Historyk: Znojdzienaja piačatka Jeŭfrasińni Połackaj havoryć pra jaje blizkaść da kniazia i jepiskapa

U pačatku maja pry raskopkach na terytoryi Śviata-Jeŭfrasinieŭskaha manastyra ŭ Połacku (Viciebskaja vobłaść) byli znojdzienyja dźvie piačatki, u adnoj ź jakich udałosia raspaznać aktavuju piačatku prapadobnaj Jeŭfrasińni Połackaj, paviedamiŭ prarektar pa navučalnaj pracy Połackaha dziaržaŭnaha ŭniviersiteta, doktar histaryčnych navuk Dzianis Duk. 

Praca pravodziłasia ŭ miežach dziaržaŭnych navukovych daśledavańniaŭ Instytuta historyi Nacyjanalnaj akademii navuk (NAN), a niepasredna raskopki pravodzili śpiecyjalisty z Połackaha dziaržuniviersiteta pry ŭdziele zamiežnych kansultantaŭ, u tym liku z Rasii. 

Na ŭstanaŭleńnie kaštoŭnaści znachodki spatrebiłasia amal dva tydni. Piačatka była ŭ dobrym stanie, ale «tym nie mienš pradmiet pralažaŭ u ziamli bolš za 800 hadoŭ». «Byli peŭnyja prablemy z rasčystkaj, vydaleńniem paciny. Paśla my zmahli vyznačyć pa asablivaściach kalihrafii, što heta XII stahodździe», — rastłumačyŭ jon. 

Prynaležnaść da prapadobnaj Jeŭfrasińni Połackaj vyśvietliłasia paśla taho, jak na ačyščanaj piačatcy ŭdałosia pračytać nadpis — «tradycyjny zvarot da Boha i imia» taho, chto źviartajecca. «Tam było napisana: «Boža, dapamažy rabyni svajoj Jeŭfrasińni», — skazaŭ Duk. 

«Važnaść hetaj piačatki ŭ tym, što heta pieršaja znojdzienaja atrybutyvanaja piačatka, jakaja naležała Jeŭfrasińni Połackaj, — adznačyŭ prarektar Połackaha ŭniviersiteta. — Jana śviedčyć pra rolu Jeŭfrasińni nie tolki jak carkoŭnaha dziejača, ale i jak palityčnaha lidara… Jeŭfrasińnia była ŭnikalnaj asobaj, jakaja abjadnoŭvała ŭ sabie rysy nie tolki duchoŭnaha paplečnika, ale była i jarkim hramadska-palityčnym dziejačam. Pa sutnaści, pa statusie jana była blizkaja da kniazia, biskupa, mahła dziejničać u niejkija momanty ad ich imia». 

Krychu paźniej na raskopkach znajšli jašče adnu piačatku, skazaŭ Duk, ale jana nie była atrybutavanaja. Pa svaim typie jana «naležyć da biskupskich piačatak», choć ustanavić peŭnaha ŭładalnika pakul nie ŭjaŭlajecca mahčymym. 

Fakt taho, što na «davoli nievialikaj płoščy byli znojdzienyja takija ŭnikalnyja artefakty» śviedčyć, što ŭ manastyry aktyŭna išła dziełavaja pierapiska. Heta, u svaju čarhu, havoryć ab tym, što «funkcyi manastyra byli nie tolki aśvietnickija jak centra chryścijanstva», ale jon taksama byŭ «značnym sacyjalna-palityčnym centram». 

Aktavuju piačatku prapadobnaj Jeŭfrasińni pieradali ŭ Nacyjanalny Połacki historyka-kulturny muziej-zapaviednik, dzie jana i budzie zachoŭvacca. «Mahčyma, na čas my budziem jaje zabirać, kab pravodzić dadatkovyja daśledavańni», — skazaŭ Duk. 

Pałačanie i hości Połacka zmohuć ubačyć unikalny artefakt padčas śviatkavańnia mierapryjemstvaŭ da Dnia horada — z 4 pa 7 červienia piačatka budzie ekspanavacca ŭ haradskoj mastackaj halerei.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0