Чаму многія людзі не любяць есці насякомых: ДНК дала адказ, які сягае на 9000 гадоў у мінулае
Адмова ад ежы з насякомых можа быць звязаная не толькі з культурнымі традыцыямі, але і з асаблівасцямі эвалюцыі чалавека. Старажытная ДНК паказвае, што здольнасць і жаданне чалавека ўжываць насякомых у ежу моцна залежалі ад геаграфічнага фактару.
У многіх краінах Азіі, Афрыкі і Лацінскай Амерыкі кузуркі застаюцца звычайнай часткай рацыёну. Паводле ацэнак Харчовай і сельскагаспадарчай арганізацыі ААН, у свеце вядома больш за 1600 ядомых відаў насякомых, а іх выкарыстанне разглядаецца як адзін з магчымых спосабаў зрабіць вытворчасць ежы больш устойлівай.
Аднак у Еўропе і Паўночнай Амерыцы ідэя есці насякомых у большасці людзей выклікае агіду. Вынікі новага даследавання, на якое звяртае ўвагу SciTechDaily, паказваюць, што прычына гэтага можа быць значна больш старажытнай, чым лічылася.
Даследчыкі з Інстытута эвалюцыйнай біялогіі ў Барселоне прааналізавалі 745 узораў зубнога каменю людзей, якія жылі ў Еўразіі цягам апошніх 33 тысяч гадоў. Зубны камень здольны захоўваць фрагменты ДНК ежы, таму дазваляе рэканструяваць старажытны рацыён.
Высветлілася, што ў насельніцтва Еўропы, Цэнтральнай і Усходняй Азіі слядоў ДНК насякомых вельмі мала. Гэта сведчыць, што людзі ў гэтых рэгіёнах амаль не ўжывалі іх у ежу або рабілі гэта выпадкова.
Навукоўцы таксама даследавалі гены, якія адказваюць за выпрацоўку ферментаў, што расшчапляюць хіцін — рэчыва, з якога складаецца экзашкілет насякомых. У старажытных і сучасных жыхароў паўночнай Еўразіі яны выявілі генетычныя варыянты, звязаныя са зніжанай здольнасцю ператраўліваць яго. Паводле аўтараў даследавання, гэтыя асаблівасці захоўваюцца ўжо каля дзевяці тысяч гадоў — з пачатку распаўсюджвання земляробства.
Іншая карціна назіраецца ў насельніцтва трапічных рэгіёнаў. Там сустракаюцца генетычныя варыянты, якія забяспечваюць больш актыўную выпрацоўку ферментаў для ператраўлівання хіціну. На думку даследчыкаў, гэта звязана з тым, што ў тропіках насякомых значна больш, а іх біямаса і разнастайнасць дазвалялі выкарыстоўваць іх як адносна стабільную крыніцу ежы на працягу ўсяго года.
Асобную ўвагу навукоўцы надалі неандэртальцам. У іх зубным камені слядоў ДНК насякомых было значна больш, чым у людзей сучаснага тыпу. Найчасцей сустракаліся сляды двухкрылых насякомых — мух і камароў.
На думку даследчыкаў, гэта пацвярджае гіпотэзу, што неандэртальцы маглі рэгулярна есці тушкі жывёл, заражаныя лічынкамі мух. Вялікая колькасць ДНК камароў таксама можа сведчыць, што такую здабычу яны захоўвалі ў забалочаных мясцінах або дробных вадаёмах, дзе гэтыя насякомыя адкладваюць яйкі. Акрамя таго, гены неандэртальцаў, як паказаў аналіз, былі лепш прыстасаваныя ператраўліваць хіцін.
Аўтары даследавання лічаць, што знікненне насякомых з рацыёну жыхароў паўночных шырот было выклікана не толькі культурнымі звычкамі. У больш халодным клімаце іх было менш, таму людзі паступова перасталі выкарыстоўваць іх як важную крыніцу ежы. З часам гэта адбілася і на генах, звязаных з ператраўліваннем хіціну.
Разам з тым даследчыкі адзначаюць, што сучасныя тэхналогіі перапрацоўкі могуць зрабіць насякомых больш прыдатнымі для харчавання, бо дазваляюць значна зменшыць утрыманне хіціну ў гатовых прадуктах. Таму, нягледзячы на эвалюцыйную спадчыну, выкарыстанне насякомых у якасці ежы ў будучыні цалкам не выключаецца.
Ці каштавалі мяса саранчы? А яно ўжо прадаецца ў Польшчы. Знайшлі беларуса — фаната такой ежы
Што мы будзем есці ў будучыні
Насякомыя — ежа, вартая ўвагі. У Еўропе пачынаюць іх прасоўваць у выглядзе мукі
Мука з цвыркуноў, бялок з медуз: якой будзе ежа будучыні?
Еўрасаюз вывучыў плюсы і мінусы ўжывання ў ежу насякомых
Для чаго можна выкарыстаць нежывую муху
Каментары