List Fiodarava Paźniaku

List Fiodarava Paźniaku

Hety list byŭ napisany staršyniom Mahiloŭskaj Rady Biełaruskaha Narodnaha Frontu Anatolem Fiodaravym u vieraśni 1999 h. u adkaz na prapanovu Zianona Paźniaka padzialić Front na ruch i partyju. U redakcyju list pieradaŭ Aleś Asipcoŭ. Hety cikavy histaryčny dakument našaj epochi drukujecca z łaskavaje zhody aŭtara.

Pavažany Zianon Stanisłavavič!

Niahledziačy na toje, što sp. Papkoŭ i źjezd* raźviali nas u roznyja baki, liču svaim abaviazkam dasłać Vam hety list.

Miarkuju, toje, što zdaryłasia, było niepaźbiežna, i 1.08 ja, jak i mnohija, vymušany byŭ pryniać niaprostaje rašeńnie. Tym nia mienš, jašče za try dni da źjezdu ja rabiŭ usio mahčymaje, kab pierakanać «apazycyju» ŭ nieabchodnaści (u mahčymaść hetaha jany nia vieryli) kanstruktyŭnaje razmovy z Vami. I pierakanaŭ. Maje prapanovy byli pryniatyja. Da Vas jany pryjechali ź miram i žadańniem ab usim damovicca, jak siabram. Ale, jak vyśvietliłasia, usie rašeńni byli pryniatyja, i ich zastavałasia tolki vysłuchać. Vielmi kankretna pa formie.

Takim čynam, znoŭ, jak i pad čas vybaraŭ, vierch atrymali destruktyŭnyja siły j mierkavańni, jakija rabili mianie j šmat inšych Vašymi vorahami, ale zapeŭnivali Vas u pieramozie. U vyniku Vy adrynuli praciahnutuju ruku.

U pieršy dzień źjezdu da hłybokaje načy našyja delehacyi abmiarkoŭvali, što rabić. Padtrymać Paźniaka — značyć, pajści na raskoł, na kastracyju arhanizacyi. Nie padtrymać — zrabić štości nie zusim hodnaje. U rešcie rešt byŭ abrany treci varyjant, kab staršynia na źjeździe nia byŭ abrany, a źjezd — adkładzieny. Taki varyjant davaŭ čas dla pošuku kampramisaŭ i šaniec dla zachavańnia arhanizacyi.

U hetym była sutnaść našaje pazycyi.

Što tyčycca Vašaje pazycyi, to, niahledziačy na toje, što ŭ joj utrymlivałasia niamała z taho, što my abmiarkoŭvali raniej, tam adnačasna hučali prapanovy, jakija rabili ŭsio papiaredniaje nia bolš čym hučnaj deklaracyjaj. Paćvierdžańniem tamu stali prapanavanyja skład Sojmu j namieśnikaŭ, što j vyrašyła zychod źjezdu. Pryviali ž źjezd da takoha vyniku tyja «dobrazyčliŭcy», jakija ich rychtavali. Možna pavinšavać ich!

Na žal, Zianon Stanisłavavič, za maim admoŭnym staŭleńniem da peŭnych siabroŭ Frontu Vy bačycie tolki pradmiet maich asabistych adnosinaŭ ź imi. Ale heta nia tak. Dla mianie sp. Papkoŭ — heta nie asoba, a źjava, jakaja stała vynikam peŭnych prablemaŭ u Froncie i Vašych prablemaŭ. Heta «raspucinščyna», raspad. Padtrymka j vykarystańnie takich asobaŭ jość źniavahaj dla ŭsich. Heta dyskredytacyja arhanizacyi j hańba dla Vas asabista. Na žal, Vy hetaha, zdajecca, nie zaŭvažyli.

Ale sprava nia tolki ŭ hetym. Hetaja asoba, niezaležna ad matyvaŭ jaje pavodzinaŭ, źjaŭlajecca razburalnikam Frontu j Vašym mahilščykam! Havorka, što Vy nia bačycie jaje dziejnaści, — nie arhument. Bačny jaje vyniki. Kali kiraŭnik nie žadaje źviartać na ich uvahu albo šukaje nadumanych pryčynaŭ, jamu pryjdziecca zmahacca navat nie z realnaściu, a samomu z saboj.

Tak adbyvalisia apošnija vybary. Tak byŭ spravakavany kanflikt z rehijanalnymi arhanizacyjami. Tak źjavilisia «dziŭnyja» prapanovy na źjeździe. Tak byli zroblenyja paśpiešlivyja zajavy paśla źjezdu. Zajavy j dziejańni, jakija vyklikali tolki škadavańnie j ździŭleńnie.

