Nieandertalec idzie

«Ja koje-čto poniał, vstav s levoj nohi».

Mienavita ŭ Varšavie, stojačy u najpaskudniejšym nastroi pad dušam u najstramniejšym chostale Prahi-Paŭdniovaj, ja zrazumieŭ, što kali niešta nie tak, to ciapier ja viedaju što.

Dabiralisia my da Varšavy jak zaŭsiody. Vyjezd, zapłanavany na dzień, adbyvajecca viečaram, daroha prachodzić nočču, paśla chrosny chod na miažy i pryjezd na miesca ŭ stanie žorstkaha kamatozu a 8-j ranicy. Arhanizm patrabuje snu, ale son nie prychodzić, bo kava i enierhietyki vykručvajuć arhanizm navyvarat.

Spynicca vyrašyli ŭ chostale, bo, pa-pieršaje, nikoli ŭ chostale nie spynialisia, pa-druhoje, jak vyśvietliłasia, heta vielmi tanna, a pa-treciaje «a čo nam dvum chłopcam pierad samimi saboj rasšarkivacca». Mužčynskaja kampanija nie vymahaje servisaŭ i kamfortaŭ. Rečy kinuŭ i pajšoŭ buchać. Ale.

Sprava ŭ tym, što toj chostał, u jaki my zajechali, akazaŭsia chostałam dla dalnabojaŭ, budaŭnikoŭ-šabašnikaŭ, viečna pjanych bamžavatych vałacuhaŭ. Kajf jašče toj, ale nie tolki kajf, ale i profit. Kali ty hladziš na čužoje bydła, ty maješ mahčymaść pryhladziecca.

Svaje hopnički zamylilisia. Źlilisia adnym fonam i pierastali pradstaŭlać saboj abjekt vyvučeńnia. Inšaja sprava — čužyja. Ale pra heta — paźniej.

Žychary susiedniaha pakoja pa pieršaj prośbie vydali nam parol ad sakretnaha haspadarskaha vajfaju, paprasiŭšy paru piva ŭzamien. Nu, narmalna, čo. Nazyvajecca jon u Polščy, darečy, nie vajfaj, a vifi. Vifi, i ŭsio tut.

Vyrašyŭšy, što najlepšy sposab zasnuć — pryniać unutr siabie «Saplicy», pajšli ŭ pošukach kramy, dzie kupili vyratavalny ałkahol sabie i premijalny susie-dziam. Susiedzi spakojna ŭziali piva, moŭčki adčyniŭšy i začyniŭšy dźviery. My zajšli da siabie, vypili i radasna adrubilisia.

Pračnulisia hadziny praz try. Hvałt. Lamant za tonkaj ścianoj. Susiedzi dakazvali, što słovam «kurva» možna vykazać lubuju dumku.

Polskuju movu ja razumieju kiepska, ale što niešta tam u ich nie kleiłasia, ja zrazumieŭ dobra. Jana šukała pianiondzy, a jon kazaŭ, što kurva-kurva. Jašče para inšych mužčynskich hałasoŭ flehmatyčna paŭtarali, što kurva, kurva, i ŭsio takoje. Paśla jany pastukali da nas. My, prychodziačy spakvala ŭ prytomnaść, adčynili i pačali kamunikacyju.

Jana niekali była napeŭna ništo sabie takoj. Niekali. Tak. U jaje vielmi biełyja zuby, ale nie chapaje adnaho ci dvuch piarednich. Akuratnieńka vybity. Nos u jaje ad častaha łamańnia plaskaty i pa šyryni zajmaje ŭsio volnaje miesca pamiž pravym i levym vokam. Jak u baksiora. Vočy bliskučyja. Chitryja. Zadornyja vočy 35-hadovaj ałkahalički.

U jaje muža, naadvarot, ja naličyŭ dva zuby i paru štyftoŭ. Jon — budaŭnik. U adprasavanaj i vymytaj spartyŭnaj vopratcy. Aboje vielmi pryjaznyja.

Ichni sužychar maje tonkija intelihienckija ruki. Dastatkova apuchłyja. Čyrvonyja.

Siadzieli i rabili vyhlad, što razmaŭlajem. Jany nam niešta kazali i niešta skazali. Było jasna, što «kurva-kurva», a jašče ci nie chočam my piva, jakoje jany nam prynieśli ŭ adkaz — pačastavacca? My piva nie zachacieli, a zachacieli spać. Našy susiedzi imhnienna ŭsio zrazumieli i pajšli da siabie, chacia ja dumaŭ, što zaraz budzie jak zvyčajna niešta typu: «Da čo, da davaj vypjem. — A davaj pasiadzim. — Dyk a jość jašče što?»

