Nie čakajuć u Horadni ni varahaŭ, ni hrekaŭ

Haradzienskija ŭłady zdoleli sarvać aranžavuju revalucyju. Pamflet Siarhieja Maksimoviča.

Dnia 11 lipienia ŭ słaŭnym mieście Horadni pryšvartavałasia varaskaja ładździa sa staražytnym imiem «Svaroh». I choć sto hadoŭ siudy nie prychodzili karabli, dy jašče z zamiežža, na žycharoŭ heta nie zrabiła nijakaha ŭražańnia. Nie ździvili ni pamiery, ni vyhlad archaičny. Nie stupili na prystań i ŭłady, kab pryvitać marapłaŭcaŭ, jakija trapili ŭ Nioman z Bałtyki, i navat chleb-sol ź dziaŭčatami nie prysłali.

Učynak miascovaha načalstva inakš jak dziŭnym nie nazavieš. Bo tolki-tolki sama viarchoŭnaja ŭłada abviaściła, što zamanułasia joj adnavić šlach z varahaŭ u hreki. Nie inakš, miełasia na ŭvazie, što henym varaham nadakučyli «skandynaŭskija avijalinii» — i jany žadajuć na mižziemnamorskija kurorty jeździć šlacham svaich niezabyŭnych prodkaŭ. I kinulisia, nie marudziačy, pahłyblać Aŭhustoŭski kanał, abviaściŭšy jaho ledźvie nia «stalinskaj budoŭlaj kamunizmu».

U hety momant u Horadniu prypłyvaje sapraŭdnaja varaskaja ładździa! Nielha nia źniać kapieluša pierad našymi słaŭnymi pamiežnikami, jakija ciarpliva čakali na račnym-pamiežnym bierazie ekzatyčny vialiki čovien. Zrabili jany vyhlad, što ładździ dy drakary tut karavanami iduć, i spraktykavana praštempelavali pašparty kamandzie.

Darma spadziavalisia sučasnyja varahi na biełaruskuju haścinnaść. Niaprošanym haściam dali zrazumieć, što ich pryjezd nahadvaje niesankcyjanavanuju akcyju. Bo kab jany ŭśviadomili, dzie majuć apynucca, dyk pavinny byli za piatnaccać dzion asabista padać uładzie zajavu, što chočuć prybyć u horad i masava vysadzicca na prystani. A hetaha zroblena nie było! Tady chaj radujucca, što nie sustreŭ ich zaŭždy hatovy biełaruski AMON.

Možna ŭjavić sabie dumki ŭłady. Zamiest klasyčnych vikinhaŭ u rahatych šlemach i kalčuhach u ładździ płyli ŭładalniki pašpartoŭ sa staradaŭnim hierbam — tryzubam, z «Pahoniaj», z arłom u karonie dy paru svaich biełarusaŭ. Napieradzie miascovy ściah z arnamentam (kab, kryj boža, nie stralali), zzadu — błakitna-žoŭty. Ale ž hetkaha susiedztva mienavita biełaruskaja ŭłada ź jejnych noh da hałavy baicca siońnia horš ad ahniu. Bo ŭ jaje pałachlivaj hałavie, niby ŭ alchimičnaj retorcie, sumieś błakitnaj farby z žoŭtaj pieratvarajecca niečakana ŭ aranžavuju! A aranžavaha ŭłada paprostu pužajecca.

U zamiežnym Kaŭnasie ładździa z kamandaj stała hvazdom śviata ŭhodkaŭ karanacyi Mindoŭha. U mieście Haradzienskim karaloŭ taksama jak ahniu bajacca, nia mieniej ad koleru apelsinaŭ dy mandarynaŭ — uładzie ŭsio bolej caroŭ padavaj. Voś, byvała, prychodziła maskoŭskaja navała, paliła horad, žycharoŭ u pałon u lubuju Maskvu zabirała. Voś heta ŭhodki, voś heta śviata! A kali Kaciaryna zachapiła Horadniu? Heta dla ŭłady paprostu cymus histaryčny, jana jaho hatovaja smakavać dy smakavać, narabiŭšy kaŭbasy «hubernskaj».

Śnić miascovaja ŭłada pa načach hurty zamiežnych turystaŭ, bo hetak zahadana sa stalicy — lubym hvałtam ich siudy ciahnuć i valutu vytrasać. Ale ŭžo mała zamiežnikaŭ zastałosia, jakija nie bajacca naviedacca ŭ krainu stalinskich umacavańniaŭ, a chto nie bajaŭsia, užo pačaŭ bajacca. Mała taho što niadaŭna nieśviadomyja amerykancy vizy biełaruskija pakuplali, dyk jašče musili rehistravacca, a nie zarehistravalisia — milicyja i pakarańnie. A nastupnym razam — u kajdanki!

Haradzienskaj uładzie zahadana vazić zamiežnych turystaŭ pa Aŭhustoŭskim kanale, pačynajučy z nastupnaha hodu. Ale, dapuścim, zachaciełasia biełarusam na svoj kanał pahladzieć, siadajuć jany ŭ mašyny, jeduć, a tam ich sustrakajuć doblesnyja pamiežniki i składajuć pratakoły, a potym cikaŭnych štrafujuć biaźlitasna, bo — pamiežnaja zona! Jak u pamiežnaj zonie raźvivać zamiežny turyzm, jašče bolej niezrazumieła — chiba što pad vartaj, «pad kanvojem», bo chto ich viedaje — zamiežnikaŭ!

Vyčytała jašče miascovaja ŭłada ŭ knižcy pra Aŭhustoŭski kanał, što tamaka pierad apošniaj vajnoju budavałasia «linija Mołatava», i pačała ŭłada mroić: čym mołataŭski «ŭkreprajon» horšy ad stalinskaha, čamu b nie adnavić? Zamiežny turyst kasiakami pajedzie, adnych matrošak dy ikry ŭžo zamała, kab pryciahnuć seraŭ i misteraŭ. A spačatku pabudujem, zrobim šoŭ z tankami dy harmatami.

Siedziačy ŭ škury ŭłady, pačynaješ mižvoli padzialać zamiežnikaŭ na svaich i čužych. Na poŭnačy — nie svaje, nataŭskija, na poŭdni — taksama ŭ tym kirunku pnucca dy jašče aranžavaj zarazaj sprabujuć zarazić. Nam takich nia treba. Tyja, što na zachadzie, ciapier da nas sami nie pajeduć, bo dziela čaho my hetak uparta i zaciata dušym Sajuz našych palakaŭ? Nu zrazumieła — kab tyja palaki siudy nosu nie pakazvali, nie nanieśli svajoj zarazy nataŭskaj.

Składanaja, vielmi nervovaja słužba ŭ miascovaj ułady. Bo dzie ŭ takich umovach brać zamiežnaha turysta, plan pa jakim stalica spuskaje źvierchu? I raptam ja rablusia viduščym pa-ŭładnamu: eŭryka! A fest haradzienski nackultur navošta, dziela čaho? Dziela hetaha! Dziela svajho, biaśpiečnaha zamiežnaha turysta!

Pryhadaŭ ja vielmi darečy, jak apošnim razam na adkryćci festu adzin armianin vyklikaŭ zamiłavańnie i vopleski z boku ŭłady, raskazaŭšy ŭ mikrafon, jak, sustrakajučysia z armianskim prezydentam, naš pachvaliŭsia: u mianie jość svaje armianie, charošyja rabiaty. Ciapier ułada choča zrabić svaich palakaŭ, ukraincy niekatoryja, badaj, užo jość, hreki taksama, niemcy, kazachi i hetak dalej.

Z zapluščanymi vačyma, u škury ŭładnaj ja pačaŭ maryć u patrebnym rečyščy: uračystaje adkryćcio štučnaj vodnaj arteryi, na parachodach viazuć ułasnych zamiežnikaŭ, nichto nie pałochajecca varty, kalučaha drotu dy inšych abaviazkovych atrybutaŭ zony pamiežnaj pad nazvaj «Aŭhustoŭski kanał», bo ŭsie my vyjšli z krainy siarpa i mołata, usie my z-za kalučaha drotu, z-za žaleznaj zasłony, a chto zdoleŭ vymknucca z abdojmaŭ Vialikaha Brata, uciačy ad našaj družby narodaŭ, toj — nia naš…

Ładździu vikinhaŭ u haradzienskim porcie pahruzili u furu i pavieźli ŭ Bieraście. Načalstva ŭzdychnuła z palohkaj: aranžavaj revalucyi pakul udałosia paźbiehnuć.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0