U vieraśni 2017 hoda čaćviorty raz u Biełarusi projdzie MIESIAC FATAHRAFII ŭ MINSKU — mižnarodny fiestyval, paklikany pašyrać razumieńnie fatahrafičnaha miedyumu, spryjać raźvićciu kulturnaha pola i ŭmacavańniu statusu biełaruskaj fatahrafii ŭ rehijonie i śviecie. MIESIAC FATAHRAFII ŭ MINSKU — 2017 prapanoŭvaje 16 vystavaŭ na 10 placoŭkach u 4 haradach Biełarusi, 11 majstar-kłasaŭ, lekcyjaŭ i prezientacyjaŭ z udziełam zamiežnych i biełaruskich śpikieraŭ.
Za čas pracy fiestyvalu ŭ jaho imprezach byli zadziejničanyja fatohrafy, art-krytyki i kuratary z 11 krainaŭ. Na 12 placoŭkach Minsku i Hrodna prachodzili kulturnyja i adukacyjnyja sustrečy z udziełam haściej z Aŭstralii, Biełarusi, Vialikaj Brytanii, Niamieččyny, Łatvii, Litvy, Niderłandaŭ, Polščy, Rasii, Ukrainy i Francyi. Na siońniašni momant ahulny achop aŭdytoryi fiestyvalu skłaŭ kala 500 000 hledačoŭ.
Minułaju vosieńniu MIESIAC FATAHRAFII ŭ MINSKU ŭpieršyniu byŭ zajaŭleny jak tematyčny. Na 5 vystavach asnoŭnaj prahramy, jakaja zajmała prastoru anharu staličnaha CECHu, aŭtary i fotakalektyvy z roznych pierśpiektyvaŭ razhladali apazicyju «centr/pieryfieryja». I kali ŭ 2016-m, prapanavaŭšy takuju, na pieršy pohlad, hieahrafičnuju prablemu, my chacieli padkreślić šyryniu i dynamiku fatahrafii, to tema fiestyvalu-2017 adlustroŭvaje supraćlehły kirunak.
Situacyja ŭ kulturnym i art-asiarodku Biełarusi dy śvietu padšturchnuła nas abrać u jakaści kanceptualnaha punktu adliku temu kalektyvizacyi.
Razam z haściami i ŭdzielnikami fiestyvalu my chočam prapanavać vyvučyć samyja roznyja značeńni, jakija mohuć asacyjavacca z hetym paniatkam i, mahčyma, adyści ad tych, što źviazvajuć jaho z historyjaj Savieckaha Sajuzu. «Pahłybleńnie» sioleta adbudziecca i na ŭzroŭni krainy: vystavy i imprezy MIESIACA FATAHRAFII ŭ MINSKU projduć nie tolki, tradycyjna, u Minsku i Hrodnie, ale i ŭ Breście, Pastavach i Kaptarunach — art-vioscy, arhanizavanaj piśmieńnikam Arturam Klinavym i teatralnym krytykam dy redaktarkaj časopisu «pARTisan» Taniaj Arcimovič na biełaruska-litoŭskaj miažy.
Asnoŭnaja ekspazicyja MIESIACA FATAHRAFII ŭ MINSKU — 2017 startuje 6 vieraśnia na placoŭcy novaj prastory «Stałoŭka XYZ» i budzie ŭłučać 6 vystavaŭ, kožnaja ź jakich pa-svojmu padychodzić da siemantyčnaha pola «kalektyŭnaha». My ŭpeŭnienyja, što koła interpretacyjaŭ «kalektyvizacyi» značna pašyrajecca i vychodzić za miežy fienomienu pieršych dziesiacihodździaŭ isnavańnia SSSR, jaki apisvaje abjadnańnie adnaasobnych sialanskich haspadarak u kałhasy, kali my źviartajemsia da ŭtvaralnaha słova — łacinskaha collectivus (‘zborny') — i razhladajem jaho z pazicyjaŭ siońniašnich realijaŭ.
Archiŭnaj fatahrafii, jakaja zvažaje na mietafizičnyja aśpiekty kalektyŭnaści jak pierajemnaści rodu, u miežach centralnaj ekspazicyi fiestyvalu pryśviečanyja dźvie vystavy: «Što nie pamiraje, nie žyvie» z dakumientalnymi zdymkami Jana Sivickaha i Bahusłava Aŭhustysa pachavalnych rytuałaŭ i «Najlepšy bok» maładoha sacyjakulturnaha prajektu «Viecha» — biełaruskaj inicyjatyvy, što dapamahaje adnaŭlać, pravilna zachoŭvać i źbirać siamiejnyja archivy.

«IS(not)» — historyi pra Isłandyju, «staražytny kantynient, nasieleny elfami i apanientami JEZ», ad polska-biełaruskaha kalektyvu «Sputnik Photos» — demanstruje patencyjał hrupavoj pracy ŭ halinie fatahrafii, jakaja dazvalaje, pieraadolvajučy stereatypy, «kalektyŭna» padyści navat da vyvučeńnia temy, kulturna dalokaj aŭtaram.

«Vyklik dachaty» — vynik kaapieracyi jašče adnaho kalektyvu, «Halereja Indie», ekśpierymient, padčas jakoha, abmianiaŭšysia klučami ad kvateraŭ, 12 izrailskich fatohrafaŭ źniali ŭ kožnaj ź ich prajekt, jaki adlustravaŭ aŭtarskaje razumieńnie słova «prystanak», tym samym padymajučy pytańni schavanaha i asabistaha, kalektyŭnaha i pryvatnaha, bačnaha inšym i niabačnaha nam.
Vystava «Žanočy emansipacyjny prajekt: pamiž utopijaj i realnaściu (da 100-hodździa revalucyi 1917 hoda)» daśleduje, jak siońnia suisnujuć novaje (nacyjanalnaje) u starym i (nie-)zroblenaje, toje staroje, što nie atrymała pryznańnia — u novym. Jak suisnujuć histaryčnyja kalektyŭnyja naratyvy i asabistyja, bolš schavanyja naratyvy žančyn-aktyvistak. Vystava prezientavana «Hiendarnym Maršrutam», kuratarka Iryna Sałamacina. Buduć pakazanyja partrety ŭkrainskich žančyn-vajskovak i žančyn, jakija vajujuć, tvory Žanny Kapuśnikavaj i filmy «Malavany raj» pra biełaruskuju mastačku-prymityvistku Alonu Kiš (aŭtarka scenara i režysiorka — Halina Adamovič) dy «Pałuta Badunova: zhadać i nie zabyć» (režysior — Valeryj Mazynski).
Biełaruskaja fatahrafija budzie reprezientavanaja prajektam Volhi Bubič «Bolš, čym Ja» (kuratary Artur Bondar i Aksana Juško) pra fienomien «čarnobylskich dziaciej», jakija ŭ miežach humanitarnych prahramaŭ vyjazdžajuć z 1991 hoda na azdaraŭleńnie ŭ Jeŭropu i Paŭnočnuju Amieryku. Adno z krytyčnych pytańniaŭ vystavy — supraćpastaŭleńnie «asabistaha» i «kalektyŭnaha», źviazanaha jak ź biurakratyčnaj sistemaj, hetak i ź vialikšym, hłabalnym śvietam, častkaju jakoha ŭ ciapierašni čas pastupova robiacca i dzieci.
Na śviatočnym adkryćci fiestyvalu 6 vieraśnia, a taksama 8—9 vieraśnia ŭ miežach śviatkavańnia Dnia horadu (na ścienach minskaj ratušy) buduć pakazanyja prajekcyi francuzskaha vizualnaha mastaka Klemana Bryjena, jakija adlustroŭvajuć historyju biełaruskaj stalicy i tradycyjaŭ rehijonu.
Paralelnaja prahrama MIESIACA FATAHRAFII ŭ MINSKU zadziejničaje jašče 9 placovak. Heta 6 minskich placovak: halereja «Ŭ» (vystava Andreja Lankieviča «Byvaj, Radzima!» i vystava «VORTEX PREVIEW» ad abjadnańnia «Fotamastactva»), Nacyjanalny histaryčny muziej (vystava kłasika biełaruskaj fatahrafii Lva Daškieviča «Biełarusi pryśviačajecca…»), Nacyjanalny centr sučasnaha mastactva (vystava fotamastakoŭ Viktoryi Binštok i Michaela Šefera «Pa i suprać płyni. Sučasnyja fatahrafičnyja ŭmiašańni»), CECH (Častka 2. «Hiendarny maršrut»: «Žanočy emansipacyjny prajekt: miž utopijaj i rečaisnaściu»), halereja «Knižnaja šafa» (vystava «Tam» Albierta Ciechanoviča), Respublikanski centr ekałohii i krajaznaŭstva (tradycyjnaja padborka vynikaŭ konkursu dziciačaj fatahrafii «Śviet vakoł nas», zarhanizavanaha fotakłubam «Śviatłasiła», Pastavy), — a taksama kulturnyja centry Brestu, Hrodna i Viciebskaj vobłaści (Łyntupy). U bresckaj prastory «Kryły chałopa» pakažuć hrupavy prajekt «BY NOW», u Centry haradskoha žyćcia, Hrodna, — častku šyrokaha archivu Biuro fotafiestyvalu «Miesiac fatahrafii», a ŭ Domie kultury Łyntupaŭ — vyniki art-rezidencyi Kaptaruny-2017.
Admysłovymi haściami MIESIACA FATAHRAFII ŭ MINSKU — 2017, jakija naviedajuć imprezy asabista i praviaduć u miežach fiestyvalu majstar-kłasy, lekcyi i prezientacyi, stanuć Michał Łučak (kalektyŭ «Sputnik Photos», Polšča), Hžehaž Dambroŭski (prajekt «Albom.pl», Polšča), Kleman Bryjen (pry padtrymcy ambasady Francyi) i Michael Šefer (pry padtrymcy Instytutu Hiote).
Histaryčny składnik sioleta praciahniecca supracaju fiestyvalu z Nacyjanalnym histaryčnym muziejem Respubliki Biełaruś, u ścienach jakoha budzie pakazanaja vystava, pryśviečanaja 135-hodździu z dnia naradžeńnia fotamastaka Lva Daškieviča i paeta Janki Kupały. U miežach zakładzienaj u 2016 hodzie sieryi albomaŭ «Biblijateka MIESIACA FATAHRAFII ŭ MINSKU» vyjdzie katałoh z pracami hetaha kłasika biełaruskaj fatahrafii. Vystava projdzie z 10 da 29 kastryčnika.
Kamientary