Andrej Kurejčyk niadaŭna pierabraŭsia na stałaje žycharstva ź Miensku ŭ viosku Turec. Jon pamianiaŭ telefony i admaŭlajecca ad kantaktaŭ z bolšaściu znajomych. Z dramaturham hutaryć Natałka Babina.
Andrej Kurejčyk niadaŭna pierabraŭsia na stałaje žycharstva ź Miensku ŭ viosku Turec. Jon pamianiaŭ telefony i admaŭlajecca ad kantaktaŭ z bolšaściu znajomych. Z dramaturham hutaryć Natałka Babina.
Dramaturh Andrej Kurejčyk niadaŭna pierabraŭsia na stałaje žycharstva ź Miensku ŭ viosku Turec. U zajavie, jakuju raspaŭsiudziła pres‑słužba dramaturha, paviedamlałasia, što niejki čas Kurejčyk byŭ naahuł niedasiahalnym dla kantaktaŭ. Jon pamianiaŭ telefony, amal nie źjaŭlajecca ŭ Miensku i admaŭlajecca ad kantaktaŭ z bolšaściu znajomych. Andrej Kurejčyk pakinuŭ vykładańnie ŭ svajoj Majstroŭni ŭ Licei BDU, admoviŭsia ad udziełu ŭ prajekcie «Teatar Onłajn» festyvalu «Panarama». Redakcyi ŭdałosia źviazacca sa spadarom Kurejčykam i (pry dapamozie elektronnaj pošty) pahutaryć pra toje, čym ciapier žyvie tvorca.
Pra pierajezd, asabistaje žyćcio, karani
«Naša Niva»: Mienskija ryełtery havorać, što apošnim časam nazirajecca tendencyja: ludzi pradajuć kvatery ŭ horadzie i pierabirajucca ŭ pryvatnyja damy pad Miensk. Tym nia mienš, taki pierajezd znanaha čałavieka — nieardynarnaja padzieja. Raskažycie, kali łaska, čamu Vy vyrašyli pierajechać?
Andrej Kurejčyk: Mnie składana havaryć pra tendencyi. Ja nie kirujusia imi ŭ svaich rašeńniach. Mnie chaciełasia źjechać z horadu i žyć u svaim domie. Ja heta zrabiŭ. Mnie chaciełasia znajści śvietłaje miesca, dzie majo śviadomaje adasableńnie, maja śviadomaja samota nia budzie turmoj, a budzie miescam dla ščaścia i volnaj tvorčaści. Miarkuju, u hetaj vioscy nichto nia viedaje, čym ja zajmajusia. Mnie pryjemna, što tut ja, narešcie, staŭ całkam niepubličnaj fihuraj.
«NN»: Čamu Vy vybrali mienavita Turec? Z hetaj vioskaj u Vas niešta źviazanaje?
AK: Mnie padabajecca, što heta sapraŭdnaja staradaŭniaja vioska, a nia novabiełaruskaje katedžnaje miastečka dla zładziejavatych čynoŭnikaŭ. Heta maje radavyja miaściny. Niepadalok, u Śmiłavičach, žyvie maja babula — čałaviek, ad jakoha ja atrymaŭ u spadčynu tvorčuju žyłku. Tamsama žyvuć i inšyja maje svajaki. Darečy, u Śmiłavičach žyŭ Chaim Sucin — adzin z najvialikšych mastakoŭ XX stahodździa, karciny jakoha kaštujuć miljony dalaraŭ. Rodzičy pa baćkoŭskaj linii taksama z navakolnych viosak — Dukorščyny dy Zapolla. Mienavita hetyja ziemli asacyjujucca ŭ mianie z paniatkam Radzima.
«NN»: Raskažycie pra Vaš dom? Jaki jon?
AK: Utulny i śvietły. Ja dumaju, jon, peŭna, stanie apošnim litaraturnym majontkam u našaj krainie… Mnie vielmi škada, što hetaja tradycyja sychodzić. Ja mahu zrazumieć, čamu piśmieńniki imknulisia ŭ viosku: Puškin, Tałsty, Čechaŭ, Bunin, Vałošyn — hety śpis možna praciahvać da biaskoncaści… A ŭspomnić toje ž Pieradziełkina ŭ savieckija hady… Tak što ŭ mianie samy zvyčajny piśmieńnicki dom.
«NN»: Jakija pieršyja ŭražańni ad žyćcia ŭ biełaruskaj vioscy?
