Ci zabaraniajuć mabilniki ŭ škołach u inšych krainach? I što pra heta kažuć navukoŭcy?
Z 1 vieraśnia ŭ biełaruskich škołach całkam zabaraniajuć vučniam karystacca mabilnikami. Ci sapraŭdy jość sens u takich zabaronach? Pahladzieli, što kaža navuka pra ban na telefony i jak da hetaha staviacca ŭ inšych krainach.

Navukoŭcy pra ban na telefony ŭ škołach: aściarožny aptymizm
U navukoŭcaŭ niama adzinaha mierkavańnia pra toje, ci varta zabaraniać mabilniki ŭ škołach. Telefony sapraŭdy mohuć adciahvać uvahu dziaciej, ale nasamreč ich zabarona nie dapamoža kardynalna vypravić vyniki vučniaŭ, a časam i ŭvohule moža ich pahoršyć.
Kab razabracca ŭ pytańni, daśledčyki z Łondanskaj škoły ekanomiki vyvučyli, jakija adznaki na kantrolnych i ekzamienach atrymlivali dzieci z 91-j brytanskaj škoły ŭ čas z 2001 pa 2013 hady. Navukoŭcy supastavili hetyja danyja z praviłami karystańnia mabilnikami, što dziejničali tady ŭ tych škołach.
U kłasach, dzie vykarystoŭvać telefony było nielha, vyniki vučniaŭ akazalisia ŭ siarednim na 6,41% lepšymi za standartnyja. Daśledčyki paraŭnali hety rost z efiektam ad dadatkovaj hadziny zaniatkaŭ štotydzień ci z dadatkovymi piaćciu dniami zaniatkaŭ na navučalny hod.
U dziaciej z drennymi adznakami vyniki i ŭvohule palepšylisia ŭ siarednim na 14,23%. A voś dzieci, jakija vučacca dobra, asablivaha efiektu nie adčuli — vyhladaje, što jany i biez zabarony mabilnikaŭ umiejuć kancentravacca na zaniatkach.
Pry hetym nie varta vyklučać upłyŭ inšych faktaraŭ na vyniki pracy. Tamu nielha kazać, što telefony ŭ škole — adnaznačnaje zło. Ale bačna, što zabarona mabilnikaŭ tearetyčna moža dapamahčy vučniam, asabliva tym, chto maje drennyja adznaki.
Jość i inšyja śviedčańni. Daśledčyki z brytanskaha ŭniviersiteta Birminhiema apublikavali ŭ 2025 hodzie pracu, zhodna ź jakoj ban na smartfony ŭ škole sam pa sabie nie palapšaje adznaki vučniaŭ i ich samaadčuvańnie.
Navukoŭcy paćviardžajuć: dzieci, jakija šmat siadziać u sacsietkach i karystajucca telefonam, u cełym sapraŭdy čaściej majuć drennyja adznaki, prablemy sa snom, pavodzinami i fizičnaj aktyŭnaściu. Ale pakazčyki adnolkavyja i ŭ škołach, dzie telefony zabaronienyja, i ŭ škołach, dzie takoj zabarony niama. Tamu, kab vypravić situacyju, treba bolš detalnaja stratehija dziejańniaŭ, čym prosta adabrać u dziaciej mabilniki ŭ škole.
Pa niekatorych danych, ban na telefony i ŭvohule paharšaje vyniki ŭ škole. Takija vyniki pakazała praca 2022 hoda, źviazanaja z prahramaj PISA — daśledavańniem viedaŭ, jakoje ładziać raz na try hady ŭ dziasiatkach krain śvietu siarod 15-hadovych padletkaŭ. Zhodna ź joj, čym bolš u krainie škoł, dzie zabaronienyja telefony, tym nižejšyja siarednija vyniki vučniaŭ z hetaj krainy ŭ daśledavańni PISA.
Jak i ŭ inšych daśledavańniach, jakija my zhadali, składana kazać pra dakładnuju pryčynna-vynikovuju suviaź pamiž zabaronaj na telefony i palapšeńniem vynikaŭ.
Smartfony za dziaržaŭny košt i dazvoł ad baćkoŭ na telefon
Zabrać u vučniaŭ telefony — ideja, da jakoj dadumalisia nie tolki ŭ biełaruskich škołach. I ŭ zamiežžy baćki abmiarkoŭvajuć jaje nie mienš, čym u Biełarusi.
Adzin z prykładaŭ — Brytanija. Pa stanie na 2024 hod u 11% tamtejšych škoł telefony całkam zabaronienyja. Pierad pačatkam navučalnaha dnia vučni, naprykład, chavajuć ich u śpiecyjalnyja šafy. U 52% brytanskich škoł telefony možna pakinuć u svaim zaplečniku, ale pry hetym nie vykarystoŭvać. U apošniaj, treciaj hrupie škoł telefony možna vykarystoŭvać na pierapynkach ci ŭ školnaj stałovaj.
Kali telefon zastajecca ŭ sumcy dziciaci, heta daje jamu mahčymaść lohka źviazacca z baćkami paśla zaniatkaŭ. Ale heta nie aznačaje, što telefon možna vykarystoŭvać. U brytanskaj škole Michaela Community School prydumali praviła: kali telefon pabačać padčas zaniatkaŭ ci pačujuć ad jaho niejki sihnał, hadžet zabiaruć.
Cikavaja situacyja skłałasia ŭ Sinhapury. Z adnaho boku, tamtejšy ŭrad usialak padtrymlivaje ideju vučyć dziaciej ličbavaj piśmiennaści. Dziela hetaha sinhapurskaje ministerstva adukacyi žadaje zabiaśpiečyć usich vučniaŭ ułasnymi hadžetami da 2028 hoda. Pryčym kali ŭ baćkoŭ dziciaci nie budzie na heta hrošaj, dziaržava zhodnaja dapamahčy.
Takim hadžetam moža być nie tolki smartfon, ale i płanšet ci noŭtbuk. Na ich płanujuć ustalavać śpiecyjalnyja prahramy, kab abmiežavać zališniaje karystańnie i, naadvarot, dapamahčy ŭ farmiravańni navykaŭ ličbavaj piśmiennaści.
Pry hetym u Sinhapury jość škoły, dzie abmiažoŭvajuć vykarystańnie telefonaŭ, ale ŭsio ž isnuje trend na vykarystańnie hadžetaŭ u metach navučańnia.
Abmiežavańni na telefony jość taksama ŭ škołach Niderłandaŭ, Kałumbii, Kitaja, Francyi, u 35 z 50 amierykanskich štatach. U Niderłandach, naprykład, telefony zdajuć pierad zaniatkami, u Kitai i ŭvohule dazvalajuć brać smartfon z saboj u škołu tolki pa piśmovym dazvole baćkoŭ.
Bačna, što ŭ roznych krainach abirajuć svaje stratehii. Nie ŭsie jany takija ž strohija, jak absalutny ban na hadžety, jaki ŭvodziać dniami ŭ biełaruskich škołach.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ«Heta kałonija dla niepaŭnaletnich, a nie škoła!» Baćki školnikaŭ aburajucca zabaronaj na smart-hadzińniki
«Vajskovaj padaploki niama, da vajny nie rychtujem». U škołach raskazali pra navučańnie dziaciej kiravańniu dronami
«Adny vierać, što viernucca, inšyja — nie». Jak pracuje biełaruskaja škoła ŭ Polščy
Ciapier čytajuć
«Ja byŭ suprać, kab mianie mianiali na 20 rasijskich vajskoŭcaŭ. Nie zmoh by hladzieć u vočy ludziam, syny jakich siadziać»: pieršaje intervju eks-mera Chiersona

Kamientary
v sša po praviłam zapriet na tielefon i za narušienije śledujut pośledstvija. ni razu riebienok za 3 hoda nie słyšał čtoby na dietiej tam orali. potomu čto sistiema čietko i pravilno vystrojena