Навука і тэхналогіі55

У Чарнобылі знайшлі незвычайны чорны грыб, які сілкуецца радыяцыяй

У Чарнобыльскай зоне адчужэння навукоўцы знайшлі незвычайны мікраарганізм — чорны грыб Cladosporium sphaerospermum. Ён не толькі выжывае пры высокім узроўні радыяцыі, але і расце дзякуючы ёй хутчэй, піша выданне Science Alert.

Cladosporium sphaerospermum. Фота: Science Alert

Грыб быў знойдзены непасрэдна на канструкцыях разбуранага 4‑га энергаблока Чарнобыльскай АЭС. Аналіз паказаў, што гэты від валодае ўнікальнай здольнасцю выкарыстоўваць энергію іянізуючага выпраменьвання для падтрымання росту і метабалізму.

Навукоўцы лічаць, што ключавую ролю тут адыгрывае меланін — цёмны пігмент у сценках клетак. Мяркуецца, што меланін працуе як «біялагічная сонечная батарэя»: паглынае радыяцыю і ператварае яе ў хімічную энергію, якую грыб можа выкарыстоўваць для жыцця.

Хоць дакладны механізм так званага «радыёсінтэзу» яшчэ патрабуе пацвярджэння, лабараторныя эксперыменты паказваюць адназначна: радыяцыя не толькі не шкодзіць гэтаму грыбу, а якраз наадварот — паскарае яго рост. Гэта ставіць пад сумнеў традыцыйны погляд, што іянізуючае выпраменьванне заўсёды знішчальна дзейнічае на жывыя арганізмы.

Першыя цёмныя калоніі такіх грыбоў заўважылі яшчэ ў канцы 1990‑х гадоў на сценках саркафага разбуранага рэактара. Іх выключная ўстойлівасць да доз радыяцыі, смяротных для большасці формаў жыцця, выклікала вялікую цікавасць навукоўцаў.

Даследаванні паказалі падвышаную канцэнтрацыю меланіну ў гэтых арганізмах і іх здольнасць выдатна адчуваць сябе ў экстрэмальных умовах, якія раней лічыліся непрыдатнымі для існавання мікраарганізмаў.

Каментары5

  • статья
    02.12.2025
    ЧШ, хочется поставить вам плюсик, но... статья)
  • цыкада
    02.12.2025
    [Рэд. выдалена]
  • чытач
    02.12.2025
    Дзякую.

    Вы бачыце форму жыцця, якая заменіць чалавека, у выпадку канкрэтнай аварыі, у непасрэднай блізасці да месца аварыі.

    Рабіць з гэтага выснову, што гэта "ламае традыцыйныя погляды" смела.

    Толькі чые гэта погляды на вынік мутацый і фактараў адбора - біёлага, ці "стваральніка лічбавага кантэнта"? Адбор, прабачце, гэта смерць адных і выжыванне другіх.

    Тое, што грыбы і бактэрыі прадукуюць меланін і витамін Д, вядома даўно.

    Харошы спецыяліст па кучнаму вышчалачванню металаў пачне з ізаляцыі літатрофных мікраарганізмаў, якія выжылі ў адвале. І чым старэйшым будзе адвал, тым каштоўнейшымі будуць вынікі такога даследвання, бо за час, які пройдзе з моманту фармавання адвала, выжывуць менавіты тыя, якія магчыма і будуць карысны.

    Мікрабіёлаг возьме пробы у кожнай лужыне старога адвала, каб знайсці менавіта тыя літатрофныя бактэрыі, якія і выжылі менавіта ў гэтай лужыне.

    Тое самае і тут. Біёлага безумоўна зацікавіць грыб, які здолеў выжыць на радыяцыйным бетоне. Радыяцыя была фактарам ціску адбора і прычынай мутацый адначасова. Ну а традыцыйныя погляды паламае зусім не біёлаг, а...стваральнік лічбавага кантэнта.

    РS
    Вутка замест качкі нідзе не ўперлася?

Цяпер чытаюць

На пратэстанцкі фестываль у «Чыжоўку-Арэну» едзе амерыканскі прапаведнік Франклін Грэм. Разам з ім чакаюць Коўла з жонкай11

На пратэстанцкі фестываль у «Чыжоўку-Арэну» едзе амерыканскі прапаведнік Франклін Грэм. Разам з ім чакаюць Коўла з жонкай

Усе навіны →
Усе навіны

«Пакуль заявак нуль». У віленскай школе Stembridge расказалі, як ідзе набор у садкоўскую групу з беларускай мовай навучання14

«Аблівалі фарбай помнікі, вырывалі крыжы». Падлеткі пашкодзілі больш за 50 магіл на Радаўніцу. Іх затрымаў спецназ4

Беларусь увайшла ў сусветны антытоп-5 па колькасці нараджэнняў19

Міністр замежных спраў Польшчы сустрэўся з Джонам Коўлам4

Салаўёў выбачыўся перад Вікторыяй Боняй, але адмовіўся выбачацца перад Мелоні4

Тэйлар Свіфт дамагаецца прававой абароны фразы «Прывітанне, гэта Тэйлар Свіфт»

Улады Беларусі прасілі Расію перадаць ім украінскія радовішчы на Данбасе. Тыя яшчэ нават не акупаваныя17

Колькі ў Беларусі жыве ўдзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны?7

Ветэрынар уцёк ад размеркавання ў Грузію, але вярнуўся ў Беларусь памяняць пашпарт18

больш чытаных навін
больш лайканых навін

На пратэстанцкі фестываль у «Чыжоўку-Арэну» едзе амерыканскі прапаведнік Франклін Грэм. Разам з ім чакаюць Коўла з жонкай11

На пратэстанцкі фестываль у «Чыжоўку-Арэну» едзе амерыканскі прапаведнік Франклін Грэм. Разам з ім чакаюць Коўла з жонкай

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць