«Dziadula stvaraŭ karabiel nie dla takich metaŭ». Unuk kanstruktara «Maskvy» pra samuju darahuju stratu vojskaŭ RF
Krejsier «Maskva» staŭ samaj darahoj vajskovaj strataj Rasii ŭ vajnie z Ukrainaj. Žurnalisty «Forbs» acanili jaho košt u $750 młn. Los karabla poŭny cikavych pavarotaŭ: prajektavali jaho ŭkrainskija kanstruktary, budavali jaho ŭ Mikałajevie, a praz 43 hady «Maskva» pahražała ŭkrainskim haradam, u tym liku Mikałajevu, pakul nie patanuła 14 krasavika, jak miarkujecca, paśla trapleńnia rakiet ZSU. Žurnalistka «Vot Tak» parazmaŭlała z Uładzisłavam Farapanavym, unukam adnaho z kanstruktaraŭ krejsiera.
— Karabiel spuścili na vadu ŭ 1979 hodzie. Uładzisłaŭ, raskažycie bolš padrabiazna, jakoje dačynieńnie vaš dzied mieŭ da pabudovy krejsiera «Maskva».
— Moj dziadula Siamion bolš za 20 hadoŭ — z 1973 da 1996 hoda — pracavaŭ u horadzie Mikałajevie na karabielni. Jon pryjšoŭ na zavod majstram i daros da pasady dyrektara vytvorčaści. U toj čas jon aktyŭna zajmaŭsia budaŭnictvam mienavita vajskovych karabloŭ. Heta byŭ nie adziny karabiel z hetaj sieryi, jakija jon prajektavaŭ. Tam byli jašče čatyry takija, ale mienavita hetym jon bolš za ŭsio hanaryŭsia, bo ŭ hetaha karabla vysokaja mahutnaść i mocnyja na toj čas techničnyja charaktarystyki. «Maskva», darečy, heta nie aryhinalnaja nazva. Pieršapačatkova karabiel nazyvaŭsia krejsier «Słava».
— Niekalki pakaleńniaŭ mikałajeŭcaŭ hanarylisia krejsieram, pakolki hety karabiel — častka historyi horada. Jak vy dumajecie, ci moh vaš dzied ujavić, što «Maskva» budzie zadziejničana ŭ vajnie z Ukrainaj?
— Naohuł niemahčyma ŭjavić, što krejsier, jaki budavaŭsia ŭ Mikałajevie, budavaŭsia ŭkraincami, budzie vykarystoŭvacca dla takich metaŭ. Ale, ź inšaha boku, treba razumieć, pry jakich abstavinach jon budavaŭsia. Tady Ukraina ŭvachodziła ŭ skład SSSR, i heta byli dziaržzakazy. Znoŭ ža, krejsier da hetaha času byŭ na płavu, i heta kaža pra toje, jakoha ŭzroŭniu tady ŭ Mikałajevie budavalisia karabli: i avijanoscy, i bajavyja. I hetaja trahičnaja historyja z krejsieram «Słava» («Maskva») pakazvaje niespraviadlivaść raźmierkavańnia spadčyny SSSR pamiž respublikami. Naš ukrainski krejsier dastaŭsia čamuści Rasii dy potym u 2008-m abstrelvaŭ Hruziju i ciapier Ukrainu.
— Fłahman «Maskva» atakavaŭ ukrainskich pamiežnikaŭ na vostravie Źmiainy ŭ pieršy dzień uvarvańnia va Ukrainu. Jak u vašaj siamji adreahavali na hetuju navinu?
— Kali my daviedalisia, što karabiel, jaki budavaŭ dziadula, atakavaŭ našych pamiežnikaŭ na Źmiainym, dla nas heta była trahiedyja. My byli ŭ šoku. Choć i razumiejem, što heta robić varožy bok, inšaja dziaržava, ale ŭsio roŭna heta niepryjemna i baluča ŭśviedamlać. Razumiejem, što dziadula, viadoma, nie dla takich metaŭ stvaraŭ «Słavu». Pieražyvajem za pamiežnikaŭ i ich siemji, jakija cudam zastalisia žyvyja.
— Žurnalist «Forbes» Dejvid Eks, jaki śpiecyjalizujecca na temie abarony, nazvaŭ fakt ataki na «Maskvu» «niejmaviernym». Jon napisaŭ u Tvitary, što heta adzin z samych mahutnych bajavych karabloŭ u śviecie. Vy hanaryciesia, kali čujecie padobnaje ab pracy vašaha dzieda?
— Toje, što hety karabiel zastavaŭsia fłahmanam, kaža pra toje, što za ŭvieś hety čas Rasija svaimi siłami nie zmahła pabudavać niešta lepšaje, čym krejsier «Słava», skanstrujavany ŭkrainskimi śpiecyjalistami ź Mikałajeŭskaha karabielnaha zavodu. Biassprečna, škada, što jaho vykarystoŭvali suprać ukraincaŭ. Dumaju, kali b dziadula dažyŭ da hetych dzion i ŭbačyŭ, što vytvarajuć ź plonam jahonaj pracy, to nie zasmuciŭsia b, kali daviedaŭsia b, što jaho źniščyli.
U internecie adšukaŭsia stary prarocki multfilm pra zatanuły karabiel ź simvałam Z i «Nieptun»
Padbity ŭkraincami krejsier «Maskva» patanuŭ. Što heta značyć dla bajazdolnaści rasijskaj armii?
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie Daniiła z Ofisa Cichanoŭskaj, jakomu za dva dni sabrali hrošy na ankałahičnuju apieracyju? Jamu napisaŭ toj samy adnakłaśnik, jaki jaho ŭdaryŭ — z čaho ŭsio i pačałosia44
Kamientary