Baćka rasijskaha piśmieńnika Ułasa Daraševiča byŭ biełarusam
Ab hetym piša Siamion Bukčyn u svajoj novaj knizie.
Ab hetym piša Siamion Bukčyn u svajoj novaj knizie.
U maskoŭskim vydaviectvie «AHRAF» vyjšła kniha Siamiona Bukčyna «Vłas Dorošievič. Sud́ba fieljetonista».
«NN»: Sp. Siamion, čamu mienavita hetamu rasijskamu piśmieńniku i žurnalistu pryśviacili knihu?
Siamion Bukčyn: 1962 hod. Ja — student pieršaha kursu adździaleńnia žurnalistyki fiłfaka BDU zachodžu ŭ kniharniu. Kuplaju knihu Ułasa Daraševiča «Rasskazy. Očierki». Čytaju i baču nievierahodny talent. Ja fizična adčuŭ niezvyčajnaść stylu, vobraznaści. Takoje zachapleńnie aŭtaram. I potym kursavaja, dypłomnaja, kandydackaja raboty byli pryśviečany hetaj asobie. Ja zajmaŭsia ŭ litaraturaznaŭstvie i inšymi piśmieńnikami, ale Ułas Daraševič byŭ maim hienieralnym napramkam.
«NN»: Heta vaša druhaja kniha ab Daraševičy. Treba razumieć, što novaje vydańnie šmat čym uzbahaciłasia?
SB: Minuli ŭžo try dziesiacihodździ, jak vyjšła pieršaja kniha. Za hety čas šmat materyjałaŭ naźbiraŭ. I novaja kniha amal u try razy bolšaja pa abjomie za pieršaje vydańnie. Ciapier fihura Ułasa Daraševiča vybudoŭvajecca bolš składanaj, bolš trahičnaj.
Maja kniha «Sud́ba fieljetonista: Žizń i tvorčiestvo Vłasa Dorošieviča» (Minsk, 1975) była pašyranaj kandydackaj dysiertacyjaj. Vyjšła ŭ vydaviectvie «Navuka i technika». Heta była adzinaja kniha ab Daraševičy. Jaje navat rekamiendavali pry vyvučeńni rasijskaj žurnalistyki. Kali ja jaje vydaŭ, mnie było 34 hady. Ja nie ŭsio razumieŭ, nie ŭsio moh skazać. Ja imknusia abvierhnuć toje, što ab im pisali vyklučna jak ab «buržuaznym piśmieńniku».
Kaniešnie, ja byŭ vymušany rabić peŭnyja «ideałahičnyja pakłony».
Toje, što paśla 1917 hoda jon nie chacieŭ stanavicca na bok balšavikoŭ, ale i na bok biełych jon nie staŭ, ja byŭ vymušany asudzić.
U 1975 hodzie, niahledziačy na ŭvieś cisk z boku partyjnych orhanaŭ, dyrektar vydaviectva Fadziej Savicki nadrukavaŭ knihu. Narakali, što vydali knihu ab «buržuaznym piśmieńniku i žurnaliście». I ŭ «LiMie» tady byŭ nadrukavany paklopnicki artykuł. Maŭlaŭ, Bukčyn z Daraševiča zrabiŭ piśmieńnika-demakrata.
Heta była sproba tahačasnaha redaktara tydniovika adpomścić mnie. Bo jak krytyk ja «razabraŭsia» z adnoj jaho knižkaj.
Paśla publikacyi ŭ «LiMie» ad mianie zapatrabavali napisać tłumačalnuju zapisku. Ale pakul ja dumaŭ nad hetym, u dadatku da haziety «Iźviestija» pad nazvaj «Niediela» vyjšła recenzija maskoŭskaha piśmieńnika Anatola Makarava na hetu knihu. Aŭtar z pachvałoj adhuknuŭsia ab biełaruskim vydaviectvie. Patreba ŭ tłumačalnaj zapiscy paśla toj publikacyi źnikła. Takaja niervovaja historyja skončyłasia dobra. A mahła zakončycca i zvalnieńniem z pracy dyrektara vydaviectva. Treba acanić mužnaść hetaha čałavieka.
«NN»: A ci byli ŭ Daraševiča suviazi ź Biełaruśsiu?
SB: Niama dakładnych źviestak, ale ja dumaju, što
pryjomny baćka Ułasa Michaił Radzivonavič Daraševič byŭ biełarusam. Jaho proźvišča — na sto pracentaŭ biełaruskaje.
Ułasa miesiacaŭ siami ad naradžeńnia kinuła maci. I Michaił Daraševič padabraŭ jaho. A tak budučy piśmieńnik i žurnalist zastaŭsia by Sakałovym Ułasam Siarhiejevičam.
Biełarusaŭ u Maskvie tady było šmat. Michaił Radzivonavič nie byŭ dvaranina. I heta havoryć na karyść ab tym, što jon pryjechaŭ ź Biełarusi.
Padčas Pieršaj suśvietnaj vajny nichto nie pisaŭ ab trahiedyi biežancaŭ. A Ułas Daraševič napisaŭ u 1915 hodzie cykł narysaŭ «Kriestnyj puť». Jon vyjechaŭ z Maskvy na svaim aŭtamabili na Mahiloŭ. Prajechaŭ Homielščynu. I ŭ narysach adlustravaŭ trahiedyju biežancaŭ u tym liku i ź Biełarusi.
Daraševič byŭ ruskim žurnalistam. Adčuvaŭ siabie maskvičom. Ale z pavahaj adnosiŭsia da narodaŭ impieryi. Śpiecyjalna nacyjanalnymi prablemami nie zajmaŭsia. Tamu Biełaruś u jaho bolš nie prysutničała. Biełaruś trapiła z ahulnanacyjanalnaj trahiedyjaj u jaho tvorčaść.
Ciapier čytajuć
Uvodziać adkaznaść za prapahandu homaseksualnaści, biaździetnaści, a taksama za niezakonnaje pradstaŭleńnie Biełarusi na mižnarodnaj arenie28
Kamientary