Heta abradavaje śviata pravodzicca ŭžo druhi hod i vyklikaje vialikuju cikavaść u śpieŭnych falkłornych kalektyvaŭ ustanoŭ adukacyi horada Minska. «Scenaryj» abradavaha śviata padparadkavany daŭniamu zvyčaju — dabrasłaŭleńnia starych ludziej, vychadu na vysokaje miesca, paleńniu ahniu, śpiavańnia hukalnych piesień. Dziaŭčaty i chłopcy čakali prylotu ptušak, źviartalisia da ich u pieśniach, prasili chutčej prynieści viasnu. Sioleta ŭdzielnikami śviata stali falkłornyja kalektyvy «Kviecień», «Zoračka», «Hronka», «Vieras» Nacyjanalnaha centra mastackaj tvorčaści dziaciej i moładzi, «Praleska», «Jaryła», «Sunička», «Rośnica», «Miłavica», «Džambibum» ustanoŭ pazaškolnaha vychavańnia i navučańnia h.Minska, ahulnaadukacyjnych škoł №№ 11 i 89, Minskaha dziaržaŭnaha kaledža mastactvaŭ i «Krosa» Biełaruskaha dziaržaŭnaha univiersiteta kultury i mastactvaŭ.
Pierad pačatkam mierapryjemstva možna było pačuć viaśnianki ŭ vykanańni aŭtentyčnych falkłornych kalektyvaŭ Minščyny, Padniaproŭja, Paleśsia z radyjoretranślatara parku. «Žyvyja» pieśni zahučali ŭ vykanańni ŭdzielnikaŭ abradavaha śviata, kalektyvy «hukali» viasnu na asobnych pahorkach. Na čas śviata pahorkam byli nadadzieny svaje imiony hara Śviataja, Sasnovaja, Krasnaja i Dziavočaja horka, Viasnovaja altanka, Jaryłavy most… Viesnavyja pieśni, asabliva zaklički, časta raźličany na efiekt recha. Akustyčnyja efiekty zaklikany aduchavić pryrodu, zrabić jaje saŭdzielnicaj abradu, imitavać dyjałoh ź viasnoj.
Na nastupnym etapie abradavaha śviata, kali ŭsie ŭdzielniki źbirajucca na abiedźviuch nabiarežnych Śvisłačy, imitacyja recha stvarajecca šlacham pieraklikańnia asobnych choraŭ. Kalektyvami vykovajucca viaśnianki pa čarzie, antyfonam i supolna. Viaśnianka — pieśnia jakaja maje mahičnaje pryznačeńnie, tamu jana źjaŭlajecca samastojnaj i nie patrabuje dadatkovych abradavych dziejańniaŭ, sama pieśnia — abrad. Dla supolnaha vykanańnia byli vybrany zaklički «Ahu, viasna» i «Viasna na kałočku». Abaviazkovaj na lubym śviacie ličycca atrybutyka. Hety viasnovy dzień nie staŭ vyklučeńniem — šera‑chałodny parkavy łandšaft malaŭniča ŭpryhožyli narodnyja stroi dziaŭčat i chłopcaŭ, halinki dreŭ z ptuškami, štandary sa stužkami i dekarytaŭnaj azdobaj, ptuški‑amulety. Padčas pierachodu ad raki Śvisłač da «Hulniovaha placu» ŭdzielnikami było naviedana dreva «Viartańnia».
Pad supolnaje vykanańnie viaśnianki «Žavaronački, prylacicie» falkłornyja kalektyvy azdobili dreva svaimi ptuškami — z papiery, sałomy, ciesta. A napieradzie ich čakała vohniennaja dzieja — spaleńnie Mareny, vobraza zimy i «śmiarotnaha ducha». Pačałasia zaklučnaja, hulniova‑tancavalnaja, častka abradavaha śviata pad nazvaj «Śviata raŭnadzienstva». Sioleta da ŭdzielnikaŭ abradavaha śviata dałučylisia viadomyja dziciačyja falkłornyja kalektyvy Minskaj vobłaści — «Kumaniok» ź Michanavickaha Doma falkłoru Minskaha rajona (kiraŭnik Łarysa Ryžkova) i «Vianok» z Rakaŭskaha «Centra kultury i volnaha času» Vałožynskaha rajona (kiraŭnik Lizavieta Piatroŭskaja). Jany pryvieźli z saboju abradavyja hulni i tradycyjnyja tancy svajho rehijonu dla supolnaha vykanańnia ŭdzielnikami śviata. Heta tancy «Krakaviak», «Akulina», «Padespan», «Lavonicha», abradavyja hulni «Mak», «Prosa», «Car», «U karahodzie my byli», «Javar». Studenty i vykładčyki fakulteta tradycyjnaj kultury i sučasnaha mastactva Biełaruskaha dziaržaŭnaha univiersiteta kultury i mastactvaŭ užo nie pieršy hod ładziać falkłornyja dyskateki dla moładzi ŭ sučasnych dyskakłubach h.Minska. Na abradavym śviacie jany pakazali ŭžo papularnyja pobytavyja tancy «Ojra», «Kartuze», «Bazar», «Kakietka». Svaje tancy pakazali i ŭdzielniki falkłornaha kalektyva «Miłavica» Centra pazaškolnaj raboty «Vietraź» Kastryčnickaha rajona h.Minska.
Staradaŭni zvyčaj klikańnia pieralotnych z vyraju ptušak i hukańnia viasny štohod raskryvaje zamknionyja zimoj dušy i pačućci, abudžaje ŭ biełarusach nadzieju na bahaty ŭradžaj, dabrabyt, ščaście, stvaraje śviatočny nastroj pierad Vialikadniom. Tradycyjna Hukańnie viasny adbyvałasia pa starym styli z 1 sakavika, «na Aŭdakieju», ale ŭ roznych miascovaściach pravodziłasia ŭ rozny čas. Naša kulturnaja tradycyja doŭhi čas zachoŭvałasia na siale, tamu usie viadomyja nam śviaty i prymierkavanyja abrady adbyvalisia ŭ śviatle haspadarčych kłopataŭ i estetyčnych kaštoŭnaściaŭ sielanina. U sakaviku biełarus zaŭsiody pilna pryhladaŭsia da źjaŭ pryrody, imknuŭsia vyznačyć ci spryjalnymi buduć umovy dla viesnavych rabot, jakim budzie leta dla ŭradžaju. Ź nieciarplivaściu čakali ptušak. Ličyłasia, što na saraki (22 sakavika) pavinna prylacieć «sorak vyrajaŭ», u tym liku i žavaranki; ich prylot aznačaŭ, što viasna kančatkova ŭstupiła ŭ svaje pravy.
Na žal, tradycyja adychodzić razam ź viaskovym układam žyćcia ŭ minułaje, ale «žyvyja» i ščyryja, napoŭnienyja duchoŭnym i estetyčnym źmiestam śviaty i tradycyi jašče zapatrabavany sučasnym hramadstvam. Śviata — heta asablivy pieryjad žyćcia čałavieka, źviazany z momantami uzvyšanaha ŭračystaha stanu dušy. I tolki narodnaja tradycyja zachavała jaho sapraŭdnyja formu i źmiest. Narodnyja pieśni, tancy, karahody, instrumientalnaja muzyka, karnavalizacyja, atrybutyka — usio zaklikana na abudžeńnie dušy. Heta vielmi efiektyŭnyja srodki vychavańnia mastackaha hustu ŭ dziaciej i navučenskaj moładzi, farmiravańnia tvorčaha i «svabodnaha» čałavieka. Abradavaje śviata «Zahukańnie viasny» ŭžo druhi hod vyklikaje supiarečlivyja vodhuki z boku ŭdzielnikaŭ i naziralnikaŭ, ale nichto abyjakavym da jaho nie zastajecca, abudžaje dumku i natchniaje na novyja pošuki. Narodnaja spadčyna zachoŭvaje dla nas šmatlikija tajamnicy, spaścihnuć jakija my zaŭsiody imkniemsia.









Kamientary