Ryhor Baradulin. Piacihodka rujnavańnia

Ryhor BARADULIN

Piacihodka rujnavańnia

Niekali kamunistyja planavali piacihodki j rapartavali Kramlu pra ich vykanańnie. Praŭda, u narodzie pa-svojmu ŭsprymali henyja piacihodki. I piajali:

Brucha hoła, łapci ŭ kletku,
Vykanajem piaciletku.

Usio było pabudavana na rapartach, raźmierana na piacihodki. I ciapierašnija neo, ciapierašnija ŭładatrymcy ŭ Biełarusi mohuć znoŭ-taki, jak i ŭ tyja, na žal, niedalokija hady, rapartavać Kramlu, što piacihodka pa źniščeńni ŭsiaho biełaruskaha, usiaho nacyjanalnaha, paśpiachova, navat daterminova vykanana.

Usio biełaruskamoŭnaje vycieśniena z teleradyjo, z presy, sa spravavodztva, až da šyldaŭ na kramach.

Kaviarni ŭžo nazyvajucca pa-kupiecku, pa-rasiejsku. Była «Chvilinka», stała «Piečki-łavočki», była «Trajeckaja», stała «Razhulaj», była «Taras na Parnasie», stała «Hieorhijevskoje» — usich zamienaŭ nie pieraličyš. Pryvučajuć i voka j vucha biełarusa zabycca na ŭsio svajo, naskaje, kreŭnaje, kab biełarus nie pačuvaