«Наша Ніва» традыцыйна называе людзей, дзякуючы якім гэты год запомніцца і ўвойдзе ў гісторыю.
А вы каго назвалі б Асобай года? Вось спіс кандыдатаў, якіх сёлета прапанавалі журналісты НН:
Апытанка
Вяртанне года — Кастусь Каліноўскі
Вулічных акцый з бел-чырвонам-белымі сцягамі сёлета было нямала: і Дзень Волі ў Гродне, і антыінтэграцыйныя снежаньскія пратэсты. Але ў памяць многім урэжацца падзея, якая адбылася за межамі сучаснай Рэспублікі Беларусь. У канцы лістапада ў Вільні перапахавалі парэшткі Кастуся Каліноўскага і іншых паўстанцаў 1863 года (абсалютная большасць з іх паходзіць з Беларусі).
Каліноўскага знайшлі выпадкова: апоўзень прайшоўся па гары Гедыміна, і з-пад вапны, гліны і пяску праявіліся чалавечыя парэшткі. Менавіта тут царскія ўлады расстрэльвалі паўстанцаў. Сярод тых костак дакладна знайшлі Зыгмунта Серакоўскага (апазналі па сямейным пярсцёнку), а таксама Кастуся Каліноўскага. Больш за 150 гадоў месца пахавання лідара паўстання было невядомым.
Улічваючы важнасць Каліноўскага для беларускай гісторыі, прадстаўнікі інтэлігенцыі прасілі пахаваць яго ў Мінску, але рашэнне было прынятае на карысць Вільні. Якім было здзіўленне, што а 12-й гадзіне працоўнага дня плошча каля Кафедральнага сабора ў Вільні патанула ў бел-чырвона-белых сцягах. Літоўскіх і польскіх была абсалютная меншасць. Беларусы прадэманстравалі, што менавіта для іх гэта была важная і знакавая падзея.
Пахавальная працэсія па старым горадзе ў Вільні пераўтварылася ў шматтысячнае шэсце з бел-чырвона-белымі сцягамі. Каліноўскі знайшоў спачын на могілках Росы, на яго труне надпісы на трох мовах: беларускай, літоўскай і польскай. Гісторыя вяртання Каліноўскага — яскравы прыклад таго, як гэтая гістарычная постаць здольная натхняць і праз шмат гадоў пасля смерці.
Чытайце таксама: «Наша Ніва» назвала людзей года: Севярынцы
Спадарожніца года — Марыя Васілевіч
Кар’ера 22-гадовай «Міс Беларусь» Марыі Васілевіч імкліва папаўзла ўверх, калі на леташнім навагоднім балі ў Палацы Незалежнасці яна станцавала з кіраўніком краіны. Потым Васілевіч стала суправаджаць Лукашэнку на самых розных мерапрыемствах: то на хакеі Аляксандр Рыгоравіч пачубіць Марыю за валасы пасля закінутай шайбы, то ў Бялыніцкім раёне ў калгасе прапануе сесці за крэсла кіраўніка.
У другой палове года нечаканасцю стала тое, што Васілевіч пайшла ў дэпутаты Палаты прадстаўнікоў. Яна балатавалася па Кальварыйскай акрузе ў Мінску. Марыя адразу стала раздражняльнікам для многіх. Напрыклад, блогер Мікалай Маслоўскі ішоў на выбары пад лозунгам «Пракоцім Машу Васілевіч». За дзяўчыну збіралі подпісы БРСМ-аўцы, а сама яна не тое, каб актыўна ўдзельнічала ў кампаніі. Тым не менш, дэпутацкі мандат Васілевіч займела. Праўда, з самым малым працэнтаў сярод усіх калег па цэху.
Цікава прасачыць за эвалюцыяй Васілевіч. Ці будзе яна камусьці цікавай ужо ў наступным годзе, ці застанецца медыйнай зоркай. Магчымыя любыя варыянты.
Блогер года — Нехта
Год быў адметны ростам папулярнасці тэлеграм-каналаў. Тэлеграм сёння — гэта не толькі сродак сувязі, але і крыніца інфармацыі. На тэлеграмаўскія паведамленні ўжо нават стаў вымушаны рэагаваць Аляксандр Лукашэнка. Ягоная прэс-служба пры дапамозе дзяржаўных журналістаў таксама прыйшлі ў тэлеграм, стварыўшы канал «Пул Першага».
Але самай адметнай з’явай гэтага сегмента стаў 21-гадовы Сцяпан Пуціла, які выбраў для сябе шматзначны псеўданім Нехта. Сцяпан праз крымінальную справу з’ехаў з краіны, цяпер жыве ў Польшчы. Ён не абмяжоўвае сябе ў крытыцы ўладаў, што многім вельмі падабаецца. Ягоны фільм «Лукашэнка. Крымінальныя матэрыялы» доўга трымаўся ў топе беларускага ютуба, а потым быў прызнаны экстрэмісцкім. Пуціла нават спрабаваў выводзіць людзей на вуліцы.
Папулярнасць тэлеграм-канал Нехта (больш за 180 тысяч чалавек) набраў пасля рэзананснага самазабойства міліцыянера ў Магілёве. Сцяпан першым зліў інфармацыю пра здарэнне ў сябе. Праўда, ёсць у гэтага медаля і іншы бок. Часта ў канале друкуецца хлуслівая інфармацыя, як было са старшынёй Слонімскага райвыканкама. Пасля чаго іншыя СМІ, што даверылася Нехту, былі вымушаныя заплаціць штрафы. Ну і кантэнт яўна прасеў пасля таго, як за кратамі апынуўся яго памагаты Уладзімір Чудзянцоў.
Назіральнік года — Юрый Вашчанчук
Парламенцкія выбары адзначыліся не толькі абраннем Марыі Васілевіч і поўнай адсутнасці ў Палаце апазіцыянераў, але і сумленнай і самаадданай працай назіральнікаў. Цэнтрвыбаркам і іншыя прадстаўнікі ўладаў сцвярджаюць, што фальсіфікацый у нас няма. На справе ж на ўчастках людзі сутыкаюцца з самым розным.
Гэтая гісторыя адбылася ў Брэсце. Хлопец-назіральнік Юрый Вашчанчук не разгубіўся і зняў на тэлефон, як дзяўчына выходзіла з кабінкі з цэлым стосам бюлетэняў. Дзяўчыну тую завуць Настасся Кулічкова, яна працуе псіхолагам у дзіцячым садку. Цікава, што старшынёй камісіі на гэтым участку была загадчыца таго самага садка.
І гэта з’ява вельмі распаўсюджаная ў буйных гарадах, калі на адным участку сядзяць людзі з адной і той жа працы, але высунутыя ад самых розных партый і арганізацый. Гэтую схему выявіў і распісаў кіраўнік АГП Мікалай Казлоў.
Пра тое, што Вашчанчук здзейсніў варты ўчынак, сведчыць хаця б нервовая рэакцыя ўладаў. «Правакацыя» — гэта было ці не самае мяккае слова, якое ўжывалася датычна сітуацыі.
Аванс года — Юрый Караеў
Папярэдняга міністра ўнутраных справаў Ігара Шуневіча не любіў ніхто. Тут усё было ў сукупнасці: і гарадавы, і дзіравыя, і дэкрэт аб дармаедах. Хіба што Лідзія Ярмошына магла пераўзыходзіць Шуневіча ў такім сумніўным рэйтынгу. У чэрвені Шуневіч быў адпраўлены ў адстаўку. Ясная справа, што на яго фоне любы зменшчык здасца проста глытком паветра.
Юрый Караеў, які прыйшоў у крэсла міністра з пасады камандуючага ўнутранамі войскамі, сходу пачаў задумвацца пра імідж структуры. Ужо праз 100 дзён працы Караева можна было казаць, што ведамства стала больш адкрытым і ветлівым. Новы міністр адразу сказаў, што за здымкі з гарадавым «нічога не будзе». І ўвогуле пакуль у асобе Караева бачым міліцыю «з чалавечым тварам». Разумеем, што пакуль рабіць глабальныя высновы рана. Але тэндэнцыі на сёння пазітыўныя.