Pa sutnaści siońniašnich spravaŭ.

Zrazumieła, my atrymali Vaš list da siabroŭ Frontu ad 08.08.99 h. i abmierkavali jaho. Staŭleńnie bolšaści našych siabroŭ i majo asabistaje da zroblenych prapanovaŭ ab padziele Frontu nehatyŭnaje. My viedajem, chto ich rychtavaŭ. A tamu znoŭ, jak i ŭ traŭni, paśla vybaraŭ, ja z usioj adkaznaściu zajaŭlaju, što heta pravakacyjnyja prapanovy, heta vajna ŭ Froncie j razbureńnie Frontu. Ja havaru heta jak čałaviek, jaki 10 hadoŭ zajmajecca niepasrednaj arhanizacyjnaj pracaj u strukturach.

Na pieršy pohlad, prapanovy vyhladajuć abhruntavana j pryhoža. Ale heta toj vypadak, kali havorać, što dobrymi namierami vybrukavana daroha ŭ piekła. Navat da hetaha času, kali Front zastavaŭsia adzinaj manalitnaj arhanizacyjaj, u mnohich jaho strukturach uźnikali vielmi ciažkija kanflikty, jakija pryvodzili da paralizacyi hetych strukturaŭ, da ich drableńnia j razbureńnia. Heta adna z pryčynaŭ krajniaj słabaści našych arhanizacyjaŭ u šerahu rehijonaŭ. Kali ž padzieł i niepaźbiežny kanflikt u frontaŭskija struktury budzie ŭniesieny masava, pačniecca samaje nievierahodnaje, uklučajučy hvałt, nachabnuju chłuśniu, šantaž, danosy ŭ adpaviednyja orhany, sudovyja razborki dy inšaje. Niamała što z hetaha arsenału vykarystoŭvajecca ŭžo siońnia. U poŭnaj miery ja adčuŭ heta na sabie. Mienavita tak «adstojvaje» intaresy Paźniaka ŭsio taja ž hrupa asobaŭ, padviarhajučy hańbie j šalmavańniu jaho «vorahaŭ». Tak, im u prykład, dziejničajuć užo inšyja. Što ž budzie dalej?

Ale jość inšy šlach. Šlach parazumieńnia i ŭzajemnaj pavahi. Pavahi da tych, Zianon Stanisłavavič, z kim Vy pačynali, z tymi, kaho Vy siońnia nazyvajecie «kanfarmistami», a sp. Papkoŭ, bolš ščyra — «kalabarantami». Mahu Vas zavieryć, «kalabarantami» chutka budzie asnoŭnaja bolšaść siabroŭ Frontu, siońnia ŭžo bolšaść. U «patryjotach» ža sa sp. Papkovym zastaniecca kupka marhinałaŭ, kryklivaj i ni da čaho niazdatnaj publiki, izalavanaj hramadztvam. Ja za hetymi «patryjotami» nie pajdu i inšym nie paraju.

Adnosna kaalicyi.

Na moj pohlad, stvareńnie takoje kaalicyi vyhladaje štučna. Da taho ž, jana budzie raździracca nutranymi supiarečnaściami j svarkami. Niemahčyma taksama, kab adna častka kaalicyi ŭtrymlivałasia za košt druhoj. Nia dumaju, što sp.sp. Viačorka, Bialacki, Ivaškievič, Siŭčyk, Barščeŭski, Chadyka j šmat chto inšy zadavolacca pracaj u hramadzkim sektary, kudy ich hurtam «śpisali». Nia pojduć jany i ŭ inšyja partyi, «pad Hančara» abo kaho jašče. Niežadańnie ličycca z hetym jość niežadańniem ličycca ź imi jak asobami, i ničoha dobraha nia daść.

Što tyčycca majoj pazycyi, to jana zastajecca raniejšaj i sutnaść jaje ŭ nastupnym:

1. Front zastajecca adzinaj zhurtavanaj arhanizacyjaj, jakaja pastupova znoŭ pieratvarajecca ŭ šyroki hramadzki j palityčny ruch.

2. Źmianiajucca pryncypy kiraŭnictva j dziejnaści arhanizacyi, z ulikam času j abstavinaŭ.

3. Kiraŭnikom Frontu zastajecca sp. Paźniak jak biassprečny lider Biełaruskaha vyzvolnaha ruchu.

4. Uličvajučy emihracyju kiraŭnika Frontu, na jaho ŭskładajucca tyja abaviazki, jakija jon zdolny realna j efektyŭna vykonvać.

