Navukoŭcy ŭpieršyniu praskanavali mozh čałavieka padčas śmierci. Vyniki kidajuć vyklik našamu razumieńniu miežaŭ žyćcia
Hrupie navukoŭcaŭ z Kanady, ZŠA, Kitaja i Estonii ŭpieršyniu ŭ śviecie ŭdałosia vyvučyć bieśpierapynnuju elektraencefałahramu (EEH) mozhu čałavieka ŭ momant jaho śmierci. Akazałasia, u hety pieryjad čałaviek ŭpadaje ŭ stan, padobny da snu abo hłybokaj miedytacyi. Daśledčyki apublikavali svaje nazirańni ŭ časopisie Frontiers in Aging Neuroscience.
EEH navukoŭcy atrymali vypadkova paśla taho, jak u balnicu dastavili 87-hadovaha mužčynu z epilepsijaj i traŭmaj hałavy z-za niaŭdałaha padzieńnia. Traŭma akazałasia ciažkoj i vyklikała spynieńnie serca, mužčyna nie vyžyŭ.
Paśla zaviaršeńnia ŭsich miedycynskich pracedur u rasparadžeńni lekaraŭ akazaŭsia bieśpierapynny 15-chvilinny zapis elektraencefałahramy.
Daśledčyki zasiarodzilisia na dvuch 30-siekundnych učastkach zapisu — padčas bićcia serca i paśla jaho spynieńnia. Na ich vyrazna vidać, što amal usia mazhavaja aktyŭnaść pradkazalna ŭpała, ale pry hetym adbyŭsia ŭsplosk hama-rytmu.
Na dumku navukoŭcaŭ, heta kaža pra stan, padobnym na son ci hłybokuju miedytacyju — chutčej za ŭsio, pacyjent naziraŭ niejkija vizualnyja vobrazy nakštałt uspaminaŭ ab minułym žyćci.
Viadučy aŭtar daśledavańnia Adžmał Ziemar śćviardžaje:
«Hienierujučy chvali, źviazanyja z pošukam u pamiaci, mozh moža prajhravać apošnija ŭspaminy pra važnyja žyćciovyja padziei niepasredna pierad śmierciu — padobna da tych, pra jakija paviedamlali śviedki pieradśmiarotnych pieražyvańniaŭ. Hetyja vyniki kidajuć vyklik našamu razumieńniu miežaŭ žyćcia i staviać važnyja pytańni — naprykład, źviazanyja z terminami donarstva orhanaŭ».
Navukoŭcy ličać atrymanuju EEH dobrym dokazam, što mozh moža vieści skaardynavanuju aktyŭnaść navat paśla taho, jak u im pierastaje cyrkulavać kroŭ z-za spynieńnia serca.
Ź inšaha boku, jany sami źviartajuć uvahu na niedastatkovaść dadzienych: pacyjent byŭ usiaho adzin, pry žyćci jon prymaŭ šerah lekaŭ, jakija ŭpłyvajuć na mozh, a pieršapryčynaj śmierci była mazhavaja traŭma.
Adnak daśledavańnie moža pasłužyć stymułam da surjoznaha navukovaha vyvučeńnia pieradśmiarotnych i paśmiarotnych stanaŭ mozhu.
Kamientary