Siarhiej Karol: «Ekanamičnyja sankcyi suprać Łukašenki pracujuć vielmi efiektyŭna»

Ci źjaŭlajucca ekanamičnyja sankcyi suprać režymu ŭ Biełarusi tym efiektyŭnym instrumientam, jaki pazbavić Jeŭropu ad jaje «apošniaj dyktatury» i daść biełarusam mahčymaść svaimi siłami zarablać na hodnaje žyćcio?

Hetaje pytańnie rubam paŭstała pierad zachodnimi palitykami paśla padziej 19 śniežnia na płoščy Niezaležnaści ŭ Minsku. I jašče bolš abvastryłasia na fonie chvali palityčnych represij, jakaja nie ścichaje da hetaha času. Zachad apynuŭsia pierad faktam źjaŭleńnia na ŭschodnich miežach Jeŭrapiejskaha Sajuza adkrytaha palicejskaha režymu, najaŭnaść jakoha patrabuje novych i bolš rezkich mieraŭ, čym tyja, što byli skarystanyja dahetul.

Jość šmat pryčynaŭ, čamu tvorcy zamiežnaj palityki nie lubiać i tolki zredku skarystoŭvajuć ekanamičnyja sankcyi suprać represiŭnych režymaŭ. Ale Biełaruś — redki vypadak, kali takija sankcyi mohuć adnačasova i być efiektyŭnymi, i adčynić šlach dla daŭno ŭžo naśpiełych źmien ź minimalnymi niepažadanymi vydatkami.

Ekanamičny fundamient režymu Łukašenki vielmi prosty, i hetak ža prosta moža być demantavany.

Jon trymajecca na nabyćci rasijskaj nafty (prykładna za pałovu rynkavaha koštu) i pierapracoŭcy jaje dla prodažu spažyŭcam u Jeŭropie pa suśvietnaj canie. Z 1994 hoda takaja subsidyja skłałasia ŭ sumu bolš za 100 miljardaŭ dołaraŭ naŭprostavaj fiskalnaj padtrymki. Heta zabiaśpiečyła režymu ŭnutrany kredyt davieru, jak harantu stabilnaści i adnosna vysokaha dabrabytu, a taksama padatkovuju płyń na ŭtrymańnie aparatu prapahandy i represij.

U 2007 hodzie Rasija pačała pastupova źnižać subsidyju i praktyčna całkam źlikvidavała jaje ŭ 2010-m. Amal hod Łukašenka musiŭ žyć biez tannaj nafty. Nastupstvy byli imhniennyja: zamiežny kredyt rezka ŭzros, pačali tajać valutnyja reziervy i tut ža, ź nievierahodnaj chutkaściu i vidavočnaściu, z «biełaruskaha ekanamičnaha cudu» vyjšła pavietra. A ź im i davier nasielnictva. Pa dadzienych ekzit-połaŭ, kolkaść hałasoŭ za Łukašenku 19 śniežnia była značna nižejšaj za 50%. I heta pry niaroŭnych umovach vybarčaj kampanii i razmachu prapahandy ŭ dziaržaŭnych ŚMI. U adkaz režym vyrašyŭ pierajści miažu, jakaja adździalaje žorstki, ale papularny aŭtarytaryzm ad palicejskaj dziaržavy.

Hałoŭny ŭrok hetaha vopytu rasijskaj palityki ŭ adnosinach z aficyjnym Minskam u tym, što ekanamičnyja sankcyi suprać Łukašenki pracujuć vielmi efiektyŭna.

Pratrymaŭšy biełaruskaha lidara na dyjecie suśvietnaj cany na naftu tolki hod, Rasija atrymała ŭsie kancesii, jakich šmat hadoŭ nie mahła damahčysia pieramovami.

Heta adkryła pierad biełaruskim režymam peŭnyja mahčymaści, kab znoŭ vyciahnuć z kišeni sacyjalny piernik, a ź im i značna bolšuju dubinu dla niazhodnych. Adnak — krasamoŭnaja detal — jak tolki Rasii, užo paśla 19 śniežnia, niešta ŭ pavodzinach Łukašenki nie spadabałasia, jana tut ža spyniła pastaŭki nafty ŭ Biełaruś.

Biestaryfnaja nafta ad Rasii tolki tady subsidyja, kali jość pakupniki praduktaŭ ź jaje pierapracoŭki. Hetaja akaličnaść daje ŭnikalnuju mahčymaść nanieści dakładny kropkavy i efiektyŭny ŭdar u serca aŭtarytarnaha režymu.

