jamu addaduć pašpart, kab jon moh źjechać dadomu. Kaža, što «ŭsio vielmi chočuć patrapić u Ispaniju, a ja ŭ chałodnuju Biełaruś, dzie nie byŭ užo bolš za try hady, daŭno nie bačyŭ svaich rodnych, dzicia».
Niadaŭna advakat paviedamiła Arciomu, što ź jaho źniatyja ŭsie abmiežavańni. Paśla hetaha biełarus vyrašyŭ źjechać na radzimu, spyniała adno — pašpart jamu ispanskija ŭłady tak i nie addali. Ale dalnabojčšyk tak stamiŭsia ad vymušanaha znachodžańnia ŭ soniečnaj krainie, što rvanuŭ dadomu biez dakumienta.
— Dapamoh naš ličbavy prafsajuz i jaho lidar Maksim Kuźniacoŭ, jakoha ŭsie viedajuć jak błohiera Złoha dalnaboja. Jon znajšoŭ kalehu-kiroŭcu, jaki ŭziaŭ mianie da siabie ŭ kabinu hruzavika i davioz da Varšavy. Tam ja pajšoŭ u pasolstva Biełarusi ŭ Polščy, patłumačyŭ situacyju z pašpartam. Litaralna za 15 chvilin mnie vypisali paśviedčańnie na viartańnie ŭ Biełaruś, i ja pajechaŭ na miažu ŭžo na lehkavušcy jašče adnaho spahadlivaha čałavieka.
Pierasiakaŭ miažu Arciom dniom, kalidor dla lehkavoha transpartu byŭ pustym, ale afarmleńnie biełarusa zaciahnułasia na hadziny čatyry.
— Pa dźvie hadziny na prachodžańnie abodvuch bakoŭ. Śpiarša palaki «prabili» mianie pa svaich bazach, aburylisia ad spravy, u jakoj ja pabyvaŭ, a tamu doŭha hutaryli sa mnoj, mašynu adpravili na dahlad, a nas paprasili raspranucca, vyviernuli kišeni. Toje ž samaje było na biełaruskim baku, tolki jašče byŭ sabaka, jaki nas abniuchaŭ. Ale potym usio ž prapuścili.
Z akna aŭto Arciom razhladaŭ rodny kraj i adznačaŭ, jak «mocna ŭsio źmianiłasia, a Mahiloŭ staŭ niejkim vialikim, vulicy šyrokija, asfalt novy». Doma doŭha razmaŭlaŭ z rodnymi, potym loh na svoj łožak, ale doŭha spać nie zmoh — pierapaŭniali emocyi.
— Jak adsiadžu samaizalacyju, adrazu zamoŭlu pašpart i budu šukać pracu. Kim? Nu viadoma dalnabojščykam! Nie adviarnuła mianie ad prafiesii paśla ŭsiaho, prosta budu mudrejšy i aściarožniejšy, zaŭsiody budu na suviazi z našym prafsajuzam, — aptymistyčna zajaviŭ pra svaje płany Arciom Łazoŭski. — Ale voś u rejsy ŭ Ispaniju ja bolš nikoli nie pajedu — nie chaču jašče raz trapić u anałahičnuju historyju, zanadta časta jany tam adbyvajucca.
«Jaho nievinavataść budziem dakazvać da kanca»
Hiuziel Zamałtdzinava, advakatka Arcioma Łazoŭskaha, paviedamiła, što choć jaje padabaronny i nie padpisvaŭ dakumient ab tym, što jon pryznaje svaju vinu ŭ złačynstvie, na sudovym pasiadžeńni jon vusna pahadziŭsia ź joj.
— U ispanskim sudzie pracuje takaja sistema, kali advakat abvinavačanaha i prakuror kantaktujuć pamiž saboj i prychodziać da kansensusu z nahody pakarańnia padsudnamu. Abaronca ahučvaje jaho svajmu padabaronnamu i raić pryznać ci nie pryznać svaju vinu. Tak było i ŭ vypadku z Arciomam: jahonaja tahačasnaja advakatka rekamiendavała jamu pryznać vinu. U sudzie jon heta zrabiŭ, ale potym dakumient nie padpisaŭ. Ale abvinavaŭčy prysud jamu ŭsio roŭna vynieśli, — patłumačyła Hiuziel Zamałtdzinava.
Advakat miarkuje, što takoje roznahałośsie adbyłosia z-za taho, što Arciom drenna razumieŭ, jakoje dziejańnie adbyvałasia ź im u toj momant: pačałosia sudovaje pasiadžeńnie, jakoje prachodzić vielmi chutka, i taksama chutka vynosicca rašeńnie pa spravie. Nahadajem, spravu, u jakoj fihuravaŭ Łazoŭski, razhledzieli za dva pasiadžeńni, padčas druhoha vynieśli prysud.
— Miarkuju, što ŭ sudzie pierakładčyk moh niapravilna abo niapoŭna pieravieści dla Arcioma niejkija źviestki, što ahučvalisia ŭ pracesie. Na žal, u ispanskija sudy pryciahvajucca pierakładčyki nie prafiesijnyja, a litaralna z vulicy, ich kampietentnaść i ŭzrovień viedaŭ movy nichto nie praviaraje. Taksama na jaho akazvaŭsia mocny psichałahičny cisk: vybrać pamiž tym, kab viarnucca ŭ turmu, kali jon nie pahodzicca z prysudam, abo pahodzicca z abvinavačvańniem i vyjści na volu.
Advakat Hiuziel Zamałtdzinava paviedamiła, što vyvučyła spravu i ličyć, što viny Łazoŭskaha ŭ im niama. Jana paraiła biełarusu padać apielacyju na skasavańnie prysudu suda i pierahlad spravy, u lipieni heta było zroblena.
— Ciapier my čakajem razhladu apielacyi. Heta adbyvajecca ŭ zale suda, u prysutnaści cełaj kamisii z sudździaŭ. Kali jaje adchilać, to my budziem skardzicca ŭ vyšejšyja sudovyja instancyi — takuju pazicyju zaniali ja i moj padabaronny.
Kamientary