Niežanocki žanočy dzień

Sa śviata emansipacyi 8 Cakavika pieratvaryłasia ŭ jaho procilehłaść. Piša z Łondana Aleś Čajčyc.

8 Sakavika adznačajecca ŭ niekatorych krainach postsavieckaj prastory i Afryki jak «Mižnarodny žanočy dzień». Heta, badaj što, najbolš «biaskryŭdnaje» z savieckich śviataŭ, što dahetul nie źnikli z našaha kalendara.

23 lutaha, jakoje ŭ apošniaje hady rašuča naviazvajecca ŭ «pabracimy» 8 Sakavika, ci pahatoŭ 7 listapada — śviaty vyklučna palityzavanyja i tamu tradycyja ich śviatkavańnia adamre, jak tolki dziaržaŭnaja ŭłada pačnie racyjanalna hlazieć na toje, jaki dzień pavinien być śviatam biełaruskaha vojska i ci vartaja Kastryčnickaja revalucyja choć jakoha śviatkavańnia.

Tym nie mieniej, sučasnaja tradycyja śviatkavańnia 8 Sakavika — heta najvyrazny prykład taho, jak savieckaja ułada zdoleła indaktrynavać sacyjalistyčnuju ideałohiju i sistemu simvałaŭ u pobyt ludziej. Baraćba z relihijaj plus masavaja ŭrbanizacyja spryčynilisia da imklivaj śmierci šmatlikich narodnych tradycyj. Na zamienu kultury sialanskich śviataŭ pryjšła kultura śviataŭ haradskich, savieckich: Novaha hoda, Vośmaha Sakavika, Dvaccać Treciaha Lutaha, Siomaha Listapada.

8 Sakavika pieršapačatkova ŭźnikła jak dzień žanočaj emansipacyi. Heta było śviata baraćby žančyn za svaje pravy, suprać ich abmiežavańnia tradycyjnaj rolaj u siamji i hramadstvie. Zamiest «Kinder, Küche, Kirche» žančyny patrabavali sabie rečaŭ, jakija siońnia ličucca vidavočnymi — prava ŭdzielničać u vybarach, lepšyja ŭmovy pracy, lepšy zarobak.

Ź inšaha boku, za dziesiacihodździa śviatkavańnia Vośmaha sakavika ŭ SSSR narodnaja kultura i tradycyja pierakavała heta fieminisckaje śviata ŭ patryjarchalnaje, nadała jamu vyraznyja rysy, procilehłyja pieršapačatkovamu źmiestu.

Vobraz žančyny-abjekta vinšavańniaŭ z 8 Sakavika — heta nijak nie vobraz emansipavanaj mužnaj baby-praletarki. Z 8 Sakavika vinšujuć piaščotna, vinšujuć maci ci kachanuju, a nie bajavoha tavaryša.

Pavodle tradycyi, što skłałasia ŭ savieckija časy,

8 Sakavika mužčyny abiacajuć baranić žančyn i kłapacicca pra ich, a kabiety ŭ svaju čarhu pavinny łaskava dazvalać im heta rabić. Mužčyny prajaŭlajuć rysy rycaraŭ i kavaleraŭ, a žančyny — rysy šlachietnych dam. Zavieršanaja patryjarchalnaja idylija.

Sa śviata emansipacyi 8 Sakavika pieratvaryłasia ŭ jaho procilehłaść — śviata žanockaści i maciarynstva. Voś jakaja ironija losu. Postsavieckaje ž śviata 8 Sakavika piarečyć ustanoŭkam jak kansiervataraŭ (jak śviata siekularnaje i kamunistyčnaje), tak i fieministak (jak dzień džentlmenstva i mužčynskaha kłopatu).

Dzień 8 Sakavika zrabiŭsia čymś kštałtu savieckaj viersii Dnia Śviatoha Valancina, a paśla raspadu kamunistyčnaj dyktatury — jašče adnym tradycyjnym šopinh-zabieham dla čalcoŭ spažyvieckaha hramadstva

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0