Voŭk u narodnaj kultury maje padvojenuju simvoliku: z adnaho boku jon uvasablaje zło i žorstkaść, a z druhoha — mužnaść, pieramohu i kłapatlivaść pra svaich naščadkaŭ.
Šmatlikija apaviadanni pra viadźmarak, jakija pieraŭtvarylisia ŭ vaŭčyc, i pra mužčyn, jakija stali vaŭkami‑vaŭkałakami, nadali hetaj žyviolinie mahčymaść suviazi z «tym», djabalskim, śvietam. Adnak u duchoŭnaj spadčynie staražytnych skandynavaŭ ci hrekaŭ voŭk — tatemnaja žyvioła i simvał niepieramožnasci, a vaŭčyca, jakaja vykarmiła Romuła i Rema — zasnavalnikaŭ Ryma, stała simvałam piaščotnaj maciarynskaj lubovi i achviarnasci (dla paraŭn.: dla biełarusaŭ tatemnaj žyviołaj ličycca miadźviedź).
U słavianskich narodaŭ vobraz vaŭka źviazany ź pierachodnymi, pamiežnymi, pierałomnymi momantami: śmierciu (jon supravadžaje dušy ŭ paślaśmiarotnym žycci); viasiellem («vaŭkom» nazyvali žanicha, jaki pryjechaŭ znajsci sabie «ciałušku» ci «aviečku»); ź niekatorymi kalandarnymi datami (Kalady — zaprašeńnie prodkaŭ u vyhladzie vaŭka za śviatočny kaladny stoł); z «pierachodnymi» zimovym ci viasnovym pieryjadami.
Drapiežnaja žyviolina — voŭk — zaŭsiody pahražaje čałavieku i jaho chatniaj haspadarcy. Voŭk — chitry, kavarny, moža zahryzci ŭvieś statak, ź jakoha ŭ spažyvańnie voźmie 1‑2 žyvioliny. Sucišyć vaŭka moh cudadziejnym sposabam tolki Hieorhij Pieramahanosiec — «voŭčy pastar»: «što ŭ vaŭka ŭ zubach — to Jahoryj daŭ».
Adnak u słavianskaha naroda śmieły i razumny voŭk, akramia strachaŭ, vyklikaje simpatyju. U kazkach pra Ivana Careviča šery voŭk stanovicca stanoŭčym piersanažam — moža razmaŭlać, vielmi mudry, maje kryły, z dapamohaj jakich moža pieralacieć z adnaho śvietu ŭ druhi. Tak zdavion viałosia — kali darohu pierabiažyć voŭk, heta pryniasie ščaście (u adroźnieńnie ad lisy, vaviorki ci zajca).
Zhodna z narodnymi ŭjaŭleńniami, z vaŭkom možna zaŭsiody znajsci ahulnuju movu, kali źviarnucca da jaho z dobrym słovam: «Dobryja moładcy! Vam svoj bok, mnie svoj». Voŭk nikoli nie kranie vandroŭnika ci chatniuju žyviołu, kali pierad darohaj ci pierad vyhanam chatniaj žyvioły ŭ pole pračytać zamovu.
Isnavała peŭnaja simvaličnaja suviaź pamiž vaŭkom i pryładami tkactva. Na krosnach tkali «abiarehi» ad napadu vaŭkoŭ. Paŭsiudna apisany vypadki napadaŭ vaŭkoŭ na tych, chto pieranosiŭ pryłady tkactva z adnoj vioski ŭ druhuju, nie vykanaŭšy pry hetym peŭnych achoŭnych dziejańniaŭ.
Pavodle narodnych pavierjaŭ, vaŭka pužajuć połymia i zvany. Tamu na vupraž koniam zaŭsiody viešali šmat zvanočkaŭ.
Pierad tym, jak žyviołu pieršy raz vyhaniali ŭ pole, vykonvali ceły šerah mahičnych dziejańniaŭ, nakiravanych u pieršuju čarhu na toje, kab zaścierahčy jaje ad zuboŭ vaŭka: abnosili žyviołu čaćviarhovaj sollu, hramničnaj sollu, śviatoj chryščenskaj vadoj, spasavym makam, čytali malitvy i zamovy.
Mocnym abiareham statku ad vaŭka ličyłasia jajka, źniesienaje čornaj kurycaj.
U narodzie ličyli: kali vaŭki padychodzili zusim blizka da chat, zbiralisia zhrajami i vyli — čakaj chaładoŭ i niaŭrodu, vajny ci inšych niaščaściaŭ.
Pačynajučy z 9 śniežnia (dzień śviatoha Juraja, jaki ŭ narodzie nosić nazvu chałodny), vaŭki pačynajuć padychodzić da ludskich pasieliščaŭ,i tamu niebiaśpiečna pakidać viosku.
Pieryjad z 22 śniežnia (dzień śviatoj Hanny) i da 19 studzienia (Chryščeńnie) u narodzie nazyvali voŭčymi śviatami abo viasiellami. U hety čas vaŭki zbirajucca ŭ zhrai i stanoviacca vielmi niebiaśpiečnymi.
Ciapier čytajuć
«Uźnikajuć ujaŭleńni, što palitviaźni musiać być stojkimi, sabranymi, udziačnymi. A realnaść roznaja». Pahavaryli ź ludźmi, jakija vodziać departavanych litaralna za ruku66
Kamientary