AK: Heta toje žyćcio, jakoje my zabyli ŭ vialikich haradach. Tut mała što źmianiłasia z XIX stahodździa. U mianie na vulicy prarvała trubu i niekalki miesiacaŭ adtul lijecca, až chvošča vada. Sapraŭdny patop, a nikoha nie chvaluje… Sto hadoŭ projdzie, i ŭsio roŭna heta nia budzie nikoha chvalavać. Zatoje navat nieznajomyja ludzi, sustrakajučysia na vulicach, vitajucca. U kramie tabie raskazvajuć naviny… Čas tut ciače inakš… Jość u hetym žyćci niešta praniźliva‑kranalnaje i sapraŭdnaje.
«NN»: Jak pastaviłasia da pierajezdu Vašaja žonka‑aktorka? Ci jość ludzi, jakija dapamahajuć joj pa haspadarcy? Jak Vy źbirajeciesia arhanizavać tut žyćcio Vašaha maleńkaha syna?
AK: Maja žonka nie ŭ zachapleńni. Naahuł, mała chto mianie adobryŭ. Ale jana mianie kachaje i pryniała majo rašeńnie. Inšaha ja ad jaje i nie čakaŭ. Moj syn — zdarovy i viasioły puzacik, jaki, jak sonca, aśviatlaje našaje z Volhaj žyćcio navat u hetuju zmročnuju paru hodu…
«NN»: Što dumajuć nakont Vašaha pierajezdu Vašyja baćki i baćki Vašaj žonki? Jany žyvuć z Vami?
AK: Baćki zastalisia ŭ Miensku. Dumaju, jany byli suprać. Ja heta ź imi nie abmiarkoŭvaju.
Pra teatar idealny i realny
«NN»: Klasyk zaklikaŭ lubić teatar i pamierci ŭ teatry, «kali možacie». Vašaje staŭleńnie da biełaruskaha teatru dosyć krytyčnaje. A ci isnuje taki teatar (u nas u krainie ci za miežami), jaki zdajecca Vam idealnym, takim, u jakim varta navat pamierci?
AK: Ja nie lublu hetaha patasu. Nijaki teatar nia varty śmierci ci žyćcia nia toje što čałavieka, a navat sabaki. Jość miljon bolš važnych, čym spektakli, rečaŭ u žyćci narmalnaha čałavieka: jahonaje zdaroŭje, siamja, dzieci, baćki, dabrabyt. Teatar — usiaho tolki hulnia dla darosłych, sposab samavyjaŭleńnia i prafesijnaj realizacyi dla aktoraŭ, dramaturhaŭ i režyseraŭ i zabava dla hledačoŭ. Pytańnie adno va ŭzroŭni talentu. Historyja viedaje šmat hienijalnych spektaklaŭ, režyseraŭ i aktoraŭ… Na dadzieny momant u Biełarusi ja takich nia baču. Teatar pierastaŭ być centram majoj uvahi.
«NN»: Vy majecie dośvied pracy ŭ kino i teatry. Što padajecca Vam bolš pryvabnym? Što Vam, jak aŭtaru, bolš padabajecca: teatralnaja pjesa «Vykanaŭca žadańniaŭ» ci scenar «Lubov́‑morkov́» pavodle jaje matyvaŭ?
AK: I da taho, i da druhoha staŭlusia iranična. Hety siužet — prosta žart, rady, kali jon kahości zabaviŭ.
«NN»: Čym Vy źbirajeciesia zajmacca ciapier, nad čym pracujecie? Jakija temy padajucca Vam vartymi taho, kab nad imi pracavać?
AK: Prapanovaŭ ciapier bolš, čym mahu adužać fizyčna. Ad mnohaha davo¬dzicca admaŭlacca. Dapisvaju scenar dla amerykanskich zamoŭnikaŭ. Vielmi niaprosty mižnarodny prajekt. Dapracoŭvaju novuju kinakamedyju. Pišu surjozny raman. Usie siužety — pra čałaviečyja losy, składanaja i nieadnaznačnyja. Zadavoleny daloka nia ŭsim. Sapraŭdnaje mastactva naradžajecca redka. Pra ŭsio budziecie daviedvacca pa miery vytvorčaści. Zakončylisia zdymki majho druhoha filmu — «Julečka». Pradusary kažuć, što materyjał vielmi cikavy. Zimoj pačnuć zdymać praciah «Lubov́‑morkov́». Viasnoj jašče niešta…
Pra biełaruskaść i biełaruskija hramadzkija realii
«NN»: Rychtujučysia da interviju z Vami, znajšła ŭ internecie, što Vy redahavali hazetu «Viestnik kultury», i sa ździŭleńniem pabačyła, što z hetaj hazetaj adbyłasia takaja ž historyja, jak z «NN»: «Biełsajuzdruk» razarvaŭ damovu na raspaŭsiud. Ale, u adroźnieńnie ad «NN», heta dziaržaŭnaja hazeta (nakolki ja zrazumieła). Čamu i jak takoje adbyłosia?
