Statkievič — Kaleśnikavaj: Ludzi nie skacina na bazary

«Turma — absalutna nienaturalnaje miesca dla čałaviečych istot. Tamu ŭsie viaźni marać jak najchutčej apynucca na voli, a patrabavańnie «svabodu palitviaźniam luboj canoj!» padajecca zrazumiełym i całkam słušnym.

Asabliva dla blizkich i siabroŭ palitviaźniaŭ. Ale ŭ hetaj spravie za dziesiacihodździ z časoŭ źjaŭleńnia ŭ našaj krainie palitviaźniaŭ vyjavilisia peŭnyja zakanamiernaści i tendencyi. Ja mahu mierkavać pra ich pa ŭłasnym dośviedzie, bo ŭžo trojčy vychodziŭ na svabodu daterminova, jak palitviazień.

Ludzi robiacca palitviaźniami, bo nie mohuć bolš mirycca z paradkami, ustalavanymi režymam, jaki narod nie abiraŭ. Jany pratestujuć suprać takich paradkaŭ, patrabujuć sapraŭdnych vybaraŭ i traplajuć va ŭstanovy pienitencyjarnaj sistemy režymu. Demakratyčnyja krainy spačatku padtrymlivajuć palityčnyja patrabavańni pratestoŭcaŭ, a potym pieraklučajucca na patrabavańni vyzvaleńnia palitviaźniaŭ. Uvodziacca sankcyi, pačynajucca dypłamatyčnyja kantakty zachodnich krain z režymam, kab damahčysia vyzvaleńnia palitviaźniaŭ. Pradstaŭniki režymu achvotna iduć na takija kantakty, jakija pieratvarajucca ŭ handal pra admienu sankcyj za vyzvaleńnie ludziej.

Pra pryčyny, z-za jakich ludzi vyjšli na pratesty i stali palitviaźniami, niejak zabyvajecca. Tym bolej, što pradstaŭniki režymu davodziać pra pahrozy niezaležnaści z boku Maskvy, pra adsutnaść palityčnaha manieŭru ŭ režymu z-za sankcyj, jakija zaminajuć abaranić niezaležnaść.

Paśla hetaha na zachodnim baku niepaźbiežna źjaŭlajecca čarhovy «małady hienij», jaki prapanuje prostuju, jak hrabli, ideju — my nie možam prymusić hety režym da demakratyi, ale my možam adarvać Biełaruś ad Maskvy. Varta tolki damovicca, kab jon admoviŭsia ad najbolš adyjoznych dziejańniaŭ — naprykład, vyzvaliŭ palitviaźniaŭ, bo inakš ź im niajomka mieć spravy.

A tady my admienim sankcyi i pačniom raźvivać ź im ekanamičnyja stasunki, kab dapamahčy jamu ździejśnić jaho žadańnie — adarvacca ad Maskvy. Damova dasiahajecca, palitviaźni vyzvalajucca, sankcyi zdymajucca. Režym i jaho novyja partniory atrymoŭvajuć dadatkovyja prybytki, ad Maskvy režym nie adryvajecca, chutčej, naadvarot, bo nie mohuć ža sijamskija bliźniaty adarvacca adzin ad adnaho.

Ale jość jašče narod, jaki ŭsio bolš prahnie svabody. Ludzi vychodziać na ŭsio bolš masavyja pratesty, niahledziačy na niepublična vykazvajemuju ich arhanizataram niezadavolenaść z boku zachodnich palitykaŭ. Ja viedaju, pra što kažu. Režym pałochajecca ŭsio bolej, zakručvaje hajki ŭsio macniej, palitviaźniaŭ robicca ŭsio bolej, Zachad ŭvodzić sankcyi, pačynajucca dypłamatyčnyja kantakty, a jak dalej, vy ŭžo viedajecie. I tak pa kołu.

Heta pra zakanamiernaści. Ale jość jašče tendencyi. Z kožnym kołam hinie ŭsio bolš pratestoŭcaŭ. Kolkaść palitviaźniaŭ raście ŭ hieamietryčnaj prahresii. Pavialičvajucca turemnyja terminy, bolš žorstkimi robiacca katavańni źniavolenych. Stvaryłasia ŭražańnie, što adnosna Biełarusi zachodnija palityki ŭparta chodziać pa hrablach, tolki bjuć hetyja hrabli nas i kožny raz ŭsio bolš baluča.

