У Магілёве праз 30 гадоў вярнулі на старое месца савецкі танк Т-34
У сярэдзіне 1990‑х гадоў з-за будаўніцтва транспартнай развязкі ліквідавалі плошчу Перамогі і прыбралі помнік-танк. Праз трыццаць гадоў баявую машыну пасля рэстаўрацыі вяртаюць на гістарычнае месца.
Танк Т-34‑85 з'явіўся ў Магілёве ў 1967 годзе ў гонар савецкіх воінаў 2‑га Беларускага фронту. Яго ўсталявалі ў цэнтры горада, на тагачаснай плошчы Перамогі, на скрыжаванні праспекта Міру і вуліцы Касманаўтаў.
Цікава, што тады машына была яшчэ на хаду: на пастамент яе па земляным насыпе самастойна заганяў мясцовы зваршчык Васіль Буга, які пасля прыварыў гусеніцы да п'едэстала.
У сярэдзіне 1990‑х гадоў, калі горад пачаў маштабную рэканструкцыю транспартнага вузла і ўзвядзенне новай эстакады, плошча Перамогі фактычна знікла. У 1995 годзе танк знялі. Пасля кароткага знаходжання «на складзе» ў вайсковай часці ў Пашкаве машыну перанеслі на 600 метраў на паўночны захад — на скрыжаванне вуліц Якубоўскага і Сурганава. Там помнік і прастаяў амаль трыццаць гадоў, стаўшы вядомым арыенцірам для магілёўцаў: усім было зразумелае «сустрэнемся ля танка».
На пачатку чэрвеня 2026 года гарадскія ўлады вырашылі вярнуць помнік на гістарычнае месца. Нагодай для гэтага стала чарговая маштабная перабудова скрыжавання праспекта Міру з вуліцамі Касманаўтаў і Якубоўскага. На гэтым месцы цяпер узводзіцца ўнутрыгарадская кальцавая магістраль, якую плануюць скончыць да 2028 года. Яна наўпрост злучыць вуліцу Каралёва з вуліцай Касманаўтаў і стане аб'язной дарогай для цэнтра горада. У межах праекта будуецца новая транспартная развязка з двума пуцеправодамі і падземнымі пераходамі, куды вырашылі арганічна ўпісаць стары помнік.
Танк знялі з пастамента і адправілі на маштабную рэстаўрацыю ў вайсковую частку 63615. Вайскоўцы ачысцілі корпус ад старой фарбы і карозіі, аднавілі гусенічную стужку і часткова гумовы бандаж.
Кансультантамі выступілі гісторыкі з пошукавага клуба «Віккру». Яны прапанавалі нанесці на вежу новы бартавы нумар — «7». Менавіта пад такім нумарам ішоў у бой рэальны танк 43‑й асобнай гвардзейскай танкавай брыгады, якая ўдзельнічала ў вызваленні Магілёва ў чэрвені 1944 года.
Пры гэтым краязнаўцы адзначаюць гістарычны парадокс: сам магілёўскі помнік фізічна не мог вызваляць горад летам 1944-га. Гэтая канкрэтная машына была выпушчаная ў Ніжнім Тагіле ўжо пасля заканчэння вайны ў Еўропе — у другой палове 1945 года.
19 чэрвеня адноўлены Т-34 усталявалі на новым пастаменце на гістарычным месцы. Амаль. Уважлівыя гараджане ўжо заўважылі, што месца пастамента трохі змясцілася на поўнач, як і арыентацыя баявой машыны. Калі да 1995 года ствол танка глядзеў на паўночны захад (на «гарбаты» мост), то цяпер гармата накіравана строга на захад.
Афіцыйнае адкрыццё новай транспартнай развязкі з вернутым помнікам запланавана на канец чэрвеня.
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬ
Сустрэчу Рыжанкова з Сікорскім папрасіў Мінск. Што каманда Ціханоўскай абмяркоўвала з палякамі да і пасля яе11
Каментары