AK: «Viestnik kultury» — vydańnie niedziaržaŭnaje. Jano zasnavanaje i vydajecca litaraturnym sajuzam «Połackaja halina» — niedziaržaŭnym i niezaležnym sajuzam piśmieńnikaŭ z centram u Połacku. Jak viadoma, u nas niezaležnyja sajuzy piśmieńnikaŭ nie ŭ favory ŭ čynoŭnikaŭ, tak što tamu, što adbyłosia, ździŭlacca nia varta.
«NN»: Vy aŭtar mnohich pjesaŭ, ale tolki try ź ich isnujuć pa‑biełarusku (kali nie pamylajusia). Čamu tak? Vy nia ličycie vartym kłapacicca pra pierakład, bo pa‑biełarusku čytajuć i ŭ biełaruskija teatry chodziać niamnohija?
AK: Na žal, ja nie vałodaju biełaruskaj litaraturnaj movaj nastolki, kab na joj dumać. Heta maja biada. Tamu pišu na movie svaich dumak — na rasiejskaj. Ale mnie vielmi chaciełasia b bačyć pierakłady svaich pjesaŭ na biełaruskuju. Škada, što teatry dy vydaviectvy nie pakłapacilisia pra heta…
«NN»: Vy čałaviek vielmi dynamičny, pracavali i byvali ŭ mnohich krainach, tym nia mienš nabyli dom mienavita tut, na radzimie. Čamu? Vam kamfortna ŭ Biełarusi? Nikoli nia dumali pra toje, kab źjechać u tuju ž Maskvu ci jašče kudy?
AK: Ja pažyŭ u Amerycy, Niamieččynie, Anhlii, Rasiei. Pabyvaŭ u 19 krainach śvietu. Ja moh by zastacca ŭ bolšaści ź ich, kali b zachacieŭ… Ale ja piśmieńnik. Ja žyvu tam, dzie mnie lepš pišacca. U dadzieny momant maja kraina — 18 sotak ziamli ŭ vioscy Turec. Ale heta hordaja i volnaja dziaržava. Ja nia maju iluzijaŭ nakont svajoj zapatrabavanaści ŭ Biełarusi. Mabyć, ja nia vielmi zručny aŭtar. Tut ceniać umieńnie być padliźnikam. Pryčym heta datyčyć i ŭłady, i apazycyi. Mnie plavać. Ja nie chaču ni pierad kim prynižacca. Nikoha ni pra što prasić. Nie chaču mianiać svaje pierakanańni, kab dahadzić kanjunktury. A hałoŭnaje, ja viedać nie chaču ŭsich tych niazdaraŭ, idyjotaŭ, niahodnikaŭ dy kryvadušnikaŭ, ź jakimi davodziłasia sutykacca ŭ stalicy, jakoj by palityčnaj i kulturnaj aryjentacyi jany ni byli. Ja vykraśliŭ hety brud dy pošłaść sa svajho žyćcia. I absalutna saboj zadavoleny.
«NN»: Kim siabie adčuvaje Andrej Kurejčyk: biełaruskim dramaturham, čałaviekam rasiejskaj kultury, hramadzianinam śvietu, hramadzianinam Sajuznaj dziaržavy ci kimści jašče?
AK: Volnym hienijem.
-
Nasta Kudasava adpraviłasia ŭ paetyčny tur pa krainach Bałtyi
-
«Dekałanizacyja — heta pryjści i zaniać svajo miesca». Nasta Rahatko budzie ŭdzielničać u fiestyvali rasijskaj knihi. Sulima jaje asudziŭ, jana nie zmaŭčała ŭ adkaz
-
Pamior stvaralnik Ślapianskaj vodnaj sistemy. Zdajecca, unikalny kanał nieŭzabavie taksama moža pamierci
Ciapier čytajuć
Doktarka, jakaja vučyłasia pa metavym nakiravańni, adpracavała paŭtara hoda ź piaci — i pierajechała ŭ Polšču26
Doktarka, jakaja vučyłasia pa metavym nakiravańni, adpracavała paŭtara hoda ź piaci — i pierajechała ŭ Polšču
«Dekałanizacyja — heta pryjści i zaniać svajo miesca». Nasta Rahatko budzie ŭdzielničać u fiestyvali rasijskaj knihi. Sulima jaje asudziŭ, jana nie zmaŭčała ŭ adkaz5050
«Dekałanizacyja — heta pryjści i zaniać svajo miesca». Nasta Rahatko budzie ŭdzielničać u fiestyvali rasijskaj knihi. Sulima jaje asudziŭ, jana nie zmaŭčała ŭ adkaz50
Ci patrebnaja biełaruskaja mova tym, chto razmaŭlaje pa-rusku? Azaronak zadaŭsia takim pytańniem na STB, a vypusknik Akademii MUS prapanavaŭ zamianić uroki fakultatyvami4949
Kamientary