Гісторыя77

Італьянец напісаў кнігу пра жыццё і дзейнасць езуітаў у Слуцку

Выданне грунтуецца на рукапісных крыніцах, якія цяпер захоўваюцца ў архівах і бібліятэках Беларусі, Польшчы і Літвы. Дакументы былі складзеныя адразу пасля скасавання ордэна езуітаў і даюць падрабязнае ўяўленне пра гісторыю Слуцка таго часу.

Укладальнік кнігі Андрэа Марыяні з папяровым асобнікам. Фота: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Кнігу «Інвентары езуіцкага калегіума ў Слуцку і яго зямельных уладанняў на мяжы 1773 і 1774 гадоў» (Inwentarze kolegium jezuitów w Słucku oraz jego majątków ziemskich z przełomu roku 1773 i 1774) выпусціла Навуковае выдавецтва Універсітэта імя Адама Міцкевіча ў Познані. Даследчыкам, які падрыхтаваў дакументы да друку і напісаў уступ, стаў італьянскі гісторык Андрэа Марыяні.

Езуіты з'явіліся ў Слуцку ў канцы XVII стагоддзя. З-за гістарычнай спадчыны князёў Алелькавічаў і кальвінісцкай галіны роду Радзівілаў у горадзе дамінавалі праваслаўныя і пратэстанты. Каб замацавацца і пачаць рэлігійную і адукацыйную дзейнасць, каталіцкаму ордэну даводзілася адаптавацца да мясцовага грамадства. Сведчаннем гэтага місіянерскага падыходу з'яўляецца нават архітэктура слуцкага касцёла езуітаў: вонкава ён больш нагадваў праваслаўную царкву, чым рымска-каталіцкі храм.

Рэканструкцыя выгляду касцёла Святой Тройцы ў Слуцку

Кніга аб'ёмам амаль у 600 старонак складаецца з дзвюх асноўных частак. У першай змешчана апісанне касцёлаў Святой Тройцы і Святога Духа, будынкаў калегіума, семінарыі і музычнай бурсы. Самымі інфарматыўнымі раздзеламі з'яўляюцца падрабязныя каталогі бібліятэкі, архіва і інвентар мясцовай аптэкі. Другая частка прысвечана апісанню зямельных уладанняў і фальваркаў калегіума (Ямінск, Замошша, Бокшыцы, Замосце, Кіевічы, Уса і інш.).

Вокладка кнігі. Фота: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Укладальнік кнігі Андрэа Марыяні нарадзіўся ў Мілане. У 2009 годзе ён прыехаў у Польшчу па студэнцкай праграме Erasmus. Атрымаўшы ступень магістра ў Міланскім універсітэце, ён паступіў у аспірантуру ва Універсітэт імя Адама Міцкевіча. Яго навуковыя інтарэсы сканцэнтраваныя на гісторыі Таварыства Ісуса ў Рэчы Паспалітай. Акрамя Слуцка, Марыяні працуе таксама над крытычным выданнем інвентароў езуіцкага калегіума ў Нясвіжы.

Маёнткі слуцкіх езуітаў падкрэсленыя чырвоным. Фота: з кнігі

Па словах даследчыка, многія езуіцкія інвентары захоўваюцца ў беларускіх і расійскіх архівах, якія доўгі час былі практычна недаступнымі для заходніх вучоных. Вывучэнне гэтых дакументаў дазваляе гісторыкам выйсці за рамкі выключна адукацыйнай ці рэлігійнай дзейнасці ордэна і даследаваць сацыяльныя, эканамічныя, медыцынскія (гісторыя аптэчнай справы) і дэмаграфічныя аспекты жыцця тагачаснага грамадства.

Кніга выйшла ў фармаце Open Access і даступная для бясплатнага спампоўвання ў электронным выглядзе на старонцы выдавецтва.

Каментары7

  • CV
    28.05.2026
    Заўсёды здзіўляла, як польская гістарычная школы робіць фундаментальную працу па беларускай тэме: найлепшая кніга пра БНР - польскай даследчыцы, найлепшыя кнігі па архітэктуры Беларусі - польскіх даследчыкаў, нават тытанічную працу па зборы звестак пра ўсіх ураднікаў ВКЛ зрабілі польскія аўтары.
  • Хех
    28.05.2026
    CV, бо яны адчуваюць усю Рэч Паспалітую сваёй зямлёй
  • гст
    28.05.2026
    CV, бо ёсць магчымасці ды яшчэ яны даюць магчымасці развівацца беларускім даследчыкам. І вельмі добра, што самі займаюцца, так б не было шматлікіх прац пра нашу супольную гісторыю.

Цяпер чытаюць

Трамп падпісаў закон аб «пякельных» санкцыях супраць Расіі11

Трамп падпісаў закон аб «пякельных» санкцыях супраць Расіі

Усе навіны →
Усе навіны

Кушнер Пуціну: Вы нам і год назад казалі, што за пару месяцаў зоймеце Данбас26

Лукашэнка заклікаў саджаць больш бульбы9

Трамп прапануе Пуціну бізнэс-здзелкі з ЗША да завяршэння вайны з Украінай7

«За гэта ў турму трэба садзіць». Лукашэнку абурыла, як цярэбяць лён на роднай Шклоўшчыне37

Наколькі каштоўнае для Лукашэнкі апошняе зняцце санкцый з боку ЗША8

Вызвалены Алесь Чумакоў расказаў пра абвінавачванне: «Граў беларускую народную музыку і тым самым гуртаваў пратэставае ядро»14

Мінчанцы, якая прасіла ў Лукашэнкі кватэру за трох народжаных дачок, пакуль падарылі трохмесную каляску26

«Калі працуеш дома — жыць няма за што, а калі працуеш на фуры — жыць няма калі». Беларусы-дальнабоі расказалі пра свой лад жыцця13

Беларуска за два дні прайграла ў анлайн-казіно амаль 70 тысяч рублёў і цяпер спрабуе вярнуць іх ад банка14

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Трамп падпісаў закон аб «пякельных» санкцыях супраць Расіі11

Трамп падпісаў закон аб «пякельных» санкцыях супраць Расіі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць