Vosiem parad maładym navukoŭcam

Padčas vystupu na jurydyčnym fakultecie Lvoŭskaha univiersiteta na temu «Jak pabudavać paśpiachovuju navukovuju karjeru?» Jarasłaŭ Hrycak daŭ važnyja parady maładym navukoŭcam.

Nie sprabujcie być abjektyŭnymi

Asabliva nie pišycie ŭ svaich dysiertacyjach, što vy prytrymlivalisia pryncypu abjektyŭnaści. Heta hłupstva i ŭ heta nichto nie vieryć. U hramadskich navukach abjektyŭnaść uźnikaje z dyjałohu pamiž siabrami i vorahami. Možna kazać, što heta siabroŭstva varožaści. Niechta zajmaje adnu pazicyju, niechta inšuju, a abjektyŭnaść, jak praviła, znachodzicca niedzie pamiž imi. Takaja abjektyŭnaść nie zaŭsiody źjaŭlajecca abjektyŭnaj.

Lepš adrazu pryznajciesia, što vy subjektyŭnyja, i nie padmanvajcie ludziej. Adzin navukoviec niejak skazaŭ, što tolki drennyja historyki źjaŭlajucca abjektyŭnymi, dobryja historyki śviadomyja ŭ svajoj subjektyŭnaści i lohka ŭ hetym pryznajucca.

Budźcie ščyrymi ŭ svajoj subjektyŭnaści. Dla mianie takaja ščyraść źjaŭlajecca ŭśviedamleńniem taho, što maje mahčymaści abmiežavanyja. Važna ŭśviadomić svoj uzrovień i nie sprabavać skoknuć vyšej za tuju płanku, jakuju nakładvajuć abmiežavańni. Kali heta rabić, to možna chutka «pierahareć».

Nie ŭsprymajcie svaich dysiertacyj usurjoz

Ni adna dysiertacyja nie źjaŭlajecca sapraŭdy navukovaj. Dysiertacyja — heta nie navuka, a tolki propusk u navuku. Heta jak mahčymaść kupić bilet i trapić u dobry teatr.

Jarasłaŭ Isajevič u svoj čas kazaŭ mnie, što aśpirantura — heta pryhon. Vaša asnoŭnaja zadača — napisać dysiertacyju chutka, zrabić dysiertabielnaj, to bok doślednaj, zdać i abaranić.

U mnohich jeŭrapiejskich krainach, jak i ŭ Amierycy, nichto nie drukuje dysiertacyj, tam jość svojeasablivy pastdok — na praciahu troch hadoŭ paśla abarony dysiertacyi ŭ vas jość čas, kab zrabić jaje sapraŭdy vartaj i na asnovie vašych daśledavańniaŭ napisać knihu, jakuju varta publikavać.

Tamu nie pišycie dysiertacyj doŭha, heta prosta taki etap, jaki treba prajści. Sapraŭdny raj čakaje vas paśla abarony, a ŭ našaj sistemie navuki paśla abarony doktarskaj. Kali ŭ nas nie admieniać sistemu dvuch dysiertacyj (kandydackaj i doktarskaj), to pasprabujcie prajści hety šlach jak maha chutčej. Bo pakul vy nie staniecie doktaram, usie buduć hladzieć na vas, jak na maładoha mustanha, na jakoha možna budzie «paviesić» usiu pracu.

Pišycie štodnia

Kali ty pišaš, to trymaješ siabie ŭ formie. Dla spartsmiena — heta štodzionnyja praktykavańni, dla navukoŭca — heta pisańnie. Sprabujcie siabie ŭ roznych žanrach i ekśpierymientujcie.

Prafiesar Šaŭčenka kazaŭ, što jość dva typy historykaŭ (jak i navukoŭcaŭ): vusień i matylok. Vusień — heta toj typ, jaki bačyć tolki toje, što lažyć pad nosam. Da prykładu, pajści ŭ archiŭ, znajści dakumient i radavacca tym, što ty vialiki navukoviec, bo ŭ ciabie jość dakumient. Matylok bačyć bolš šyrokuju karcinu, svabodna «lotaje» ad adnoj temy da inšaj i nie baicca ekśpierymientavać.

