30 červienia 1984 h. my z tataj i mamaj pajechali hladzieć na dziva: u Miensku adkryvali metro — vosiem stancyj ad «Instytutu kultury» da «Maskoŭskaj». Prajšoŭ 21 hod. 7 Listapada. Kraina śviatkuje 88-ja ŭhodki Vialikaha Kastryčnika. Chałodna. Hetym razam baćki nie pajechali — šmat chatnich spravaŭ, maŭlaŭ, paśpiejem pahladzieć. Hetym razam padzieja — lakalnaje śviata dla žycharoŭ staličnaha Zachadu. U Miensku adkryli 21-ju, 22-ju i 23-ju stancyi metro.
11.00. Stancyja «Kamiennaja horka»
Naziemny ruch pierakryty. Ciahniki iduć tolki da «Puškinskaj». Začynienyja ŭvachodnyja dźviery z vulicy na novyja stancyi, ludzi nia mohuć karystacca navat padziemnymi pierachodami. Na platformie stancyi «Kamiennaja horka» źjaŭlajecca A.Łukašenka. Jon raskazvaje žurnalistam pra ambicyjnyja plany dalejšaha budaŭnictva dy zvykłyja rečy: zachavańnie dobraj tradycyi savieckich časoŭ — daryć pracoŭnyja padarunki narodu da dziaržaŭnych śviataŭ, paskareńnie tempaŭ budaŭnictva metro ŭ dva razy. Havoryć pra toje, što ŭsio zroblenaje treba źbierahčy.
11.30. Pasiołak Kuncaŭščyna, pavarot na ahrakambinat «Ždanovičy» dy MKAD
Na prypynku staić aŭtobus № 36. Na słupie napisana, što hety novy maršrut da d/s «Kuncaŭščyna» pačnie chadzić tolki paśla adkryćcia druhoj linii metro. Ludzi na prypynku zapytvajuć kiroŭcu: «Ci pajšło ŭžo metro?» Jon u adkaz: «Pakul nie». Jamu iznoŭ: «Ci ž vam pa telefonie skažuć, kali metro pojdzie?» A jon: «Nie, prosta skazali ŭžo vyjaždžać na liniju, siadajcie».
11.45. Vuł. Kuncaŭščyna (kala st. «Kamiennaja horka»)
Dźviery ŭ pierachod začynienyja. La kožnaha ŭvachodu stajać pa dva milicyjanty. La ich — kala 80 čałaviek. Niechta skardzicca, što nie prapuskajuć. Milicyjanty kažuć: «Hramadzianie, nia złujciesia, my takija ž, jak vy».
Novyja łaŭki absadžany prahnymi pieršymi acanić novyja stancyi. Plitka na chodnikach vytrymana ŭ šera-ružova-šerych kolerach. Arnament pakładzieny zyhzahami. Staryja mieścičy narakajuć: «Heta ž kolki treba było rezać, padhaniać, kab vytrymać taki malunak!»
Nad vulicaj Prytyckaha — raściažka «Mienski metrapaliten vitaje mienčukoŭ i haściej stalicy na novych stancyjach». Na ziamli vykładzieny dziaržaŭny ściah ź zialonaj travy, čyrvonaj cehły j biełaha kamieniu. U rukach hrupy maładzionaŭ hadoŭ pa 17—18 — ściažki. Pytaju, chto daŭ. Adzin šeptam: «Dy my z BRSM, nas siudy pryvieźli». Šmat chto pryjšoŭ ź dziećmi, narod kirujecca pa chodnikach u bok centru — da nastupnaj stancyi «Kuncaŭščyna». Pierad domam pa vuł.Prytyckaha, 78 zaŭvažaju pieršuju niedarobku — da apteki metraŭ 20 viaduć kamieńnie ź ziamloj. Plitku pakłaści nie paśpieli. Toje samaje — krychu dalej, la ŭvachodu ŭ načnuju kaviarniu «Biezdań». Ziamlu pobač z chodnikami, vidavočna, trambavali ŭnačy pierad 7 listapada, a zranku prajšlisia miotłami.
12.15. Vuł.Laščynskaha (stancyja «Kuncaŭščyna»)
La ŭniversamu «Zachodni» staja hałuboŭ jeść śviežanasypanaje ziernie. Na vulicy pakładzieny novy asfalt. Nad vulicaj Prytyckaha čarhovaja raściažka: «Mienčuki ŭdziačnyja budaŭnikam metro». La ŭvachodu ŭ padziemny pierachod prymacavana šylda «Pryjemnaj pajezdki». Ludziej zapuskajuć u padziemny pierachod, ale praź niekalki imhnieńniaŭ radaść źmianiajecca rasčaravańniem: uvachody ŭ metro jašče zamknionyja. Milicyjant kaža, što adčyniać da pałovy na druhuju, mo kryšku raniej.
Pieški praciahvaju iści ŭ bok «Spartyŭnaj» — litaralna praz tryccać metraŭ la kanalizacyjnaha luka zaŭvažaju, što bardziur dakłaści nie paśpieli i, kab nie było vidać z darohi, utyknuli tudy try maleńkija błakitnyja jełački. Hatovy zaklučyć pary, stajać im tam niadoŭha.
