Hałoŭnyja fakty pra novy fieministyčny raman Julii Šarovaj
Piśmieńnica Julija Šarova na kraŭdfandynh-płatformie «Vulej» pačała zbor hrošaj na vydańnie svajho novaha ramana «Viartańnie Lilit», pieršyja čarnaviki jakoha źjavilisia jašče ŭ 2013 hodzie. Na 250 staronkach budzie raskazvacca pra sučasny Minsk ź jaho ŭniviersamam «Centralny», Akreścina i novymi hierojami pakaleńnia — błohierami.

Dla Julii heta druhi bujny raman. Za pieršy, «Don Giovanni, abo Pamiłavany svavolnik», u 2013 hodzie piśmieńnica stała łaŭreatkaj premii «Debiut» imia M. Bahdanoviča. I kali hałoŭnym hierojem debiutnaj knihi byŭ mužčyna Don Žuan, to suśviet novaha vydańnia krucicca vakoł žančyny Lilit, «pieršaj žonki Adama, jakaja pakinuła Raj i nie pryžyłasia ŭ Piekle. Za heta Boh i Djabał zmusili jaje padpisać uhodu, pavodle jakoj Lilit musić biaskonca ŭvasablacca ŭ ziamnych žančyn i žyć siarod ludziej. Pabadziaŭšysia pa śviecie, jana ŭrešcie traplaje ŭ sučasny Minsk…».
Ubačyŭšy ŭ anatacyi da knihi takija cikavyja vobrazy, jak hazieta «Naša Niadola», błohierka Hala, karty Taro i anioł-prahramist, my vyrašyli raspytać u aŭtarki pra toje, nakolki śviet jaje vydańnia blizki da realizmu.
«Nina»: Minuły raman na 600 staronak vy pisali 10 hod. Novy vyjšaŭ karaciejšym i «chutčejšym». Ale ŭsio adno: jak vy raźmiažoŭvali piśmieńnickuju pracu ź inšymi abaviazkami?
Julija Šarova: 21 červienia 2017 hoda ja zavitała na knižny kirmaš i nabyła tam pahanskaje taro. Była akurat Lita, pahanskaje śviata letniaha soncastajańnia, duža mistyčny dzień. Ja viarnułasia dadomu i adčuła žadańnie sieści i pierahledzeć čarnaviki novaha ramana, jakija mieła niedzie z 2013 hoda. I spakvala ŭciahnułasia ŭ napisańnie.

Jak mnohija sučasnyja ludzi, ja maju niešta kštałtu sindromu deficytu ŭvahi, tamu zavisaju na vialikich abjomach pracy. Kali ž rabić spravu drobnymi kavałačkami i ŭvieś čas pieraklučacca na niešta inšaje, to praces budzie ruchacca.
Ja vyrašyła pisać karotkija raździeły, čarhavać siužet z roznymi ŭstaŭkami (zaciemki z błohaŭ, infarmacyja z kryminalnaj chroniki, zapisy z žurnału telefanavańniaŭ abo ŭryŭki z apovieści, jakuju stvaraje adzin ź piersanažaŭ ramana). Kali pišaš tekst maleńkimi błokami, štodnia bačyš niejki vynik. Heta vydatna stymuluje ruchacca dalej. U vyniku pieršy celny čarnavik byŭ hatovy niedzie napačatku listapada. Paźniej ja jaho redahavała i mieła ŭžo druhi, vyčyščany čarnavik na pačatku śniežnia.
«Nina»: Uryŭki z «Don Giovanni, abo Pamiłavany svavolnik» vy pieršapačatkova admysłova šyfravali pad mužčynskim imiem. Novy ž pačali rekłamavać u fejsbuku adrazu, kali jon jašče nie byŭ hatovy. Dzialilisia ŭsimi padrabiaznaściami piśmieńnickaj kuchni. Mistyfikacyja nie pracuje, pracuje aktyŭnaja samarekłama?
JUŠ: Pieršy raman isnavaŭ u dvuch varyjantach. Spačatku ja dasłała rukapis na konkurs PEN-centra dla maładych litarataraŭ i padpisałasia mužčynskim psieŭdanimam. Mnie było 26 hod, i ja mierkavała, što heta cikavaja hulnia. Potym ja toj varyjant schavała ad usich i ŭ 2010-2011-m całkam pierapisała i ŭvajšła ŭ litaraturu pad ułasnym imiem. Premiju «Debiut» ja atrymała jak Julija Šarova, jaki sens mudravać ź psieŭdanimami? Sam fakt atrymańnia takoj premii dazvalaje skazać: tak, ja piśmieńnica, ciapier ja pišu novy raman, voś možacie pačytać uryvak.
Darečy, sioleta ja vydam pieršy raman u novaj redakcyi, jon budzie dastupny ŭ elektronnym vyhladzie.
«Nina»: Kamu ŭ sučasnym śviecie patrebnyja karty taro i astrałahičnyja prahnozy, pra jakija vy pišacie ŭ «Viartańni Lilit»?