Рэвізор года — Міхаіл Бабіч
«Да пабачэння, наш ласкавы Міша, вяртайся ў свой казачны лес». Здаецца, пасля таго, як пасол Расіі ў Беларусі Міхаіл Бабіч з’ехаў назад у Маскву, такія каментары маглі пісаць прадстаўнікі і ўладаў, і апазіцыі. Наконт Бабіча пазіцыі ва ўсіх былі аднолькавымі. Пасол Бабіч за кароткі час змог прыцягнуць да сябе шматлікую народную нелюбоў і абурэнне.
Складвалася ўражанне, што Бабіч паводзіць сябе ў Беларусі, нібыта не ён у гасцях, а наадварот. Ён калясіў па ўсёй краіне, заязджаў на прадпрыемствы, прымаў у сябе чыноўнікаў і апазіцыю («Гавары праўду» ж яшчэ лічыцца апазіцыяй?). У эфіры БТ падчас інтэрв’ю ён так раскідваў ногі, што нават у метро такога мэнспрэдынгу вы маглі не бачыць. Калі б Масква не адклікала Бабіча, то праз пару месяцаў гэта магло б скончыцца дыпламатычным скандалам і дэпартацыяй Бабіча. Ягоны наступнік — пасол Мезенцаў — паводзіць сябе нашмат больш прыязна да беларусаў.
Мем года — абасраныя каровы
Пра тое, што кіраўнік краіны Аляксандр Лукашэнка вельмі часта наведвае «пацёмкінскія вёскі», гаварылася ўжо вельмі шмат і даўно. Але часам ягоны маршрут усё ж адхіляецца ад зададзенага і тады пачынаюць адбывацца самыя разнастайныя рэчы. Самы рэзанансны выпадак адбыўся на СПК «Купалаўскі» Шклоўскага раёна.
Лукашэнка быў у шоку ад умоваў, у якіх утрымліваюцца каровы ў гаспадарцы, ён нават параўнаў гэта з канцлагерам. У выніку праз «абасраных кароваў» у адстаўку быў адпраўлены старшыня Магілёўскага аблвыканкама, памочнік па Магілёўшчыне, а таксама старшыня Шклоўскага райвыканкама. Ну а з «абасранымі каровамі» сталі параўноўваць не толькі беларускую сельскую гаспадарку, але і эканоміку ў цэлым.
Перамога года — акумулятарны завод у Брэсце
У пачатку 2018 года жыхары Брэста сталі штонядзелю выходзіць на цэнтральную гарадскую плошчу, каб пакарміць галубоў. Здавалася б, зусім бяскрыўдныя дзеянні, але за іх затрымлівалі людзей, судзілі, адпраўлялі на суткі. Справа ў тым, што такім арыгінальным чынам берасцейцы выказваліся супраць экалагічна шкоднага акумулятарнага завода, які паўстаў на ўскрайку горада.
Бесперапынная барацьба дала плён: завод так і не запрацаваў. Ягоны ўласнік быў адпраўлены пад варту. І нават кіраўнік краіны падчас наведвання Брэста ў час святкавання 1000-годдзя горада зазначыў, што ён на баку людзей.
Змаганне з заводам скончылася не толькі перамогай, яно адзначылася з’яўленне ў паўднёва-заходнім абласным цэнтры цэлага шэрагу моцных рэгіянальных лідараў, лічыцца з якімі цяпер давядзецца ўсім.
Прызнанне года — Юрый Гараўскі
У апошні месяц года інфармацыйную прастору ўзарвалі прызнанні былога спецназаўца Юрыя Гараўскага, які з’ехаў жыць у нямецкамоўныя Альпы. Баец кажа, што ўдзельнічаў у выкраданні і забойстве Юрыя Захаранкі, Віктара Ганчара і Анатоля Красоўскага. І хоць Гараўскі мала чаго сказаў новага, але ягоныя словы зноў прыцягнулі ўвагу да справаў 20-гадовай даўніны.