Pieršy raz mianie, dziakujučy damoŭlenaści Zachadu z režymam, vyzvalili paśla dvuch hod «chimii» na dva miesiacy raniej terminu. Nie drobiaź, bo mnie ŭžo naŭprost skazali, što za hetyja dva miesiacy mianie za «parušeńni» adpraviać z «chimii» ŭ kałoniju.

Druhi raz ja z 6 hod termina adsiedzieŭ mienš za 5. I heta byŭ niaprosty čas, za jaki ja paśpieŭ dvojčy pabyvać u «krytaj» turmie. Ale znoŭ damoŭlenaści, ci, jak lubiać kazać zaraz, «ździełki», i mianie vyzvalili.

Treci raz termin byŭ užo 14 hod, ź jakich adbyŭ kala šaści i apynuŭsia doma ŭ niapeŭnym jurydyčnym statusie paśla spravakavanaha ŭ źniavoleńni insultu. Tolki adno pamianiałasia — pazicyja susiednich jeŭrapiejskich krain. Mabyć, paśla lutaha 2022 hoda tam narešcie zrazumieli realny košt słoŭ pra «adryŭ» ad Maskvy i zaniali pryncypovuju pazicyju.

Ciapier znoŭ vierniemsia da patrabavańnia «svabodu palitviaźniam luboj canoj!» Kali pa pieršaj častcy patrabavańnia pytańniaŭ niama, to da «luboj cany» jany jość. Dla śpiecyjalistaŭ pa «ździełkam» cana — heta zaŭsiody pra hrošy. A hrošy ŭ našaj situacyi — heta ŭzmacnieńnie mašyny represij, bolš palitviaźniaŭ i mienš šancaŭ u miljonaŭ biełarusaŭ na volnaje ad strachu represij žyćcio ŭ svajoj narmalnaj krainie.

Ja vielmi škaduju ludziej, jakija apynulisia za kratami za svaje pierakanańni, i ščyra radujusia ich vyzvaleńniu. Asabliva balučaje dla mianie toje, što ŭ źniavoleńni jašče znachodziacca sotni žančyn, jakim u razy ciažej heta pieražyvać, čym mužčynam. Ja ŭdziačny namahańniam usich, chto spryčyniajecca da vyzvaleńnia palitviaźniaŭ. Ale heta «luboj canoj» značyć prosta «ratacyju» palitviaźniaŭ va ŭsio bolšych maštabach, a ŭ pierśpiektyvie — pieratvareńnie ŭsioj krainy ŭ vialikuju turemnuju «zonu».

Tamu zaklik: «Vyzvalicie maju siabroŭku luboj canoj, bo jana cudoŭny čałaviek i joj tam vielmi ciažka», treba sumlenna dapaŭniać: «Chaj lepš zamiest jaje pasadziać inšuju žančynu, jakuju ja nie viedaju. Mnie tak budzie spakajniej».

Da taho ž, u źniavoleńni apynulisia roznyja ludzi. Niechta išoŭ na pratest i ryzyku źniavoleńnia śviadoma, a niechta patrapiŭ za kraty vypadkova, bo mašyna represij šyroka hrabie. I staviacca jany da mahčymaści zrabicca abjektam «ździełki» pa roznamu. Niekamu, hałoŭnaje, što na voli, dy kali jašče za miažoj, to ŭvohule supier — «Ja svajo adsiadzieŭ, ciapier chaj inšyja».

A dla niekaha, chto znachodziŭ sens u svaim źniavoleńni, jak praciahu baraćby za svabodu krainy, spraviadliva miarkujučy, što režym niasie straty z-za jaho źniavoleńnia, stać srodkam finansavańnia režymu, suprać jakoha jon zmahaŭsia, i paniavoleńnia svajoj krainy, jakuju jon chacieŭ vyzvalić, — nievynosnaja dumka. Jon užo prynios svaju achviaru, ździejśniŭ svoj podźvih. A pieratvareńnie ŭ abjekt «ździełki», prodaž, jak skacinu na bazary, jak niavolnika na rynku, abiasceńvaje jaho podźvih.

Tak, vyzvaleńnie, ale nie «luboj canoj».

Nie abiasceńvajcie ludskija pakuty, stojkaść i mužnaść lepšych. Nie zabirajcie budučyniu ŭ miljonaŭ», — napisaŭ Mikoła Statkievič.

• 106
• 3
• 1
• 1
• 0
• 4
• 0
• 4