U pratestach u Iranie zahinuli 35 čałaviek, bolš za 1200 aryštavanyja
U Iranie za dzieviać dzion bieśpierapynnych vuličnych pratestaŭ zahinuli jak minimum 35 čałaviek, a bolš za 1200 demanstrantaŭ byli aryštavanyja, paviedamlaje Deutsche Welle sa spasyłkaj na pravaabarončuju arhanizacyju Human Rights Activists in Iran i jaje miedyjasietku HRANA.
Pratesty ŭ Iranie, jakija pačalisia naprykancy śniežnia, adbylisia jak minimum u 88 haradach — u 27 z 31 pravincyi krainy. Na peŭnym etapie iranskija siłavyja struktury pačali ŭžyvać siłu suprać demanstrantaŭ, asabliva padčas akcyj u nievialikich nasielenych punktach, adznačajuć pravaabaroncy.
Takija dziejańni spravakavali novuju chvalu pratestaŭ u bujnych haradach, u tym liku ŭ Miešchiedzie i stalicy Irana — Tehieranie. Da demanstracyj dałučylisia studenty jak minimum 17 vyšejšych navučalnych ustanoŭ pa ŭsioj krainie.
U adkaz, pavodle studenckich ŚMI, siłaviki pačali pravodzić rejdy na terytoryjach kampusaŭ. U cełym pratesty, što pačalisia ŭ krainie, stali samymi masavymi dla Irana z 2022 hoda, kali nahodaj dla abureńnia hramadzian stała śmierć 22‑hadovaj Machsi Amini paśla jaje zatrymańnia «palicyjaj noravaŭ».
Iran pryhraziŭ nie prajaŭlać pabłažlivaści da pratestoŭcaŭ
Siarod 35 zahinułych padčas masavych pratestaŭ u Iranie 29 — pratestoŭcy, čaćviora — dzieci, jašče dvoje — supracoŭniki sił biaśpieki, paviedamlajuć pravaabaroncy.
Raniej iranskija dziaržaŭnyja ŚMI pisali jak minimum pra adzin taki mahčymy vypadak: padčas demanstracyi ŭ horadzie Kuchdešt byŭ zabity 21‑hadovy ŭdzielnik vajenizavanaha farmavańnia «Basidž», jakoje padparadkoŭvajecca Korpusu vartavych Isłamskaj revalucyi (KVIR).
Pavodle źviestak ŚMI, siłaviki sprabavali ŭžyć zbroju dla razhonu akcyi ŭ Kuchdešcie. U adkaz pratestoŭcy pačali kidać kamiani, što mahło stać pryčynaj hibieli čalca «Basidža».
5 studzienia pradstaŭnictva sudovaj sistemy Isłamskaj Respubliki Iran zajaviła, što da aryštavanych padčas pratesnych akcyj nie buduć prajaŭlać pabłažlivaści. Pry hetym u Iranie ŭ 2025 hodzie byli pakaranyja śmierciu amal dźvie tysiačy čałaviek — u dva razy bolš, čym hodam raniej. 86‑hadovy ajatała Ali Chamieniei płanuje pakinuć Tehieran, kali ŭbačyć, što armija i siły biaśpieki pierastanuć vykonvać zahady i piarojduć na bok pratestoŭcaŭ, raniej paviedamiła brytanskaja hazieta The Times sa spasyłkaj na vyviedku Vialikabrytanii.
Tak zvany «płan B», jaki praduhledžvaje ŭcioki z krainy, pryznačany dla Chamieniei i jaho blizkaha atačeńnia, uklučajučy jaho syna i mierkavanaha spadkajemcu Madžtabu, paviedamiła krynica vydańnia.
Były supracoŭnik izrailskaj raźviedki Bieni Sabci, jaki ŭciok ź Irana paśla isłamskaj revalucyi, ličyć, što Chamieniei moža źjechać u Maskvu, bo «inšaha miesca dla jaho niama». U jakaści prykładu jon pryvodzić ucioki siryjskaha lidara Bašara Asada ŭ Maskvu niepasredna pierad zachopam Damaska paŭstancami.
Masavyja pratesty ŭ Iranie praciahvajucca z 28 śniežnia. Jany pačalisia na hałoŭnym haradskim bazary Tehierana, dzie ŭładalniki mnohich kram začynili svaje handlovyja punkty ŭ znak pratestu suprać hipierinflacyi i rezkich vahańniaŭ cen, adznačaje AFP. 29 śniežnia kurs ryjała — iranskaj nacyjanalnaj valuty — upaŭ da novaha rekordnaha minimumu (adzin ryjał byŭ roŭny prykładna 0,00002 jeŭra). A ŭ kastryčniku, pavodle źviestak Suśvietnaha banka, charčovaja inflacyja ŭ Iranie skłała 64,2% — pa hetym pakazčyku krainu ŭ antyrejtynhu apiaredziŭ tolki Paŭdniovy Sudan.
Kamientary