Дзмітрый Паўлічэнка, якога Гараўскі называе непасрэдным выканальнікам забойства, спачатку казаў, што ведае Гараўскага, потым, што не ведае, пасля — зноў, што ведае. Тым не менш, Следчы камітэт нават аднавіў крымінальную справу Захаранкі. Цікава, ці дасць Гараўскі ўсё ж паказанні ў судзе?
Трагедыя года — забойства ў Стоўбцах
Гэтае здарэнне ў невялікім райцэнтры Мінскай вобласці ўзбударажыла ўсю краіну. Школьнік забіў настаўніцу гісторыі і іншага школьніка. Такое звычайна можна пачуць пра ЗША ці нейкую іншую краіну, але каб тут у нас такое здарылася. Невядомыя матывы таго забойства, невядома, што забойцу стукнула ў галаву. Але дваіх людзей не стала. Забойца атрымаў трынаццаць гадоў калоніі.
Чытай яшчэ: Чаму ён? Бацька хлопца, якога забілі ў Стоўбцах, падрабязна расказаў пра сына і дзень яго смерці
Музыка года — Макс Корж
Калісьці ён пачынаў спяваць беларускамоўны рэп, але ў яго не паверылі. Ягоныя трэкі «Тата Лунінец» і «Краіна мараў» усё яшчэ вісяць на ютубе. Пасля гэтага Корж моцна пераарыентаваў сваю творчасць і выйшаў пакуль на недасягальныя для іншых беларускіх музыкаў вышыні.
Сёлета Корж даў вялікі сольны канцэрт на стадыёне «Дынама» (білеты раскупілі задоўга да імпрэзы). Тры з паловай гадзіны тысячы людзей падпявалі за Каржом «Жыць у кайф», «Неба дапаможа нам», «Горы па калена», «Аптыміст» і шмат іншага.
Корж — самы закрыты музыка постсавецкай прасторы. Ён зусім не дае інтэрв’ю. Мала хто ведае, што ў галаве ў Каржа. Тым не менш, кожнай сваёй новай працай ён падкрэслівае тое, што ён беларус: то ў кліпе мільгане бчб-сцяг, то падручнік беларускай мовы, а то самі героі гавораць па-беларуску.
Сыход года — Васіль Сёмуха
Сярод мноства смерцяў гэтага года хочацца асаблівую ўвагу звярнуць на адыход перакладчыка Васіля Сёмухі. Гэты чалавек адзін рабіў працу цэлага інстытута. Сёмуха пераклаў на беларускую Біблію. Але і гэта было не ўсё, цэлы шэраг нямецкамоўных аўтараў, дзякуючы яму загучаў па-беларуску: Гётэ, Шылер, Гофман, Ніцшэ, Брэхт, Гесэ, Зюскінд і іншыя. Дзядзьку Васілю было 83 гады.
Функцыянер года — Аляксандр Зайцаў
У спорце год атрымаўся небагатым на падзеі. Нельга вылучыць атлетаў, якія паказалі супердобрыя вынікі і праславілі краіну. У гады, калі няма Алімпіядаў, так бывае часта. Затое ў футбольным чэмпіянаце адбылася змена караля. Трынаццацігадовая гегемонія БАТЭ падышла да сканчэння разам з смерцю Капскага. Новы футбольны кароль — «Дынама» (Брэст).
За перамогай берасцейцаў стаіць харызматычны бізнэсовец Аляксандр Зайцаў, які ўзяў каманду ў складаныя часы, а ў выніку зрабіў каманду чэмпіёнам. Да самога Зайцава ў заўзятарскім асяроддзі не самае адназначнае стаўленне, але можна смела сказаць, што ён зрабіў наш футбол больш цікавым.
Цяпер чытаюць
Тамара Віннікава прадала свой лонданскі дом, завешаны карцінамі самой сябе ШМАТ ФОТА7
Каментары