Sa staradaŭniaj Pałykavickaj krynicy zabaranili pić: jaje niekali hajučaja vada ciapier moža zabić
Nabližajecca adno z najvažniejšych chryścijanskich śviataŭ — Vadochryšča. Tradycyjna 19 studzienia tysiačy viernikaŭ nakiroŭvajucca da krynic, kab nabrać vady, jakuju ŭ narodzie ličać hajučaj. Dla žycharoŭ Mahilova hałoŭnym miescam pałomnictva niaźmienna zastajecca słavutaja Pałykavickaja krynica. Adnak sioleta śpiecyjalisty zaklikajuć być pilnymi: vada ŭ staražytnaj śviatyni stała niebiaśpiečnaj dla pićcia.
Napiaredadni śviatkavańnia, 6 studzienia 2026 hoda, śpiecyjalisty Mahiloŭskaha zanalnaha centra hihijeny i epidemijałohii praviali manitorynh jakaści vady ŭ papularnych miescach dla chryščenskich kupańniaŭ.
Kali ź mikrabijałahičnymi pakazčykami ŭ Pałykavičach usio ŭ paradku — vada čystaja ad chvarobatvornych bakteryj, to chimičny skład vyklikaje surjoznuju zaniepakojenaść. U probach vyjavili pieravyšeńnie dapuščalnaj normy ŭtrymańnia nitrataŭ. Sanitarnyja słužby vynieśli adnaznačny vierdykt: vykarystańnie hetaj krynicy dla pićcia niedapuščalnaje.
Čym niebiaśpiečnyja nitraty
Miedyki papiaredžvajuć, što ihnaravać zabaronu nielha, bo nitraty ŭ pitnoj vadzie ŭjaŭlajuć surjoznuju pahrozu dla zdaroŭja. Jany nie majuć pachu ci smaku, tamu niemahčyma na voka vyznačyć ich najaŭnaść.
Asabliva niebiaśpiečnyja hetyja rečyvy dla niemaŭlat i małych dzietak, bo mohuć vyklikać miethiemahłabiniemiju — vostry stan, pry jakim kroŭ hublaje zdolnaść pieranosić kisłarod. U ciažkich vypadkach heta moža pryvieści da kisłarodnaha haładańnia arhanizma i navat śmierci.
U hrupu ryzyki traplajuć i ciažarnyja žančyny: užyvańnie vady z pavyšanym utrymańniem nitrataŭ pahražaje parušyć raźvićcio płoda.
Niebiaśpieka pahražaje i darosłym, bo pry praciahłym užyvańni takoj vady mahčymyja parušeńni pracy sardečna-sasudzistaj sistemy, a taksama ŭtvareńnie nitrazaminaŭ — rečyvaŭ z patencyjna kancerahiennym efiektam.
Važna pamiatać: kipiačeńnie nie źnižaje ŭtrymańnie nitrataŭ u vadzie, jano tolki pavialičvaje ich kancentracyju za košt vypareńnia vadkaści.
Dzie nabrać čystaj vady
Tym nie mienš akunacca ŭ abstalavanaj kupieli ŭ Pałykavičach možna biez bojazi za zdaroŭje, bo asnoŭnaja pahroza ŭźnikaje mienavita pry traplańni nitratnaj vady ŭnutr arhanizma.
Dla tych ža, chto choča prynieści dadomu čystaj vady, biaśpiečnaj pa ŭsich pakazčykach, śpiecyjalisty rekamiendujuć alternatyŭnyja maršruty.
Zhodna z daśledavańniami ad 6 studzienia, vada ŭ krynicach viosak Suchary i Dubinka poŭnaściu adpaviadaje hihijeničnym narmatyvam jak pa mikrabijałahičnych, tak i pa sanitarna-chimičnych kryteryjach. Kupiel u Sucharach taksama pryznana biaśpiečnaj.
Lehiendarnaja historyja i sumnaja realnaść
Upieršyniu krynica zhadvajecca ŭ dakumientach jašče ŭ 1552 hodzie jak ułasnaść mahiloŭskaha starasty Stanisłava Kiezhajły. Za stahodździ hety malaŭničy kutok źmianiŭ mnostva znakamitych haspadaroŭ. U siaredzinie XVII stahodździa karol Uładzisłaŭ IV pieradaŭ hetyja ziemli bratam Sałtykovym.
Sapraŭdny roskvit Pałykavickaj krynicy pačaŭsia ŭ XIX stahodździ, kali majontak pierajšoŭ da hrafskaha rodu Rymskich-Korsakavych. Hienierał Rymski-Korsakaŭ pieratvaryŭ pryrodnuju krynicu ŭ sapraŭdny hidratechničny šedeŭr taho času. Jon pabudavaŭ nad krynicaj kamienny hrot, pakryty žalezam, a ŭ samu krynicu apuściŭ zrub, abkładzieny cynkam. Vada pa admysłovych trubach pastupała ŭ vializny basiejn jomistaściu 100 viodraŭ.
Navukovuju słavu miescu prynios rasijski akademik Vasil Sieviarhin, jaki ŭ 1804 hodzie daśledavaŭ vadu i apisaŭ jaje jak «minieralny kluč, bahaty na vuhlekisłatu». Vadzie, jakaja ŭtrymlivaje ftor, kalcyj i srebra, prypisvali zdolnaść lačyć karyjes, małakroŭje i niervovyja zachvorvańni.
Ale bolš za ŭsio krynica słaviłasia jak duchoŭny centr. Kaplica ŭ honar śviatoj pakutnicy Paraskievy Piatnicy, zastupnicy žančyn i siamiejnaha ahmieniu, stajała tut zdaŭna. Asablivaje značeńnie miesca nabyło paśla 1866 hoda, kali siudy z hary Afon pryvieźli čaścinku moščaŭ śviatoj Paraskievy.
Isnavaŭ unikalny zvyčaj: ličyłasia, što kožnaja žančyna ci dziaŭčyna ŭ radyusie 100 kiłamietraŭ pavinna choć raz u žyćci pryjści siudy pieššu. U tak zvanyja «Pałykavickija piatnicy» (8-ja, 9‑ia i 10‑ia piatnicy paśla Vialikadnia) siudy ściakalisia tysiačy pałomnikaŭ, ładzilisia hrandyjoznyja pracesii z Mahilova.
Słava «žyvoj vady» była takoj vialikaj, što padčas Pieršaj suśvietnaj vajny krynicu naviedvaŭ apošni rasijski impieratar Mikałaj II, kab pamalicca i vypić hajučaj vady.
Niahledziačy na toje, što ŭ 1970 hodzie staradaŭniaja draŭlanaja carkva zhareła, ludski patok da krynicy nie źnik. U 1983 hodzie jana atrymała aficyjny status pomnika pryrody. Novaje žyćcio śviatynia atrymała ŭžo ŭ našym stahodździ. U 2000 hodzie tut była aśviečanaja novaja kaplica, pabudavanaja na srodki dabračyncaŭ z Hiermanii — siamji Arnold (Ała Arnold była rodam z Pałykavičaŭ) i miascovych viernikaŭ.
Siońnia Pałykavickaja krynica zastajecca važnym duchoŭnym centram z adnoŭlenaj kaplicaj śviatoj Paraskievy Piatnicy. Adnak sučasnaja ekałohija ŭnosić svaje karektyvy ŭ šmatviakovyja tradycyi.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
«Dla biełaruskich uładaŭ ja, chutčej, mahčymaść, a nie pahroza». Kaleśnikava dała vialikaje intervju Zołatavaj77
Kamientary
Po nyniešnim viedram etot 1000 ł, t. je. kub vody vsieho. Ošibka v tiekstie ili nužno utočnienije, kakich viedier .