Panu Michału Miaśnikoviču, kancleru i doktaru, peŭnaha abyvatala suplika

Naležała b, jak heta vučać navuka dypłamatyi i etykiet, pačać i skončyć hetuju supliku da pana kanclera i doktara ŭ navukach haspadarčych i hrašovych z kamplimientaŭ, ale nie budu hetaha rabić. Bo što ž heta robicca, panie kancler?! Padsiečana nacyjanalnaja ideja! Stračana. Niama jaje.

Raniej nacyjanalnaja ideja, jakaja musiła źjadnać usich abyvatalaŭ hetaha kraju, biełarusinaŭ i litvinaŭ, zaklučałasia ŭ troch usim zrazumiełych słovach: čarka i skvarka.

Praŭdu kažučy, byŭ by ja brachunom niesuśvietnym, kali b skazaŭ, što ŭ našaj Biełaj Rusi i Litvie niama čaho nalivać u čarki. Akavity, vinaŭ, likvoraŭ, piva dy ŭsiakich inšych napojaŭ u nas choć zalisia, choć utapisia. Pa hetym pakazčyku my napieradzie ŭsiaje płaniety. Heta i Suśvietnaja arhanizacyja achovy zdaroŭja musiła pryznać. Ale sała, jakoje biełarusiny i litviny režuć na skvarki dy syrymi skrylami jaduć, vobmal. A kab znajści ŭježnaje sała, treba dobra łapci staptać. I nie tolki vobmal taho sała.

Ceny kusajucca, panie kancler. Šče kolki tydniaŭ tamu na bazary dva z pałavinaju funta možna było kupić za 1000 kop pieniaziaŭ

[ceny na tavary i pasłuhi pieraličanyja pa kursie 1588 h. — Red.], a ciapier treba vykłaści nie mienš jak 1310 kop. Adčuvajecie roźnicu? Čym ža zakusić akavitu? Adnoj cybulaj? Ale ž i cybula padaražeła. I jak mnie, litvinu, jeści syroje sała ci skvaryć jaho biez cybuli?

Uziaŭšy pad uvahu, što j akavita ź likvoram ciapier darahija dla paspalitych rusinaŭ i litvinaŭ, mižvoli musiš pierajści na bulončyk.

Ale ž i bulba padaražeła! Na pačatku zimy samaja tannaja kaštavała niedzie 133 kapy pieniaziaŭ, ciapier kaštuje 216 kop. Praŭda, nabližajecca leta, dyk peŭnyja kramniki, kab pazbycca zapasaŭ, pradajuć na toržyščy dva z pałavinaju funty bulby za 166 kop. Ale takich kramnikaŭ dniom z ahniom pašukać treba. Maładaja bulba dyk i zusim tolki panam dastupnaja: 416 kop pieniaziaŭ dva z pałavinaju funta!

Katoryja biełarusiny i litviny trochi bližej na panoŭ, dyk tyja nie tolki skvaračku spažyvali, ale kurynaje kryło ci nožku, a peŭnyja, bolš raspaniełyja, — i hrudku, i filej kuryny.

Ale, musić, tyja biełarusiny i litviny nadta ŭžo raspanieli. I tamu ŭrad, jaki ŭznalvaje pan kancler i doktar u hapadarčych i hrašovych navukach, dazvoliŭ handlaram padniać ceny na 166 i bolš kop. Kaštavali, skažam, tyja kurynyja nožki 550 kop pieniaziaŭ — ciapier kaštujuć 750 kop.

A byvajuć i tańniejšyja. Bačyŭ ja takija ŭ kupca Rubloŭskaha. Niama na što hladzieć. Musić, miesiačnych kuraniat pačali zabivać.

Pra kupca Rubloŭskaha možna toje skazać, što, prykładam, žychary paŭdniovaha zachadu słaŭnaha miesta Mienskaha ŭžo stohnuć: na jakuju ŭstanovu ni kiń vokam — i na «Vałhahrad», i na «Brest» — usio Rubloŭski dy Rubloŭski. A niadaŭna jon adčyniŭ svaju ŭstanovu na miescy bazara «Maskoŭski». Było toržyšča — i niama. A byli ž tam stałyja klijenty i handlary. Stałym pakupnikam handlarki mahli skinuć canu na kapu-druhuju, navat napavier davali. Ale ŭrad takaja praktyka, musić, nie zadavalniaje. Ab vyhadzie ž abyvatalaŭ urad i ŭłady miesta Mienskaha dumajuć mienš.

I nie brašu ja, kali kažu, što pra abyvatalaŭ, asabliva pra starych, urad nie dumaje.

Kali było apošniaje pavyšeńnie renty (pa-dziaržaŭnamu — piensii)? Ci nie ŭ lutym? Atrymaŭ ja studzieni 36337 kop pieniaziaŭ, a ŭ lutym — «až» 38153 tysiačy.

A tym časam z łaski ŭradu, jaki ŭznačalvaje pan kancler, i z łaski haranta, jaki nad panam kancleram staić, košty na prajezd padskočyli, na miasa-sała, bulbu-cybulu padskočyli, na razmovy dalokačutnyja (pa-vučonamu — telefonnyja, radaść starych ludziej) padskočyli… Lepš skažycie mnie, panie kancler, na jakija tavary i pasłuhi jany nie padskočyli. A voś renty (abo piensii, jak heta kažuć) zastalisia na raniejšym uzroŭni. Ci ž heta spraviadliva? Ci ž heta pa-ludsku? Tamu i padaju ja panu kancleru supliku ŭ nadziei, što ŭrad pavysić renty. I nie na niejkija śmiešnyja adsotki, jak u lutym, a istotna, u adpaviednaści z rostam koštu žyćcia. I heta navat užo nie suplika, panie kancler. Heta ŭžo patrabavańnie. Ci pan kancler čakaje, kali stohn pažyłych ludziej pieraraście ŭ bunt?

Anatol Sidarevič, słaŭnaha miesta Mienskaha abyvatal

roku Božaha 2014, červienia 5 dnia

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0