Na vystavu varta schadzić — chacia b tamu, što jana raźmieščana va Ŭpravie BNF, a heta najlepšaje miesca, kab prasiahnucca histaryčnym aptymizmam. Piša Natałka Babina.
Na vystavu dabiralisia z pryhodami. Paviarnuŭšy na vulicu Varvašeni (katoraja ciapier Mašerava), maja siabroŭka, ściaŭšy zuby, macniej uchapiłasia za styrno i prasipieła: «Nu, abo ja kaho zaraz zabju, abo mianie chto!» Ja ažno pierapałochałasia: takaja kryvažernaja zajava absalutna nia ŭ styli majoj vyklučna mirnaj kalažanki. Akazałasia, jana była vyklikana ramontnymi rabotami na hetaj vulicy: pałovu i biez taho nia vielmi šyrokaj vulicy pierakryli, i mašyny išli ščylnym patokam (u hadzinu pa čajnaj łyžcy), a pamiž imi, aźviareŭšy z‑za taho, što i pa chodniku nie prajści, u roznyja baki snoŭdali piešachody.
Narešcie la viadomaj usim siadziby prypynilisia. Tut, na ŭzarvanym chodniku, taptaŭsia maładzion, typovaja źniešnaść jakoha razam z čornaj kamizelkaj (pry 28 hradusach śpioki!) dy racyjaj nie davała pamylicca ŭ rodzie jaho zaniatkaŭ. Viedajučy ź internetu, što u naviedvalnikaŭ siadziby u toj dzień čamuści praviarali pakunki, ja vielmi ŭzradavałasia: sioleta nabyła zanadta abjomnuju torbu, u nietrach jakoj, siarod niekalkich pudoŭ plastytu, dvuch‑troch kulamiotaŭ i dziasiatka mumifikavanych pacukoŭ, zahubiłasia maja hubnaja pamada. Ja vielmi spadziavałasia, što pry vobysku jana narešcie znojdziecca, ale nie pašancavała: maładzion z surjoznym vyhladam niešta paviedamlaŭ u racyju i abšukvać nas nie zachacieŭ. Pryjdziecca i nadalej abychodzicca biez kasmetyki!
U siadzibie viravała žyćcio: dobra išoŭ handal knihami, siarod jakich uvahu pryciahnuli važkija va ŭsich sensach tamy Kastusia Travienia, Lavona Barščeŭskaha, Valancina Akudoviča. Zalacieli z vulicy dźvie studentački: «U vas jość niamiecka‑biełaruski słoŭnik? A, uń jon! Dajcie, kali łaska!» Maładaja mama prydzirliva dapytvałasia, čyim hołasam načytany na dyskach biełaruskija kazki. Tut ža zanosili pakunki z hazetaj «Tavaryš». Viktar Ivaškievič, nie źviartajučy ŭvahi na tłum, zasiarodžana čytaŭ «Našu Nivu».
My prajšli ŭ bolšuju zalu, dzie raźmieščana vystava histaryčnych partretaŭ, jakuju my, ułasna, i chacieli pahladzieć. Heta litahrafii, pracy Valancina dy Laili Varecaŭ. Nievialičkuju ekskursiju pravioŭ z nami spadar Siarhiej Holik, arha¬ni¬zatar vystavy: «Tut pradstaŭlenyja litahrafii, zroblenyja sudženstvam Varecaŭ u 90‑ia hady. Valancin i Laila — ukraincy, žyli ŭ Charkavie, ŭ a 1985 h. pierajechali ŭ Miensk. Tut zacikavilisia biełaruskaj historyjaj, vynikam čaho stali seryi rabotaŭ, pryśviečanych vybitnym asobam biełaruskaj historyi i kultury. U 90‑ia hady vychodzili albomy ź ich pracami, jany byli skarystanyja dla ilustracyi padručnikaŭ i dapamožnikaŭ dla navučencaŭ siarednich škołaŭ. U 1995 hodzie mastaki źjechali ŭ Aŭstraliju. Z taho času ich pracy zachoŭvalisia ŭ majho baćki, Zinoŭja Holika, ale byli praktyčna niedastupnyja hramadzkaści. I voś ciapier, z dazvołu mastakoŭ, my vyrašyli zrabić hetuju vystavu. Treba jašče adznačyć, što ŭ Aŭstralii Valancin i Laila praciahvajuć paśpiachova zajmacca mastactvam. Ich raboty znachodziacca ŭ mnohich muziejach Ukrainy i Biełarusi, a taksama pryvatnych kalekcyjach ZŠA, Francyi, Hiermanii, Aŭstryi, Italii, Japonii, Aŭstralii i inšych krainaŭ».
Zaŭvažu, što pracy, vystaŭlenyja na vystavie, taksama možna nabyć. Ich košt — ad 40 da 70 tysiačaŭ rubloŭ.
Styl staranna prapracavanych litahrafij — uźniosły, ramantyčny, moža padacca kryšačku naiŭnym. Zrešty, čas, kali jany stvaralisia, taksama padajecca takim z kamianistaj vyspy dnia siońniašniaha. Uźniosły, ramantyčny, kryšačku naiŭny styl tych časoŭ, kali vydatnyja asoby biełaruskaj historyi — Kalinoŭski, Kaściuška, Ściapan Batura, Adam Mickievič — hladzieli sa staronak padručnikaŭ ŭpeŭniena i spakojna… Siońnia ž u ich pozirkach, zdajecca, pračytvajecca i niepakoj.
Na vystavu varta schadzić — chacia b tamu, što jana raźmieščana va Ŭpravie BNF, a heta najlepšaje miesca, kab prasiahnucca histaryčnym aptymizmam. Vystava ŭ hetym dapamoža.
-
Byłaja palitźniavolenaja žurnalistka Łarysa Ščyrakova zaprašaje na etnafotasety ŭ strojach sa stohadovaj historyjaj FOTY
-
Z dvuzubam Rurykavičaŭ na ścienach. Znojdzieny na Novym zamku ŭ Hrodnie chram CHII stahodździa adrazu ž zakapali
-
U Viciebsku prachodzić vystava hraviur i litahrafij pa matyvach tvorčaści Rafaela
Kamientary