Гэта і натуральны біялагічны прырост, і тое, што прыходзяць з Расіі.
Аб тым, чаму мядзведзяў стала больш, як пазбегнуць канфліктаў з касалапымі і чаму ў большасці выпадкаў чалавек сам правакуе звера, распавёў «Мінскай праўдзе» начальнік аддзела паляўнічай гаспадаркі Міністэрства лясной гаспадаркі Аляксандр Казарэз.
У Мінскай вобласці галоўным «мядзведжым краем» традыцыйна выступаюць паўночныя раёны — у першую чаргу Лагойскі і Барысаўскі.
Калі ў 2011 годзе ў краіне налічвалася ўсяго каля 120 мядзведзяў, то па даных на 2025 год іх колькасць дасягнула 1289 асобін. Па статыстыцы мы бачым рост больш чым у 10 разоў, — кажа спецыяліст.
Прычын у такога рэзкага скачка некалькі. Па-першае, гэта, безумоўна, натуральны біялагічны прырост за кошт строгай аховы ў рамках Чырвонай кнігі.
Па-другое, адбываецца міграцыя жывёл у паўночна-ўсходнюю частку Беларусі з прылеглых абласцей Расіі, да прыкладу, Пскоўская, Смаленская вобласці. Па-трэцяе, больш якасны ўлік жывёл: сучасная тэхніка дазваляе дакладней фіксаваць колькасць.
— З ростам папуляцыі непазбежна ўзрастае і колькасць кантактаў. Калі ў 2021 годзе мы мелі ўсяго два звароты з нагоды мядзведзяў, то ў 2025 годзе іх колькасць вырасла да 22, — адзначае Аляксандр Казарэз.
Псіхалагічны эфект «прысутнасці мядзведзя ўсюды» шмат у чым падаграваецца сучаснымі тэхналогіямі. Калі раней выпадковая сустрэча ў лесе заставалася байкай для блізкіх, то сёння любы відавочца дастае смартфон, здымае відэа і за лічаныя хвіліны вірусны ролік разлятаецца па сацсетках, ствараючы адчуванне масавага «нашэсця».
Аднак ёсць і аб'ектыўныя прычыны, чаму драпежнікі сталі смялей падыходзіць да жылля. Адзін з распаўсюджаных фактараў — гэта наяўнасць маланаселеных вёсак.
Выміранне аддаленых хутароў і невялікіх вёсак зніжае фактар натуральнага адпужвання звера чалавекам.
У той жа час Аляксандр Казарэз адзначае пазітыўны фактар: у Беларусі практычна адсутнічаюць буйныя адкрытыя харчовыя звалкі ля населеных пунктаў. Менавіта чыстыя лясы і адсутнасць даступнага смеццевага корму ўтрымліваюць драпежнікаў ад канфліктных сітуацый.
Аналіз канфліктных сітуацый паказвае: у большасці выпадкаў людзі самі, хай і неўсвядомлена, правакуюць з'яўленне мядзведзя ля сваіх дамоў.
— Часты прыклад — неабгароджаным і необкошаныя пчальнікі ля краю лесу, — тлумачыць прадстаўнік Мінлясгаса.
— Для мядзведзя соты з мёдам і лічынкамі — гэта сапраўдны падарунак. Але ж нават элементарная першасная агароджа, ўстаноўка сеткі або ачыстка тэрыторыі здольныя спыніць драпежніка. Калі ж звер праяўляе настойлівасць, дапамагаюць спецыяльныя рэпеленты і сістэма «электрапастух». Базавыя меры засцярогі дазваляюць звесці да мінімуму ўсіх канфліктных сітуацый.
Не кожная сустрэча рэальная
У Мінлясгасе звяртаюць увагу: з ростам колькасці паведамленняў пра мядзведзяў важна не толькі рэагаваць на іх, але і старанна аналізаваць кожны выпадак. Часам праверка паказвае, што небяспека была перабольшаная або сустрэча з жывёлай зусім апынулася выдуманай.
Аляксандр Казарэз прыводзіць кур'ёзны прыклад з аднаго з раёнаў Брэсцкай вобласці, дзе мядзведзяў практычна ніколі не бачылі. Мужчына патэлефанаваў у экстранную службу і паведаміў, што да яго ў дом б'ецца мядзведзь, які спрабуе забраць медзведзяня, якога заяўнік нібыта адабраў у жывёлы два дні таму. Аднак простая праверка паказала: ні медзведзяня, ні мядзведзя ў гэтай гісторыі не было.
Калі сутыкнення пазбегнуць не ўдалося, галоўнае — захоўваць спакой і не правакаваць звера. Не варта падыходзіць да мядзведзя, крычаць ці рабіць рэзкія рухі.
Калі жывёла дэманструе агрэсію, можна паспрабаваць візуальна павялічыць свой памер — падняць рукі ці заплечнік — і гучна заявіць пра сябе.
Каб знізіць імавернасць нечаканай сустрэчы, падчас прагулкі па лесе, збору грыбоў або ягад рэкамендуецца размаўляць і рухацца досыць гучна.
Пачуўшы чалавека загадзя, мядзведзь, як правіла, сам імкнецца сысці і не ўступаць у кантакт.
Цяпер чытаюць
Ціханоўская едзе ў Нью-Ёрк. Яна можа перасекчыся з прадстаўнікамі Лукашэнкі, але галоўную інтрыгу пакуль не раскрываюць29
Каментары