30 kastryčnika vialajčanie ŭšanavali pamiać achviaraŭ palityčnych represij. U lesie la vioski Kasuta, na miescy, dzie ŭletku 1941 h. NKVD rasstralała viaźniaŭ vialejskaj turmy, tryccać vialajčan uskłali vianok.
U 1990-ch na hetym miescy byli ŭstalavany dva złučanyja pamiž saboj kryžy — pravasłaŭny j katalicki. Sioleta jany pavalilisia. Adzin ź inicyjataraŭ mierapryjemstva, Alaksiej Siudak, namahaŭsia ŭłasnymi rukami adnavić kryžy. Z rajonnaha biudžetu sielsavietu navat vydzielili 1,8 młn rubloŭ. U sielsaviecie, praŭda, spačatku zajavili, što hrošaj nie atrymlivali, ale paśla taho, jak ich prystrašyli, što raspačniecca sprava ab niametavym vykarystańni biudžetnych srodkaŭ, čynoŭnictva, pavodle słovaŭ A.Siudaka, prysłuchałasia da hramadzkaści i pastaviła novyja kryžy. Praŭda, mienš vieličnyja za raniejšyja…
Z Kasuty vialejčuki rušyli na haradzkija mohiłki, dzie ŭskładzieny vianok na miescy pachavańnia viaźniaŭ turmy. Dakładna nieviadoma, ad čyich ruk — savieckaha NKVD ci niamieckaha SD, što ščyravała ŭ Vialejcy padčas vajny, zahinuli viaźni. Tut ža pad bieł-čyrvona-biełymi ściahami baciuška adsłužyŭ imšu za zabitych. Na mierapryjemstva zavitali i milicyjanty, jakich vyklikaŭ vartaŭnik mohiłak. Ale nijakich zatrymańniaŭ nie było.
Udzieł va ŭšanavańni pamiaci palityčnych represij brała i hościa ź Japonii. Jana piša knihu pra Biełaruś, i tamu joj było cikava apynucca, što nazyvajecca, na druhim baku barykady.
«U mianie na stale piać hadoŭ lažała papiera ź pieradačaj prava apieki nad synam». Volha Sieviaryniec — pra hady strachu, antydepresanty i nadzieju1212
Kamientary