Bolej nie zasnuli. Susiedzi za ścienkaj znoŭ svarylisia i sprabavali adzin adnoha ŭkładvać spać ci adpravić u mahazin. Słova «kurva» paŭtarałasia imi paśla kožnaha słova, i heta nie žart.

Tonkija-tonkija ścieny.

Ranicaj niechta z bravych mužčyn zapaŭzaŭ na biełazubuju pryhažuniu, i jana praz chvilinnuju iteracyju vydavała niejki huk, kab padbadzioryć. Padbadziorvała. Paśla mužčyny sychodzili kuplać piva, a jana biehała i zavichałasia pa kuchni i tonieńkim dziavočym hołasam pieła śmiešnyja polskija dziciačyja piesieńki. Skvarčeła patelnia. Jana ŭjaŭlałasia 12-hadovaj dziaŭčynkaj sa śvietłymi kosami. Takoj svavolnicaj, jakaja, pakul nie pryjšli baćki, vyrašyła ździvić ich blinami na śniadanak. Paśla viartalisia kavalery, buchali, harłali, kryčali, što kurva-kurva-kurva. Jana kryčała zaŭždy macniej za inšych. Hołas byŭ užo nie tonieńki, a sipły taki złamany hołas ałkahalicy.

— Ty bendzieš mnie kochaċ, bo tvoj … staić! — kryčyć jana adnamu z kavaleraŭ i radasna śmiajecca.

 A jašče jany łamali dźviery susiedziam.

Nam nie łamali, nas lubili, bo, zajšoŭšy da nas viečaram, jany ŭbačyli, što my sinchronna ź imi kvasim sa svaimi siabrami smačnuju polskuju zubroŭku. I jany vielmi ŭzradavalisia.

Na nastupny dzień, kali ja išoŭ u duš praz faje, dzie stajaŭ stoł, za jakim siadzieli susiedzi, užo kančatkova navalenyja i čyrvonyja, jana uźvisknuła, praciahnuła ŭ moj bok pierst i praz rohat prasipieła: «A, ty alkahoo-o-olik! Alkaholik! A?! Vidzieła! Vnoce pił vudke!»

Kavalery radasna śmiajalisia i zaprašali prysieści da ich. Ja razhublena zamataŭ hałavoj: nie razumiem.

Kožny raz, kali jany nas bačyli, jany radasna nazyvali nas ałkaholikami i zaprašali na piva. I ja nie moh nijak zrazumieć, što ž vybivajecca z standartnaj karciny. Što niezvyčajnaha ŭ hetym. Što?

U ich niama adčuvańnia ułasnaj zahannaści, jakuju my pryzvyčailisia nazirać u tych, chto namacvaje dno ŭ svajoj bijahrafii. Hetyja ludzi z susiedniaha pakoju ščaślivyja.

Voś što vychodziła za miežy šabłona. Jany z honaram buchajuć, z honaram ažyćciaŭlajuć svaje ranišnija kaitusy, z honaram apuskajucca nastolki hłyboka, nakolki heta dazvolić ich małady arhanizm.

I voś u hety momant mnie šmat što stała jasna vakoł mianie. I ja apynuŭsia ŭ Biełarusi. Na mienskich vulicach, u haradzienskich padvorkach. U lubym miescy našaj krainy. A paśla — u Rasii.

Tam, dzie heta ŭsio jarčej i bolš šurpata. Usio skłałasia.

My, katoryja bačym, što śviet poŭny niespraviadlivaści, my, katoryja chutka znoŭ pojdziem na płošču pa razdaču lulej, my, katoryja pieražyvajem za bracki (nikoli raniej nie ŭžyvaŭ hetaha słova) ukrainski narod, katoryja płačam, hledziačy, jak lohka prašyvajucca kulami draŭlanyja ščyty — my nienavidziem siabie za toje, što nie možam rastłumačyć IM, čamu mitynh na majdanie ŭ Kijevie — prajava narodnaj vieličy, a kałaradskija mitynhi ŭ DoMbaSie — biaskoncaja valpurhijeva noč. My nie razumiejem, čamu jany nie bačać, što kiepskaje — kiepska, niespraviadlivaje — niespraviadliva. Što bydła i mudaki nie pavinny nazyvacca hierojami, a hieroi pavinny.

