Minsk 60-ch vačyma Zianona Paźniaka
Redkija kadry z fotaalboma «Minsk» kamientuje błohier Darriuss.
Błohier Darriuss vykłaŭ u internet adskanavanyja fota z alboma «Minsk», jaki vyjšaŭ u 1968 hodzie ŭ vydaviectvie «Biełaruś».
Usie zdymki ŭ im zrabiŭ małady fatohraf Zianon Paźniak.
raskazvaje NN Darriuss, jaki adabraŭ 20 najbolš cikavych fota. — Albom vyjšaŭ u«Fota dobra adlustroŭvajuć atmaśfieru epochi, kali jany źjavilisia — chruščoŭskaj „adlihi“, —
«Heta jašče adliha — heta novaje kino, novaja litaratura, novaje mastactva ŭvohule, i
Zianon, jak badaj što i luby inšy sudent, tym bolš u— kaža Darriuss. — Jon nierazryŭna źviazany i z architekturaj, ramantykaj pabudovy novaha śvietu, novaha horada. Da taho ž hetyja zdymki paćviardžajuć, što Zianon — nie prosta ikona dla adnych i pudziła dla inšych, jon zvyčajny čałaviek, jakomu ŭ maładości było ŭłaściva zachaplacca dziaŭčynami, i modaj, vučycca bačyć pryhažość va ŭsim: i ŭ starych damkach Niamihi, i ŭ novych šmatpaviarchovych rajonach na ŭskrainach Minska, a paśla ŭ mieru sił imknucca vykazać svaje emocyi. Taki padychod mnie vielmi blizki, jon fienamienalna aktualny i ciapier, praz amal 50 hod paśla taho, jak byli zroblenyja hetyja kadry.teatralna-mastackim instytucie, nie moh nie paddacca hetamu ahulnamu nastroju,
***
Paźniak: Z albomu pra stary Miensk cenzura zrabiła knihu pra Miensk novy
U intervju Radyjo Svaboda Zianon Paźniak raskazaŭ pra sapraŭdnyja abstaviny padrychtoŭki alboma «Minsk».
Abłamiejka: Zianon Stanisłavavič, jakija mety vy stavili tady pry padrychtoŭcy albomu «Minsk»?
Paźniak:
Ja da hetaha albomu padyjšoŭ vielmi surjozna, bo z 1964 hodu zajmaŭsia starym Mienskam. I ja pastaviŭ zadaču pakazać stary Miensk — Niamihu, Vierchni horad i toje, što zastałosia ad Nižniaha rynku.Ja ŭsio heta sfatahrafavaŭ, i ŭsio heta było zdadziena ŭ vydaviectva «Biełaruś». I tut pačałasia vialikaja vajna, było až niekalki makietaŭ, tamu što hety albom nasili ŭ CK KPB, i jaho tam rezali. I było što amal zusim užo zarezali, ale potym znoŭ viarnulisia. I voś toje, što tam zastałosia ad Staroha horadu, heta toje, što ŭdałosia advajavać. A faktyčna zadumka była takaja: zrabić histaryčny Miensk.
Abłamiejka: Błohier pry republikacyi zdymkaŭ z vašaha albomu zaŭvažyŭ, što vas tady, vidać, cikaviła novaja architektura...
Paźniak: Što datyčyć novaj architektury. Biezumoŭna, takija znakavyja budynki, bolš-mienš stylovyja, jakija vyjaŭlali peŭnuju epochu, styl, ja sfatahrafavaŭ, bo heta było abličča taho horadu, i ciapier jano ŭžo histaryčnaje. Tak što dumaju, što i nia daram heta było źniataje. Ale padychod moj byŭ taki: hałoŭnaje — pakazać histaryčny Miensk. Ale heta kali i ŭdałosia, to na adzin pracent ci na paŭpracenta. Tamu što cenzura była vielmi žorstkaja.
Abłamiejka: My ŭ redakcyi źviarnuli ŭvahu na pryhožyja abliččy ludziej na mienskich vulicach, u pryvatnaści dziaŭčat...
Paźniak: Jašče tady, aprača staroha Miensku, mianie cikavili ludzi. Tam prajaviŭsia moj taki moładzievy ramantyčny pohlad na śviet. Zrešty, ja z hetym pohladam i ciapier žyvu. Tut supiarečnaści niama. Na maju prośbu mnie niadaŭna zrabili kopii zdymkaŭ z taho alboma (samoj knihi ja nia maju, usio zastałosia ŭ Miensku) dyk ja hladžu, što toj albom ciapier pačaŭ nabyvać niejkuju histaryčnuju vartaść. A nakont dziaŭčat, dyk tam jašče i nie takija pryhožyja byli...Parezali ŭsio.
Abłamiejka: A što cenzuravali nia tolki staruju architekturu, ale i vyjavy ludziej?
Paźniak:
Viadoma. Naohuł, cenzura była biesprecedentnaja. Prymušali adusiul prybrać kryžy, naprykład. U albomie pra Brasłaŭščynu byŭ zdymak partała kaściołu. Vystavili ŭltymatum: albo hetaha zdymku nia budzie, albo zaretušavać kryž.Daviałosia pahadzicca zaretušavać kryž u razetcy, kab zastaŭsia sam architekturny partał. Tak voś ździekavalisia. Vyjścia nie było, treba było iści na takija kampramisy, kab choć niešta ŭratavać.
Ciapier čytajuć
«Dyk dadomu zabiary ałkaša abascanaha i vychodžvaj». Małady zahadčyk adździaleńnia balnicy nie strymlivaje siabie ŭ vyrazach u sacsietkach16
Kamientary