Моманты, калі чалавецтва магло сябе знішчыць — ці паўторацца яны ў нашай гісторыі?
У гісторыі чалавецтва здараліся падзеі, якія маглі крытычным чынам паўплываць на будучыню планеты. Успамінаем некаторыя з іх.
Першая з такіх гісторый здарылася падчас вяртання на Зямлю астранаўтаў касмічнай місіі Апалон-11, што першымі з людзей зрабілі крокі па паверхні Луны. Справа ў тым, што спецыялісты па падрыхтоўцы касмічных місій таго часу моцна баяліся выпадкова перанесці мікраарганізмы з Зямлі ў космас ці, наадварот, прывезці на нашу планету патэнцыйна шкодныя касмічныя бактэрыі. Таму астранаўты місій Апалон былі вымушаныя праходзіць праз каранцінныя меры.
Аднак падчас вяртання місіі Апалон-11 гэтыя меры былі парушаныя. Калі капсула з астранаўтамі нарэшце прываднілася, па правілах людзі павінны былі заставацца ўнутры яе.
Але НАСА вырашыла не прымушаць астранаўтаў праводзіць яшчэ больш часу ў спякотнай капсуле сярод марскіх хваляў і выратавала іх пры дапамозе плыта і верталёта. Капсула з паветрам была адчыненая без мер перасцярогі — калі б там знаходзіліся небяспечныя іншапланетныя бактэрыі, гэта магло б дрэнна скончыцца, піша ВВС.
За 24 гады да таго навукоўцы «Праекта Манхэтэн», прысвечанага распрацоўцы ядзернай зброі, падлічылі, што ядзерны выбух мог выклікаць некантраляваную рэакцыю. Падзея такога тыпу мела б магчымасць падпаліць атмасферу і акіяны і знішчыць большую частку жывых істот на планеце.
Даследаванні паказвалі, што такі сцэнарый наўрад ці спраўдзіцца, але дакладнай інфармацыі пра яго немагчымасць у навукоўцаў не было нават у дзень першага ў свеце выпрабавання ядзернай зброі.
Цяпер рызыка такіх катастроф нашмат большая, чым у той час. Вядома, што небяспека з боку іншапланецян не самая вялікая з нашых глабальных праблем. Экспертаў больш турбуюць пагрозы, звязаныя з ядзернай зброяй, штучным інтэлектам і экалагічным крызісам. Таксама небяспека можа быць звязаная з бактэрыялагічнай зброяй, новымі сродкамі камунікацыі, інфармацыйнай вайной і іншымі рэчамі, якія мы можам адкрыць для сябе толькі ў будучыні.
Чаму людзі не ставяцца да гэтых рызыкаў дастаткова сур’ёзна? Выкладчык Джонатан Вінэр з Універсітэта Д’юка звязвае гэта з так званай «трагедыяй адзінак», якую ён супрацьпастаўляе вядомай сярод навукоўцаў «трагедыі суполак». Вінэр тлумачыць трагедыю адзінак як з’яву, калі людзі няправільна ацэньваюць рэальную рызыку падзей. Першая з прычын такога феномену — немагчымасць назіраць рэальныя глабальныя катастрофы, другая — тое, што тыя глабальныя катастрофы, якія ўсё ж такі маюць месца, людзі не прымаюць блізка да сэрца.
Да таго ж, як лічыць Вінэр, тыя, хто прымае небяспечныя рашэнні, не адчуваюць патрэбнай адказнасці за гэта.
Цяпер чытаюць
Першы беларускі пашпарт з «Пагоняй» атрымаў Лукашэнка, а другі — школьнік Юрый Чарняк. Як склаўся лёс хлопца?1
Каментары