12.30. Vuł. Piatra Hlebki (pablizu stancyi «Spartyŭnaja»)
Nasustrač adzin za adnym prajaždžajuć «rarytety» — aŭtobusy №101, 114, tralejbus №33. Heta ich «raźvitalnaja hastrol» — z 8 listapada im tut nie chadzić. Prypynak «Vuł.P.Hlebki» zakatali ŭ plitku pamieram z pałovu futbolnaha pola. Padziemny pierachod tut niedarobleny, jon budzie funkcyjanavać tolki miesiacy praz dva. Tamu pobač ź im niama plitki, pakul časova pakidany bity asfalt.
Stancyja «Spartyŭnaja» adčynienaja. U pierachodzie pracuje naviutki kijosk «Biełsajuzdruku», visiać čatyry taksafony. Narod budzionna ŭvachodzić u metro. Padychodžu da akienca kasy: «Mnie dva žetony». A ŭ adkaz: «Prajezd biaspłatny», ale kijaskiorka ŭsio ž daje mnie žetony j reštu: «Heta na viečar, kali z centru dadomu pajedziecie: biaspłatna, tolki kali sadziśsia ŭ metro na novych stancyjach».
Aŭtamaty-turnikiety nie pracujuć. Na peronie — štatyŭ telekamery. Peron vuzki, kalony abapał platformy (jak, darečy, i na «Kamiennaj horcy»). Stancyja vytrymana ŭ šerych kolerach. Dzieci j darosłyja azirajucca, šumna ŭdychajuć duch śviežaha metro. Usie perony novych stancyj bolš doŭhija, raźličanyja pad bolšuju kolkaść vahonaŭ — z zapasam. Ale pakul vahonaŭ stolki, kolki i było.
Na peronie «Kuncaŭščyny», vytrymanaj u žoŭta-biełych kolerach, la adnoj z kalonaŭ, što mieściacca tut adnym radam pa centry platformy, razmaŭlajuć try stałyja kabiety, chvalać ułady. Potym razmova zbočvaje da paraŭnańnia Biełarusi z Rasiejaj i Ŭkrainaj: «Z Rasiei jak ujaždžaješ u Viciebskuju vobłaść, dyk niby ŭ inšaje carstva traplaješ». Narod aktyŭna fatahrafuje. Z repraduktara čuvać hołas dziažurnaj pa stancyi: «Pavažanyja pasažyry, fatahrafavać na stancyi zabaroniena». Nichto nia słuchaje.
Na «Puškinskaj» dźvie ciotki zachodziać u vahon. Adna druhoj: «Nu ŭsio, ciapier tut chren siadzieš...».
∎
Plany
U Miensku praciahvajuć budavać padziemnaje metro, tady jak u śviecie budujuć t.zv. «lohkaje metro», albo chutkasnyja tramvajnyja linii.
Uvosień 2007 h. planujecca zdać dźvie novyja stancyi na pieršaj linii — «Barysaŭski trakt» (kala filijału BNTU) i «Ŭručča» (za skryžavańniem z vulicaj Rusinianava). Ad budaŭnictva stancyi «Smalenskaja» (la Pałacu lohkaj atletyki) pakul admovilisia.
U 2011-m da pieršaj linii dabaviacca jašče try stancyi ŭ paŭdniova-zachodnim kirunku — «Hrušaŭka», «Michałova» j «Piatroŭščyna».
U perspektyvie treciaja linija źviaža Zialony Łuh i Kurasoŭščynu. Ź pieršaj linijaj jana budzie pierakryžoŭvacca na stancyi «Płošča Niezaležnaści», a z druhoj — na stancyi «Frunzenskaja». Ruch ciahnikoŭ metro na pieršym učastku treciaj linii (ad stancyi z pracoŭnaj nazvaj «Žukoŭskaha» da «Płoščy Banhałor») zaplanavana adkryć u 2015—2020 h. A praz 20 hadoŭ planujecca pačać budaŭnictva čaćviortaj linii — ad Čyžoŭki da Viaśnianki. Pryčym chutčej za ŭsio nad Čyžoŭskim vadaschoviščam budzie ŭźviedzieny specyjalny metramost. Ahulnaja praciahłaść mienskaha metro pavialičycca da 59 km, a kolkaść stancyj — da 45-ci. Šmat chto z nas u tym metro ŭžo nie pajeździć.
∎
Mienskaje metro
ciapier naličvaje 2 linii i 23 stancyi. U Varšavie — 1 linija j 16 stancyj, u Maskvie — 11 linij 164 stancyi, u Londanie — 273 stancyi.
Za adny sutki
mienskaje metro ciapier pieravozić kala 1 młn pasažyraŭ, što składaje bolš za tracinu ad usich haradzkich pasažyrskich pieravozak. Budaŭnictva troch novych stancyj metro kaštavała 338 młrd rub.
Prajezd u mienskim metro
kaštuje 400 rubloŭ. Dla paraŭnańnia, adzin prajezd u kijeŭskim metro kaštuje 215 rubloŭ (u ekvivalencie), u varšaŭskim — 1 560 rub., u maskoŭskim — 1 000 rub.
Kamientary