JUŠ: Ja nie sacyjołah, kab adkazvać na takija pytańni. U sučasnym śviecie takija ludzi dakładna jość, u tym liku ŭ Biełarusi.
«Nina»: Užo ciapier, navat nie čytajučy knižku, u apisańni da jaje mnohija bačać siabie. Vy hatovyja reahavać na kryŭdy ŭ suviazi z hetym? I jaki ŭ vašaj knizie pracent piersanažaŭ, śpisanych z realnych ludziej?
JUŠ: U realistyčnaj litaratury (a realizm ja šanuju i da jaho pryjomaŭ źviartajusia) jość taki pryncyp mastackaj typizacyi. To bok, u adnym hieroi prahladajucca rysy roznych ludziej, a žyćciovyja akaličnaści, u jakija piersanaž traplaje, vynikajuć z łohiki jahonaha charaktaru, navat kali ŭ rečaisnaści z pratatypami ničoha padobnaha nie zdarałasia. Kali śpisvać hieroja z adnaho saraŭdnaha čałavieka, takoha efiektu moža nie być.
Mnie cikavy fienomien sieciŭnych Bahiniaŭ, ja čytaju mnohich, viadomych i nie vielmi. Heta vydatnaja terapija: nazirańni za Bahiniami dapamahajuć chucieńka streści zichotki nimb z ułasnaha čała i viarnucca ź niabiosaŭ na ziamlu. U vobrazie Hali Płavinskaj čytačy ŭžo ciapier znachodziać rysy roznych žančyn. I heta pravilna. Toje ž samaje z «Našaj Niadolaj» — kožny nosić svaju NN u dumkach i ŭ sercy.
«Nina»: Jak vy vyznačajecie žanr knihi?
JUŠ: Chaciełasia b nazvać heta fieministyčnym ramanam z elemientami mahičnaha realizmu i sacyjalnaj satyry, ale raptam budzie niapravilna. Niachaj z terminałohijaj raźbirajucca śpiecyjalisty.
«Nina»: Čamu vaša kniha, akramia inšaha, pra žanočyja prablemy? Jakija epizody z žyćcia biełarusak tam buduć uspłyvać, i čamu jany važnyja dla vas?
JUŠ: Chatni hvałt, taksičnyja stasunki maci i dačok, niezdarovyja stasunki z mužčynami, jakija baišsia razarvać, prablema ekanamičnaj zaležnaści ad mužčyny, nieabaronienaść žančyny z maleńkim dziciom…
Ja davoli časta sutykajusia z žančynami, jakich žyćcio zahaniaje ŭ kut. Časam ja baču ŭ ich siabie imaviernuju: što było b sa mnoj, kali b ja na tym ci inšym etapie svajoj bijahrafii zastałasia «dobraj dziaŭčynkaj». Ja žyvaja, zdarovaja, maju svabodu manieŭraŭ, bo mnie pašenciła. A inšym — nie. Voś u dačynieńni da ich chočacca adnavić niejkuju spraviadlivaść.
«Nina»: Vy paznačyli, što heta knižka «dla dziaŭčynak». Što zdarycca z mužčynam, jaki pračytaje jaje?
JUŠ: Nie prosta «dla dziaŭčynak», a «dla dobrych dziaŭčynak». A što zdarycca z mužčynami, mnie i samoj cikava. Ich, darečy, na dadzieny momant bolej siarod zamoŭcaŭ knihi.
«Nina»: Čamu vy źbirajecie na płatformie mienavita 1200 rubloŭ na vydańnie? Hetaha dastatkova dla ŭsich vydatkaŭ?
JUŠ: Raźliki vialisia dla minimalnaha nakładu, tracinu jakoha hatovaje nadrukavać svaim koštam vydaviectva «Januškievič». Tamu suma źbirajecca na dźvie traciny nakładu, plus apłata pasłuhaŭ karektara. Kali hrošaj źbiarecca bolej, nakład budzie pavialičany (pakul raźličvajem na 300 asobnikaŭ), a sabiekošt knihi — źnižany. Na žyćcio z hetych hrošaj ja nie vaźmu nivodnaj kapiejki. Mnie jość z čaho žyć, ale vydańnie knihi svaim koštam dy jašče i vialikim nakładam ja pakul nie mahu sabie dazvolić.
«Nina»: Užo majucca zadumy na budučyja knihi?
JUŠ: Tak. U pryvatnaści pra cmoka, jaki vyłupiŭsia ź jajka. Tolki jaho nie mužčyna pryhreŭ, a žančyna. Što z hetaha atrymałasia, ja pakul sama nie viedaju. Rana ci pozna prydumaju. Mažliva, nabudu taro cmokaŭ — i siužet sam saboj pryjdzie.
Ciapier čytajuć
«Ja nie bomž, u mianie navat biełyja škarpetki». U Minsku dziaŭčyna z Łuhanska raskłała pałatku prosta ŭ padjeździe šmatpaviarchovika, ustryvožyŭšy žycharoŭ
Kamientary