Учора — у лукашэнкаўскай турме, сёння — у Кіеве дапамагае ўкраінцам выжыць. Былы палітвязень і сваяк Ціханоўскай стаў валанцёрам у Пункце нязломнасці
Аляксей Капліч, адзін з самых маладых палітвязняў, прымусова дэпартаваных рэжымам Лукашэнкі ў снежні 2025 года, яшчэ нядаўна праходзіў праз катаванні ў КДБ і ШІЗА, а сёння працуе валанцёрам у беларускім Пункце нязломнасці ў Кіеве.

Валанцёрка Алена Жаркевіч, якая апублікавала ў фэйсбуку здымак Аляксея падчас працы, не хавае эмоцый.
«Хто б што ні казаў — беларусы найкруцейшыя, — піша Алена. — Учора гэты чалавек быў у турме. Прайшоў праз прымусовую дэпартацыю, праз зламаны лёс, ціск і знявагу. А сёння ён — у Кіеве, побач з намі. Робіць тое, што лічыць правільным: дапамагае Украіне выжыць і абагравацца. Без крыку, без паказухі, з унутранай годнасцю чалавека, якога не зламалі».
Шлях да мары праз катаванні
Гісторыя Аляксея Капліча — гэта сюжэт пра незвычайную для такога ўзросту цвёрдасць. Калі пачалася поўнамаштабная вайна, хлопцу з вёскі Сінкевічы на Брэстчыне было ўсяго 15 гадоў. Ён прачынаўся ад гукаў расійскай авіяцыі, якая ўзлятала з беларускіх аэрадромаў, і ўжо тады вырашыў: заставацца ўбаку нельга.
Аляксей чакаў паўналецця, каб уступіць ва УСУ. 30 сакавіка 2024 года яму споўнілася 18, а на наступны дзень яго затрымалі ў мінскім аэрапорце — хлопец спрабаваў вылецець у Грузію, каб адтуль дабрацца да фронту.
Далей былі жахі, якія цяжка ўявіць: допыты ў КДБ, дзе яму пагражалі перадачай расійскім неанацыстам з «Русіча», і зверскія катаванні. Аляксей згадваў, як сілавікі рэзалі яму рукі лязом, спрабуючы выбіць кантакты знаёмых ва ўкраінскім войску. Хлопец не выдаў нікога.
За «замах на ўдзел у збройным канфлікце» ён атрымаў два гады калоніі. Нават за кратамі Аляксей не маўчаў: за адказ «Героям слава» на правакацыю начальніка шклоўскай калоніі яго адправілі ў ШІЗА.
Нязломнасць як выбар
13 снежня 2025 года Аляксея разам з іншымі палітвязнямі вывезлі да ўкраінскай мяжы. Хлопца дэпартавалі ў адным спартыўным касцюме — асабістыя рэчы яму так і не вярнулі. Праз некаторы час ён апынуўся ў Вільні, дзе высветлілася, што юнак з’яўляецца далёкім сваяком Святланы Ціханоўскай.
Нягледзячы на магчымасць застацца ў бяспечнай Еўропе, Аляксей адразу заявіў: яго планы не змяніліся.
«Я займаюся легалізацыяй, атрымаю дакументы — і адпраўлюся ва Украіну ваяваць. Хачу прасоўвацца ва УСУ па кар’ернай лесвіцы», — казаў ён у інтэрв’ю.
Цяпер Аляксей ужо ў Кіеве. Пакуль вырашаюцца фармальныя пытанні з дакументамі для службы, ён дапамагае ўкраінцам у пункце абагрэву, які адкрылі беларускія валанцёры. Гэта месца, дзе людзі могуць падсілкаваць тэлефоны і атрымаць цяпло падчас блэкаўтаў, стала для былога палітвязня першым фронтам у гэтай вайне.
«Гэта гонар — называць яго беларусам», — падсумоўвае Алена Жаркевіч.
Каментары