Pasprabujcie napisać choć adnu knihu da 35 hadoŭ. Heta važna. Da 30-35 hadoŭ moładź usie lubiać,u hetym uzroście vam lahčej atrymlivać hranty. Kali vam 36 hadoŭ i 1 dzień, vas pierastajuć lubić i pačynajuć hladzieć na vašy dasiahnieńni.

Budźcie hatovyja, što lvinaja dola taho, što vy napišacie, budzie śmiećciem, jakoje pryjdziecca vykidvać. Nie publikujcie ŭsio, što vy kaliści napisali. Pisańnie — heta padychod da snarada, ale nie sam snarad.

Dobrym prykładam moža słužyć Ivan Franka. Dla mianie jon cikavy tym, što pisaŭ kožny dzień. Jon byŭ idealnym typam navukoŭca: mieŭ šmat surjoznych vorahaŭ, składanaje žyćcio, šmat pisaŭ i mieŭ pryznańnie.

Nie vybirajcie ŭniviersitety, dzie jość vialikaja nahruzka

Vialikaja nahruzka nie spryjaje navukovaj pracy. Dumaju, što našy ŭniviersiteckija sistemy nacelenyja na toje, kab ludzi naohuł nie stanavilisia navukoŭcami.

Kali vy płanujecie pracavać va Ukrainie ci va ŭschodniaj Jeŭropie, to budźcie hatovyja, što vam pryjdziecca stać čałaviekam-instytutam. Vy pavinny pracavać nad raźvićciom instytucyi, tamu što toj stan, jakoje my majem ciapier, heta šlach vašaha vyžyvańnia.

Ukrainskija navukoŭcy ščaśliviejšyja, čym zamiežnyja, tamu što ŭ nas, kali ty abaraniŭ doktarskuju dysiertacyju, to praktyčna biez prablem znojdzieš sabie pracu. Za miažoj usio našmat składaniej, tam vialikaja kankurencyja.

Pačućcie humaru

Kali padčas vašaj lekcyi abo vystupu nichto nie śmiajaŭsia choć adzin raz, to vy drenny vykładčyk. Kali vy nie ŭmiejecie žartavać — źmianicie prafiesiju.

Kali ludzi pačynajuć žartavać, łamajecca lod. Vašy słuchačy adčuvajuć siabie roŭnymi z vami. Kali vy ŭmiejecie ŭdała žartavać, vam budzie lahčej zavajavać pryjaznaść aŭdytoryi

Nie bojciesia parazaŭ

Pa žyćci ŭ vas budzie niekalki bujnych parazaŭ, ich nie treba bajacca. Liču, što tak ža, jak śmiech, adčuvańnie parazy źjaŭlajecca važnym elemientam vašaj navukovaj karjery.

Nie bojciesia vorahaŭ

Vorahi, jak i parazy, heta narmalnaja častka vašaha žyćcia. Kali ŭ vas nie budzie vorahaŭ, to varta zadumacca, mahčyma, vy robicie niešta nie tak. Vaš prafiesijny ŭzrovień možna vyznačać vašymi vorahami, kali jany ŭ vas surjoznyja, značyć, vy prafiesijanał.

Bolšaść navukoŭcaŭ — heta dzieci, jakija nikoli nie vyraśli. Jany majuć vialikaje eha, i śviet pavinien krucicca vakoł ich. Tamu naturalna, što jany ŭvieś čas svaracca i kankurujuć pamiž saboj za ŭvahu i pryznańnie.

Vučycie movy

Dumaju, nie varta dyskutavać, što viedańnie moŭ u sučasnym śviecie źjaŭlajecca vielmi važnym. Navukoŭcu treba viedać kantekst, historyju taho ci inšaha pytańnia, a kantekst nikoli nie abmiažoŭvajecca Ukrainaj. Ukraina źjaŭlajecca častkaj hłabalnaha śvietu. Tamu pierad tym, jak analizavać ŭkrainskija prablemy, treba zrazumieć hłabalnyja.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0