Галоўны пракурор Міжнароднага крымінальнага суда Карым Хан адхілены ад пасады праз абвінавачанні ў сэксуальных дамаганнях
Гэтая справа выходзіць далёка за межы лёсу аднаго пракурора і можа паўплываць на будучыню адзінага ў свеце пастаяннага міжнароднага трыбунала ваенных злачынстваў
Члены Міжнароднага крымінальнага суда (МКС) прагаласавалі за адхіленне Карыма Хана ад пасады галоўнага пракурора ў сувязі з абвінавачаннямі ў сэксуальных дамаганнях. Сам Хан адмаўляе ўсе абвінавачанні на свой адрас, піша Бі-бі-сі.
Паўнамоцтвы Карыма Хана, абранага галоўным пракурорам МКС у 2021 годзе, былі прыпынены яшчэ ў мінулым месяцы. Рашэнне аб яго адхіленні было прынята 82 галасамі «за».
У чэрвені наглядны орган суда прыйшоў да высновы, што Хан здзейсніў «сур'ёзнае парушэнне службовых абавязкаў і сур'ёзны дысцыплінарны праступак». Яго абвінавацілі ў неаднаразовых сэксуальных дамаганнях да супрацоўніцы МКС на працягу працяглага часу, а таксама ў спробах перашкодзіць ёй падаць афіцыйную скаргу.
Хан неаднаразова адмаўляў усе абвінавачанні. Яго адвакат заявіў, што будзе аспрэчваць «законнасць і справядлівасць гэтага рашэння з выкарыстаннем усіх даступных прававых механізмаў».
Пакуль незразумела, якія прававыя магчымасці засталіся ў адхіленага пракурора.
Аднак гэтая справа выходзіць далёка за межы лёсу аднаго пракурора і можа паўплываць на будучыню адзінага ў свеце пастаяннага міжнароднага трыбунала ваенных злачынстваў.
Што чакае МКС?
Расследаванне магчымых неправамерных дзеянняў галоўнага пракурора прыцягнула да МКС павышаную ўвагу, узмацніла ўнутраныя супярэчнасці і супала з беспрэцэдэнтнай кампаніяй, накіраванай на аслабленне і, фактычна, дэмантаж суда.
Прыхільнікі МКС асцерагаюцца, што ў выніку суд стане менш здольным супрацьстаяць сур'ёзным глабальным пагрозам.
Карым Хан, вядомы брытанскі юрыст, з мая 2025 года знаходзіцца ў добраахвотным адпачынку. Ён таксама адхілены ад юрыдычнай практыкі ў Вялікабрытаніі пасля таго, як Савет стандартаў адвакатуры ўвёў у дачыненні да яго часовую забарону на час правядзення ўласнага расследавання.
Хан не змог прысутнічаць на галасаванні, якое праходзіла ў штаб-кватэры ААН у Нью-Ёрку, бо яму забаронены ўезд у ЗША ў адпаведнасці з санкцыямі, уведзенымі адміністрацыяй Дональда Трампа ў сувязі з расследаваннем МКС меркаваных ваенных злачынстваў ізраільскіх службовых асоб у сектары Газа.
Незалежна ад яго адхілення ад пасады, спрэчкі вакол гэтай справы наўрад ці хутка завершацца.
Пытанні да працэдуры
У маі 2024 года ў МКС ад трэцяй асобы паступіла інфармацыя аб меркаваных сексуальных дамаганнях Карыма Хана да супрацоўніцы суда.
Незалежны механізм нагляду МКС (IOM) распачаў расследаванне, аднак справа была закрыта пасля таго, як меркаваная пацярпелая адмовілася ўдзельнічаць у працэдуры.
Крытыкі сцвярджалі, што расследаванне было праведзена неналежным чынам, што падарвала давер да IOM.
У выніку следчыя заявілі аб недастатковасці доказаў для пацвярджэння абвінавачанняў.
Другое паведамленне паступіла ў кастрычніку 2024 года. Пасля гэтага матэрыялы былі перададзены ва Упраўленне ўнутранага нагляду Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, якое правяло больш шырокае расследаванне меркаваных сексуальных дамаганняў і злоўжывання службовым становішчам.
Расследаванне працягвалася з лістапада 2024 года да снежня 2025 года. За гэты час было сабрана больш за 5000 старонак доказаў і сведчанняў.
Пасля вынікі расследавання разгледзела калегія з трох суддзяў, якая павінна была вызначыць, ці з'яўляецца паводзіны Хана сур'ёзным праступкам, менш сур'ёзным парушэннем або ўвогуле не ўтрымлівае прыкмет праступку.
Абвінавачанні прагучалі ў перыяд беспрэцэдэнтнага ціску на МКС, што супала з ростам міжнароднай палітычнай напружанасці.
Ціск з боку ЗША
Злучаныя Штаты ўвялі санкцыі супраць Карыма Хана пасля таго, як ён запытаў ордары на арышт прэм'ер-міністра Ізраіля Біньяміна Нетаньяху і былога міністра абароны Ёава Галанта па абвінавачаннях у злачынствах, звязаных з вайной у сектары Газа.
У апошнія гады стаўленне Вашынгтона да МКС становіцца ўсё больш варожым.
На пачатку гэтага месяца ЗША пачалі новую кампанію «дэмантажу МКС цаглінка за цаглінкай», паколькі, на думку адміністрацыі Дональда Трампа, суд нясе пагрозу амерыканскаму суверэнітэту. Адміністрацыя пагражае забаронай на выдачу віз, замарожваннем актываў і дыпламатычным ціскам на саюзнікаў, каб дамагчыся іх выхаду з МКС або адмовы прызнаваць юрысдыкцыю суда ў дачыненні да грамадзян сваіх краін.
Злучаныя Штаты, Расія і Ізраіль не з'яўляюцца ўдзельнікамі Міжнароднага крымінальнага суда. Аднак МКС можа ажыццяўляць сваю юрысдыкцыю ў дачыненні да злачынстваў, учыненых грамадзянамі гэтых краін на тэрыторыі дзяржаў, якія з'яўляюцца ўдзельніцамі Рымскага статута.
Каментары