Syn departavanaha sałdata armii Andersa z-pad Navahrudka adsudziŭ $180 tysiač za pakuty baćki ŭ savieckim łahiery
Jon patrabavaŭ ad Polščy $1,6 miljona, ale sumu kampiensacyi istotna źmienšyli.
Apielacyjny sud u polskim Urocłavie vyrašyŭ, što: syn byłoha žaŭniera Armii Andersa, departavanaha NKUS u 1951 hodzie, atrymaje ad polskaj dziaržavy kala $179 tysiač kampiensacyi.
Historyja pačynajecca ŭ 1939-m. A. S., ciaślar z-pad Navahrudka, trapiŭ u saviecki pałon, prajšoŭ łahiery, a potym ustupiŭ u Polskuju armiju hienierała Andersa — vajavaŭ u Italii pad Monte-Kasina, byŭ paranieny. U 1947‑m viarnuŭsia dadomu. Zdavałasia b, vajna skončyłasia.
Ale ŭ noč na 1 krasavika 1951 hoda savieckija orhany praviali masavuju apieracyju suprać byłych andersaŭcaŭ: amal 900 žaŭnieraŭ razam ź siemjami — 4520 čałaviek — departavali ŭ hłyb SSSR. Siarod ich apynuŭsia i A. S. z žonkaj i dziećmi, u tym liku synam E. S., jaki paźniej i padaŭ isk.
Nastupnyja 56 miesiacaŭ — da śniežnia 1955 hoda — siamja praviała ŭ łahiery prymusovaj pracy ŭ Śviardłoŭskaj vobłaści. Draŭlanyja baraki, biez paścieli, biez narmalnaj miedycynskaj dapamohi, ciažkaja fizičnaja praca bolš za 8 hadzin u dzień.
Syn žaŭniera, spasyłajučysia na zakon ab reabilitacyi achviar represij za niezaležnaść Polščy, patrabavaŭ ad dziaržaŭnaj kazny amal $1,5 miljona kampiensacyi za maralnyja pakuty baćki i jašče kala $122 tysiač kampiensacyi za prymusovuju pracu biez apłaty.
Akruhovy sud va Urocłavie jašče ŭ lutym 2025‑ha pryznaŭ prava na kampiensacyju, ale paličyŭ inakš — pa $3200 za miesiac, što ŭ sumie dało pryblizna $180 tysiač. U kampiensacyi za pracu sud admoviŭ całkam: syn u pakazańniach sam pryznaŭ, što baćki atrymlivali za pracu ŭ łahiery niejkuju apłatu — «treba ž było niejak žyć».
Apielacyja nie pierakanała sud druhoj instancyi. Sudździ va Urocłavie padkreślili, što siamju departavali razam — baćka nie byŭ razłučany z žonkaj i dziećmi, što samo pa sabie adroźnivaje jaho los ad mnohich inšych represavanych. Nijakich dokazaŭ katavańniaŭ, źbićcia ci asabliva žorstkich dopytaŭ bok skaržnika tak i nie pradstaviŭ, choć mienavita na im lažaŭ abaviazak heta dakazać.
«Hałandski architektar», jaki adbudavaŭ Vostruju bramu i pastaviŭ sabie dom-krepaść u Hajciuniškach, akazaŭsia nijakim nie hałandcam. Ale jaho spadčyna zachaplaje1010
Kamientary