5. Niepasrednaje kiraŭnictva Frontam ažyćciaŭlajecca ŭ Biełarusi.

6. Kiraŭniku Frontu ŭ Biełarusi, z metaj paśpiachovaha vyrašeńnia palityčnych i inšych zadačaŭ, pradastaŭlajecca prava farmavańnia svajoj kamandy.

7. Kiraŭnictva Frontam ažyćciaŭlajecca na kalehijalnaj asnovie.

8. Praduhledžvajucca mechanizmy realnaha ŭpłyvu kiraŭnika Frontu, jaki znachodzicca za miažoj, na pryniaćcie rašeńniaŭ.

Zrazumieła, viarnucca da hetaje madeli paśla źjezdu ciažej, čym da jaho, ale mažliva. I vyrašalnaje słova tut mohuć skazać rehijanalnyja arhanizacyi, Małady Front. Kanstruktyŭnuju pazycyju zajmajuć i mnohija siabry «apazycyi», u tym liku sp. Viačorka. Nie sumniavajusia, što takija rašeńni, kali budzie inicyjatyva z boku Paźniaka, buduć pryniatyja. Vidavočna, što prapanavanaja madel niedaskanałaja j patrabuje dapracoŭki i ŭzhadnieńniaŭ. Ale čas da źjezdu jość. Patrebnaja tolki dobraja vola, pavaha j davier.

Kali ŭsio ž kiraŭnik Frontu abiraje padzieł, to, z ulikam abstavinaŭ, jon pavinien być vielmi aściarožny j pradumany. Bieź źniavahi j «durniaŭ». Miarkuju taksama, što dla ŭsich siabroŭ Frontu, pry ŭmovie padziełu, pavinna zastacca mahčymaść, niachaj farmalnaja, siabroŭstva ŭ luboj z hetych arhanizacyjaŭ, a asnoŭnyja rašeńni, jakija tyčacca ich sumiesnaj dziejnaści j pradstaŭnictva, prymajucca na parytetnaj asnovie.

Chaču asabliva padkreślić, što nijaki praces dyjalohu j kanstruktyŭnych źmienaŭ u Froncie niemahčymy pry ŭdziele sp. Papkova. Razburalnaja dziejnaść hetaj asoby j jaje prychilnikaŭ pavinna być rašuča prypynienaja, kali my chočam zachavać arhanizacyju.

Adnosna subjektaŭ dyjalohu

Čamuści ličycca, što takich subjektaŭ tolki dva. Umoŭna kažučy, Paźniak i Chadyka, albo Paźniak i Viačorka. Vielmi ambicyjnaje mierkavańnie. Miarkuju, što takich subjektaŭ siońnia bolš. Pa-pieršaje, heta rehijanalnyja arhanizacyi, rola jakich u Froncie značna ŭzrasła. Uzros dośvied i aŭtarytet ich lideraŭ. Faktam stała kaardynacyja ich dziejnaści. Nievypadkova, što pad čas vybarčaje kampanii adpaviednaja praca była lepš arhanizavanaja ŭ šerahu rehijonaŭ, čym u «centry». Ale kamuści padajucca niedarečnymi ŭzrosłyja inicyjatyva j pretenzii hetych arhanizacyjaŭ. Vyśvietliłasia, što rost ich upłyvu — reč naahuł niepažadanaja. Pačaŭsia brutalny cisk na struktury. Ale kavaleryjskija «najezdy» vynikaŭ nie dali j nie mahli dać. I na źjeździe rehijanalnyja arhanizacyi skazali svajo vyrašalnaje słova. Skažuć jaho i ŭ dalejšym.

Pa-druhoje, Małady Front. Prapanovy vyvieści moładź za miežy palityčnaje dziejnaści j našych sprečak nierealnyja j škodnyja. Matyvy takich prapanovaŭ vidavočnyja. Ale niezaležna ad hetych matyvaŭ, moładź užo skazała svajo słova ŭ palitycy, i hołas jaje macnieje. Miarkuju, mienavita jana zdabudzie ŭ XXI stahodździ našu słavu j niezaležnaść. Tamu słova moładzi — važkaje słova, da jakoha treba prysłuchacca.

Pavažany Zianon Stanisłavavič! Siońnia my na razdarožžy. Ad Vas zaležyć, jaki šlach abrać. Heta ciažki j adkazny vybar, dzie nielha pamylicca. Davajcie ž zrobim jaho razam.

Žadaju Vam pośpiechaŭ i błasłavieńnia!

Anatol Fiodaraŭ,
staršynia Mahiloŭskaj Rady BNF

*Majucca na ŭvazie namieśnik Z.Paźniaka Siarhiej Papkoŭ i šosty źjezd BNF.