Usiaho tolki jurydyčnaja miera, jakaja b zabaraniła jeŭrapiejskim firmam mieć dziełavyja znosiny ź Biełnaftachimam, vycisnuła b ekanamičnaje pavietra ź biełaruskaha režymu ciaham niekalkich miesiacaŭ. Kali ŭ 2007 hodzie ZŠA zanieśli Biełnaftachim u śpis pradpryjemstvaŭ, ź jakimi amierykanskamu biznesu zabaroniena mieć spravy (hety śpis prymajecca Ofisam kantrolu za zamiežnymi aktyvami Ministerstva Finansaŭ ZŠA), reakcyja Minska była imhniennaj i pieravysiła ŭsie čakańni Dziarždepu.

Prosty krok amierykanskaha ŭrada abvaliŭ stratehiju pa praniknieńni na amierykanski rynak naftapraduktaŭ, raspracavanuju va ŭradzie Biełarusi z metaj pavieličeńnia fiskalnaj płyni ŭ svaju kišeniu.

Na toj momant ekspart Biełarusi ŭ ZŠA dasiahaŭ usiaho tolki 200 miljonaŭ dołaraŭ. Kali ž spynić try miljardy ekspartu, jakija iduć u krainy ES (suma nievialikaja dla taho, kab zakranuć intaresy jeŭrapiejskich spažyŭcoŭ), to prastora ekanamičnaha pierniku i palicejskaj dubinki skarocicca dastatkova, kab pastavić biełaruski režym pierad nieabchodnaściu pieraasensavańnia mietadaŭ.

Jašče adna ekanamičnaja słabaść režymu — nieabchodnaść zamiežnaha finansavańnia handlovaha deficytu. U 2008 i 2009 hadach Rasija i MVF razam prafinansavali vyratavańnie Łukašenki praź miljardy kredytu.

U 2010-m urad Biełarusi raźmiaściŭ pieršy ŭ historyi krainy vypusk veksalnych ablihacyj za miažoj na sumu ŭ adzin miljard dołaraŭ, i patraciŭ ich na pieradvybarnyja padvyšeńni zarobkaŭ. Zaraz urad płanuje jašče 2,5 miljarda dołaraŭ zamiežnych ablihacyj. Bieź finansavańnia handlovaha deficytu, jon musiŭ by devalvavać valutu abo spynić padtrymku nierentabielnych pradpryjemstvaŭ, što chutka b padarvała jaho ekanamičny fundamient.

Takim čynam, zabarona amierykanskim i jeŭrapiejskim inviestycyjnym bankam na kredytavańnie biełaruskaha ŭrada i pracu pa źmiaščeńni jaho ablihacyj u Łondanie była b jašče adnoj efiektyŭnaj sankcyjaj.

Ale ci nie abiarnucca hetyja miery suprać biełarusaŭ? Zdajecca, što nie. Biełaruskija ŭłady dobra viedajuć, na čym trymajecca ich ekanamičny fundamient, i što, źnikni navahodni rasijski padarunak, resursu nie chopić i na hod. Niama padstaŭ dumać, što ŭ 2011 hodzie biełarusy pahodziacca doŭha pakutavać za hety ŭrad i chutka raźbiarucca, chto vinavaty. Tamu, kali sankcyi pa nafcie i Biełnaftachimu buduć pryniatyja, režym chutka pojdzie na sastupki i — rana ci pozna — na surjoznyja ekanamičnyja reformy.

Vyzvaleńnie palityčnych źniavolenych, spynieńnie represij, zabieśpiačeńnie pravoŭ čałavieka, skančeńnie palityčnaha cisku, ekanamičnaja svaboda, harantyi inviestaram i pastupovaja libieralizacyja žyćcia ŭ krainie ŭ abmien na kredytnyja linii ES i prefierencyi dla inviestycyj, plus źnižeńnie handlovych taryfaŭ — i ŭ Biełarusi pačniecca sapraŭdny ekanamičny cud.

Ekanomika Biełarusi, jakoj jaje siońnia zachoŭvaje režym, — niesapraŭdnaja. Heta mumija savieckaj ekanamičnaj sistemy, i zaraz užo ŭsim zrazumieła, što jaje treba źmianić. I čym chutčej, tym mieniej baluča.

Šasnaccać hadoŭ Łukašenka bałansavaŭ pamiž Rasijaj i Zachadam i tym atrymlivaŭ nievierahodnyja subsidyi.

Hetuju schiemu prosta likvidavać, kali zapuścić jaje ŭ «reviersnym režymie». Zaraz, kali stała zrazumieła, što ŭłada nie spynicca ni pierad čym, kali vidavočna, što sami biełarusy hatovyja da źmienaŭ, nastaŭ čas paviarnuć vientyl fiskalnych subsidyj i spynić svoj udzieł u naftavych śpiekulacyjach dyktatury.

Patok «kryvavaha paliva» ź Biełarusi na Zachad, na jakim zarablaje režym, nadyšoŭ čas spynić, a potym chutka adnavić paŭnavartasnyja ekanamičnyja znosiny, adčynić handlovyja i finansavyja prefierencyi, ad jakich buduć zarablać hramadzianie Biełarusi, a nie vuzki słoj jaje haspadaroŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0