Што новага ў войску? Дзеліцца Станіслаў Рамановіч, дэмбель з Магілёва.
Ён палічыў свой прызыў палітычным — перад гэтым яго адлічылі з універсітэта. Аднак ад службы касіць не стаў, паабяцаўшы застацца ў войску самім сабой і размаўляць тамМаладафронтаўца з Магілёва Станіслава Рамановіча забралі ў войска ў ліпені 2010.
Пачынаў службу ў 56-м палку сувязі ў Мінску. Працягваў у72-м Аб’яднаным навучальным цэнтры ў Барысаве.
Спярша Рамановіч размаўляў з усімі выключна на беларускай мове.Хтосьці з курсантаў называў Станіслава «бээнэфаўцам», а некаторыя спрабавалі адказваць яму
Калі пачаліся нарады, яго папярэдзілі:Тлумачэнне камандзіраў было каланіяльным: усе статуты і дакументы ў войску распрацаваныяпа-беларуску — толькі ў вольны час.
Стаўшы cяржантам, Станіслаў пачаў запаўняць дакументацыюАбгрунтоўваў гэта сваім канстытуцыйным правам, аднак усё адно займеў непрыемнасці.па-беларуску .
«Пагражалі зняць з нараду, а то і арыштаваць».
Хлопец кажа, што ў Пячах мову фактычна выціснулі з ужытку. Паўсюль расейшчына. Нават намеснік камдыва па ідэалогіі прызнаў праблему, адзначыўшы, што яна характэрная для грамадства ў цэлым.
Ад «Нашай Нівы» да nn.by
У войску Станіслаў падпісаўся на «Нашу Ніву».Камандзіры прыкладалі намаганні, каб газету не бачылі іншыя салдаты. У той жа час многія з іх самі выказвалі жаданне пачытаць.
Калектыўнае чытанне «няправільнай» прэсы раздражняла. Як і выпадкі, калі саслужбоўцы Рамановіча звярталіся да яго з «палітычнымі» пытаннямі. «Мяне вінавацілі ў агітацыі, абяцалі праблемы», — кажа Станіслаў.
Пазней большасць салдатаў пачала карыстацца мабільным інтэрнэтам.«Многія даведаліся пра сайт nn.by і пачалі шукаць навіны самастойна».
Так Рамановіч даведаўся пра падзеі 19 снежня 2010.
Дарэчы, тэлефонамі салдаты могуць карыстацца ў вольны час. Дазвол на мабілкі дае камандзір.
Дзедаўшчына не памірае
З назіранняў Станіслава вынікае, што «дзядуха» захавалася ў часцях спецпрызначэння, а таксама ў невялікіх часцях наводдаль ад гарадоў.У Пячах, па яго словах, пазастатутныя адносіны квітнеюць у тэхнічным цэнтры. У ім служаць у асноўным хлопцы з нізкім узроўнем адукацыі. Многія маюць за плячыма крымінальнае мінулае. Тут захаваліся і ганебныя традыцыі так званых пераводаў, і фізічны здзек. Хлопец сцвярджае, што за перавод патрабуюць як нідзе: «Калі ў большасці месцаў плацяць па 200–300 тысяч, то тут даходзіць да мільёна».
Рамановіч расказвае, што аднойчы некалькі салдатаў заявілі пра здзекі.Справай занялася контрвыведка. А потым іх выклікалі ў юрыдычны аддзел тэхчасці і абвінавацілі ў паклёпе на саслужбоўцаў. Праверка нічога не выявіла. Станіслаў кажа, што войска застаецца закрытай для грамадства структурай, а дзедаўшчына — гэта тое, пра што тут хочуць гаварыць у апошнюю чаргу.
А вось там, дзе ўвесь час кантроль і праверкі, дзедаўшчыну ўдаецца калі не перамагчы канчаткова, то моцна прыціснуць.
Лепей не хварэць
Яшчэ адна праблема — медыцына.Станіслаў расказвае, што ў іхняй медроце былі жахлівыя ўмовы: аблупеныя сцены, столі ў плесні, сырасць і холад. Дактары на дзяжурства прыносяць набытыя за свае грошы лекі.
«Салдаты купляюць за свае грошы ўсё: ад аспірыну і вітамінаў да вушных кропляў.Антыбіётыкі калі і ёсць, то слабыя. Горла лечым соллю. Так што лепей тут не хварэць».
Ён уздымаў гэтае пытанне на сяржанцкай радзе. Яго выслухалі і абяцалі разабрацца. Аднак нічога не змянілася.
Рэформа ў дзеянні: катлеты з рысам
Пачатак службы запомніўся сечкай і «гумовым» мясам.
У другі і трэці перыяд меню стала багацейшым.З’явіліся катлеты, паболела кашаў. Магчыма, пачала дзейнічаць анансаваная раней рэформа.
Перамены прыйшлі і ў казармы.Тут ідзе бесперапынны рамонт. Іншая справа, кажа Станіслаў, асноўныя працы робяцца сіламі салдатаў. «Нам казалі: самі зробім два паверхі. Цывільныя майстры за гэтыя грошы зробяць адзін».
Грошай у войску бракуе, гэта факт, згаджаецца Рамановіч. Але атрымліваецца, што многія салдаты замест вучобы (а гэта ж менавіта вучэбны цэнтр) месяцамі працуюць на рамонце. Акрамя таго, бясплатная праца стварае глебу для карупцыі.
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра3232
Каментары