Ці можна зарабіць на жыццё, здымаючыся ў масоўцы, і як патрапіць у кіно без сувязяў? Пра досвед Давіда, які з дзяцінства марыў пра кіно, расказаў Myfin.

Многія мараць патрапіць на вялікі экран, але шлях туды рэдка пачынаецца з чырвоных дарожак. Часцей за ўсё ён стартуе з 12‑гадзінных змен на марозе, грэблівага да цябе стаўлення кіношнікаў і ганарару, якога ледзь хапае на ежу. Давід пачаў свой шлях з мінскай масоўкі, каб зарабіць на здымны пакой, а затым прабіўся да эпізадычных роляў.
Пра сарванае паступленне, дрэнныя фота і магію тыпажоў
Давіду было каля 14 гадоў, калі ён упершыню зразумеў, што хоча дакрануцца да сферы кіно. Хлопец знаходзіўся на школьнай сцэне больш, чым на ўроках, і марыў паступіць у школу Алега Табакова ў Маскве. Хлопец выпускаўся ў 2020 годзе, і пандэмія каранавіруса не дазволіла паступаць: набор у тым годзе проста закрылі.
— У той момант падумаў: «Ну вось і прыехалі». Вырашыў, што пакуль чакаю новы набор, трэба хоць неяк працаваць у сферы кіно. Я жыў пад Мінскам і вырашыў перабрацца ў сталіцу, дзе асноўны кіношны дзвіж. Падпісаўся на ўсе магчымыя групы па наборы масоўкі і стаў чакаць. Знайшоў нейкія аб'явы ў «УКантакце», што шукаюць акцёраў масавых сцэн. Сказалі скінуць фатаграфіі. І я адправіў сэлфі ў акулярах і капелюшы на вуліцы, дзе быў жудасны перасвет. Мая парада: ніколі так не рабіце! Адпраўляйце нармальныя здымкі, дзе бачныя ваш твар, вочы, тыпаж і г. д. У выніку Давіда паклікалі здымацца.
Але праз пару змен ён зразумеў, што хоча большага. Пасля чарговых здымак хлопец падышоў да брыгадзіра, які адказвае за масоўку, і сказаў: «Я хачу здымацца пастаянна. Мне патрэбныя грошы на жыллё ў Мінску, дайце мне хоць нейкі эпізодзік, я ўжо магу!» Яму адказалі, што для гэтага неабходна прафесійнае партфоліа.
— Пасля гэтага мяне сталі браць часцей. Спачатку масоўка, потым рэклама, кароткія метры. І, нарэшце, сталі запрашаць на эпізадычныя ролі. У асноўным гэта былі расійскія праекты, якія прыязджалі здымаць у Беларусь, таму што ў нас гэта зрабіць танней.
«Нам плацілі па 25 рублёў за 12 гадзін працы»
Ці можна зарабіць на масоўцы — пытанне адкрытае. Хтосьці ставіцца да гэтага як да падпрацоўкі, а хтосьці гадамі з яе не вылазіць.
— Улетку, на канікулах, я здымаўся практычна кожны дзень ці праз дзень. І мне ўдавалася на гэтыя грошы арандаваць пакой у Мінску і купляць ежу. Але назваць гэта паўнавартасным заробкам вельмі цяжка. Масоўка можа падтрымаць толькі самыя базавыя патрэбы.
— Колькі каштавала твая рабочая гадзіна?
— У 2020 годзе за змену плацілі каля 20—25 рублёў (каля $8 па курсе 2020 года. — Заўв. MYFIN). У кіно стандартная змена — гэта 12 гадзін, і за перапрацоўкі заўсёды даплачвалі, звычайна каля 10% за гадзіну. Гэта значыць, да 25 рублёў плюсавалі яшчэ 2,5 рубля за кожныя лішнія 60 хвілін. Вельмі спадзяюся, што зараз стаўкі выраслі хоць бы да 50 рублёў. Гэта было б сумленна.
Давід кажа менавіта пра здымкі ў масоўцы. Рэкламныя ролікі або эпізадычныя сцэны аплачваюцца вышэй. У вольным доступе шмат аб'яў аб здымках масавых сцэн, але пра заробак звычайна не пішуць. З таго, што ўдалося знайсці: ганарары ад 45 да 70 рублёў за змену.
Праблема ў тым, што рана ці позна праекты заканчваюцца. У Мінску адначасова здымаецца не так шмат фільмаў.
Калі ты хоць трохі мільгануў у кадры, нават на размытым фоне, цябе ў гэты праект больш не возьмуць. Максімум — калі ты стаяў спінай, на наступны дзень брыгадзір скажа: «Прыходзь заўтра, толькі прыбяры бараду, мы цябе пераапранем». І ўсё, два разы — гэта столь.
Паводле слоў Давіда, хлопцы, якія здымаюцца гадамі, разглядаюць масоўку не як заробак, а як тусоўку.
Заўсёды ёсць касцяк — чалавек дзесяць, якія ведаюць адзін аднаго. Ты прыходзіш, абдымаеш іх, вы 12 гадзін балбочаце пра ўсё на свеце, п'яце гарбату, а ў канцы яшчэ і капеечку атрымліваеце.
— Ці можна сысці раней, калі тваю сцэну знялі?
— Нават калі абяцаюць кароткую змену, лепш мець у запасе гэтыя 12 гадзін. Сонца як хоча, так і свеціць, вы можаце доўга чакаць правільнага падзення яго прамянёў. Але бывае ўдача: цябе паставілі побач з галоўным героем, ты на яго паглядзеў, сышоў — і ўсё, ты засвяціўся. У іншых сцэнах гэтага фільма цябе ўжо выкарыстоўваць нельга, таму што ты «той самы мінак». У такім выпадку можаш прыехаць на паўгадзіны, зняцца і паехаць дадому.

