Na Čaćviortym Mižnarodnym Kanhresie daśledčykaŭ Biełarusi (Koŭna, 3-5 kastryčnika) adbyłasia prezientacyja dakłada «Skład vybarčych kamisij: asnoŭnyja tendencyi va ŭmovach aŭtarytarnaj sistemy (miascovyja vybary, 1999—2014 hady)».
Prezientavanyja vyniki źjaŭlajucca častkaj daśledavańnia, praviedzienaha Instytutam «Palityčnaja śfiera» pa vynikach miascovych vybaraŭ hetaha hoda. Dakład byŭ pradstaŭleny supracoŭnikam Instytuta Vadzimam Bylinaj.
Statystyka CVK pakazvaje, što, niahledziačy na papraŭki ŭ vybarčy kodeks 2009 hoda, uviedzienyja zhodna z rekamiendacyjami ABSIE, ułady poŭnaściu kantralujuć praces farmavańnia kamisij.
Isnuje try miechanizmy vyłučeńnia siabroŭ vybarčych kamisij: pracoŭnymi kalektyvami, praz zbor podpisaŭ, palityčnymi partyjami i hramadskimi arhanizacyjami.
Źmieny ŭ vybarčy kodeks praduhledžvali, što treciaja častka vybarčych kamisij pavinna pryznačacca sa składu pradstaŭnikoŭ palityčnych partyj i hramadskich arhanizacyj. U vyniku kolkaść vyłučeńniaŭ ad hetych arhanizacyj vyrasła. U siarednim 40% usich siabroŭ kamisij – pradstaŭniki hramadskich arhanizacyj i partyj. Ale amal usie jany reprezientujuć praŭładnyja hramadskija abjadnańni — takija jak BRSM i Biełaja Ruś, a taksama praŭładnyja palityčnyja partyi.
Taksama nazirajecca pastupovy zaniapad pracedury vyłučeńnia kandydataŭ pracoŭnymi kalektyvami i praz zbor podpisaŭ na karyść vyłučeńnia hramadskimi arhanizacyjami, kantralavanymi ŭładami. Na praciahu apošnich 15 hod u niekalki razoŭ pamienšała kolkaść pradstaŭnikoŭ kamisij, vyłučanych pracoŭnymi kalektyvami. Kolkaść siabroŭ kamisij, vyłučanych praz zbor podpisaŭ, źniziŭsia ŭ siarednim na 15% paśla papravak u kodeks 2009 hoda.
Analiz pakazvaje niekatoryja istotnyja źmieny ŭ składzie kamisij. Pavolna raście kolkaść dziaržsłužačych: kali naprykancy 1990-ch kolkaść čynoŭnikaŭ u kamisijach nie pieravyšała 3—7%, to na apošnich vybarach ich kolkaść uzrasła da 10—12 %. Adsotak žančyn u kamisijach stabilna vysoki, składaje prykładna dźvie trecija, i praciahvaje pavialičvacca. Taksama varta adznačyć vyraznaje pavyšeńnie ŭzrostu členaŭ kamisij.
Uzrosłaja kolkaść pradstaŭnikoŭ palityčnych partyj i hramadskich abjadnańniaŭ u kamisijach stvaraje bačnaść udziełu ŭ arhanizacyi vybaraŭ hramadzianskaj supolnaści, što stvaraje vobraz demakratyčnaści vybaraŭ dla zachodnich naziralnikaŭ. A ŭ vyniku ŭłady majuć u kamisijach najbolš łajalnych pradstaŭnikoŭ, i tym samym pry nieabchodnaści majuć mahčymaść manipulavać vynikami.
Kamientary