Ja zrazumieŭ usio.

Pavialičyć

My žyviem va ŭpeŭnienaści, što u nas adbyvajecca baraćba idej. Što my niešta im možam rastłumačyć, pierakanać ich, i ŭ ich raspluščacca vočy. I jany skažuć nam, chto pavodzili siabie chierova i bolš tak nikoli nie buduć. Ale jany buduć i nie pryjduć i nie skažuć.

My bačym siabie nośbitami niejkaj idei, niejkaj prahmatyčnaj vysnovy, niejkaha humanistyčnaha kryteryja, ale heta nie tak. My nie nośbity idei, my nośbity minornaha nastroju i depresii.

Ty sprabuješ rastłumačyć čałavieku, jakomu fizična — vielmi choraša, — što jamu fizična vielmi kiepska. I tamu jon usprymaje nas jak psichična chvorych nadakučlivych klikušaŭ. My kryčym: «Hipaksija. Kisłarodnaje haładańnie. Niama čym dychać. U ciabie pavinna baleć hałava, bratka, musić źjavicca adyška, ty musiš vanitavać, jak ja! Usio kiepska i budzie jašče horaj».

A jon adkazvaje, što ŭ jaho cudoŭny tonus, što jon dychaje na poŭnyja hrudzi. Usio dobra i budzie jašče lepiej.

I jon nie spračajecca, bo niama pradmieta sprečki.

I ty ŭjaŭlaješ sabie da jakoha «lepiej» jon idzie i viadzie ciabie za saboju. I ty dumaješ, pra toje, što jon maje svaju ideju, a ty svaju. I ty pavinien jamu dakazać! Dakazać, što jamu kiepska, što jon zadychajecca jak i ty. A jon nie choča ciabie słuchać, bo tvaje słovy nie majuć sensu. Jen haspadar svajoho žyćcia. Svajho i tvajho.

Kali ž zdarycca što pavietra stanie šmat, i ty, narešcie, pierastanieš zadychacca i skažaš, što žyćcio naładziłasia, jon prypaŭzie da ciabie, trymajučysia za hałavu i budzie jenčyć, što jana ŭ jaho kružycca, što ŭ jaho kisłarodnaje atručańnie, jon vanituje i amal aślep i skaža, što heta ty, s..ka, va ŭsim vinavaty, što ty chočaš jahonaj śmierci i za ŭsio zapłaciš. Vašy vidy niesumiaščalnyja. Jany — heta jany. Jany zmahajucca za kamfort dla svajho vidu. My inšyja.

Sprava ŭ tym, što nasupierak darvinaŭskaj teoryi pryznana, što kramanjoncy — heta nie vynik evalucyi nieandertalcaŭ. Heta inšaja paralelnaja halina raźvićcia čałavieka. Jany žyli ŭ adzin čas i sprabavali adstajać kožny svajo prava na isnavańnie. Inšaja sprava, što ličycca, nibyta nieandertalcy źnikli, a kramanjoncy — voś jany: my. Nu, tak. My — kramanjoncy. Ale i nieandertalcy tut. Nieandertalcy — heta jany. My žyli pobač ź imi bolej za sto tysiač hadoŭ. My navučyli ich ahniu, ale nie navučyli ich razmaŭlać i dumać jak my. My im kazali: «čamu vy nie razmaŭlajecie?» A jany nie adkazvali mienavita tamu, što jany nie razmaŭlajuć. Mova nieandertalcaŭ była i jość biednaj. U joj jość tolki kamandy, zahady i «alerty». Jany myślili zahadami sto tysiač hadoŭ tamu i ich myśleńnie nie źmianiłasia istotna ciapier. Jany patrabujuć zahadu. Chaj jany zrazumieli, što jeści smažanaje — karyśniej i što zručniej chadzić ŭ prybiralniu, a nie pad siabie, ale zmyvać za saboj jany navučylisia nie ŭsie.

Źniešni vyhlad nieandertalca apisany dastatkova padrabiazna i, chacia dziasiatki tysiač hadoŭ mižvidavych stasunkaŭ mocna razbavili ich hienom, nieandertalec bačny, kali jon vychodzić na śviatło i čutny, jak tolki adkryvaje rot. Nieandertalec idzie.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0