Масоўка знаходзіцца ў пастаянным чаканні. Ты прыязджаеш да прызначанага часу і мінімум гадзіну-паўтары будзеш чакаць выхаду ў кадр. А бывае, што цябе нават не здымуць. Знаходзішся на пляцоўцы з самай раніцы, чакаеш да шасці вечара, а брыгадзір падыходзіць і кажа: «Прабач, на сёння мы скончылі». Але за такую змену ўсё роўна заплацяць.
Пра стаўленне на пляцоўцы
Я сам неяк здымаўся ў масоўцы фільма пра вайну і памятаю, як мы гадзінамі мерзлі, лежачы ў акопах, у нейкіх дзіравых ватоўках, пакуль па нас поўзала галоўная гераіня. У Давіда такіх цяжкіх здымак не было, хоць мерзнуць даводзілася.
— Скажу прама: масоўка — гэта мяса. Да акцёраў масавых сцэн часта ставяцца агідна, і да гэтага трэба быць гатовым. Вас ганяюць, як салдат: «Пайшлі сюды! Крычым гучней! Рукі паднялі!» Ты проста фон, ты нішто. Усім няважна, што ты змерз, хочаш есці ці піць. Падыходзіш па гарбату, а табе кажуць: «Чаго вы сюды ходзіце? Гарбата ўжо скончылася!» Я часта выходзіў з пляцоўкі з думкай, што я нікчэмнасць і ў мяне нічога ў жыцці не атрымаецца.
— А калі ты іграеш эпізод ці галоўную ролю, стаўленне іншае?
— Абсалютна адрознае. У рэкламных праектах нават да масоўкі ставяцца лепш, там іншыя бюджэты. А што тычыцца роляў… Прывяду прыклад. Нядаўна ў Мінску мы здымалі сцэну на даху вышыннага будынка. Быў снежань, мароз, ледзяны вецер, а па сюжэце — лета. Таму я здымаўся ў адной ільняной кашулі. Было жудасна холадна.

Але розніца ў тым, што як толькі гучала: «Стоп, знята!» — да мяне тут жа беглі людзі з пледамі, пухавікамі, гарачай гарбатай. Усе разумелі, што акцёра трэба зберагчы, каб ён выжыў і дайграў. Быў бы я з масоўкі — пра мяне ніхто і не ўспомніў бы на гэтым даху.
Пры гэтым Давід з разуменнем ставіцца да брыгадзіраў масоўкі. Ён лічыць, што на гэтых людзей ускладзена велізарная адказнасць, іх вечна падганяюць: «Чаму ў цябе натоўп не туды пайшоў?!» За памылкі іх могуць пазбавіць грошай.
Таму яны працуюць на дзікім стрэсе і часта зрываюцца. Размаўляюць па-армейску не таму, што ненавідзяць іншых, а таму што смяротна стаміліся.
— Ці ашукваюць масоўку на грошы?
— У Беларусі такога практычна не бывае. У нас рынак малюсенькі, талковых брыгадзіраў па пальцах пералічыць. Калі хтосьці кагосьці «кіне», чуткі разляцяцца імгненна, і чалавек страціць працу. Ніхто пры здаровым розуме не стане псаваць рэпутацыю.
— Як хутка звычайна выплачваюць ганарар?
— У Мінску акцёрам масоўкі грошы часцей за ўсё аддаюць прама на рукі ў канцы змены гатоўкай. А вось у рэкламных праектах або для больш буйных роляў аплата ідзе па дамове, і там затрымкі — звычайная справа. Выплаты можна чакаць ад месяца да трох.
Але, нягледзячы на ўсе цяжкасці такіх здымак, менавіта масоўка, на думку Давіда, стала першай прыступкай на кіношным шляху.
Цяпер чытаюць
«Я не святая, але ў мяне не было надзейнага пляча побач»: маці Ксюшы з СМА могуць пазбавіць бацькоўскіх правоў, яна ж даводзіць, што здольная выправіцца
Каментары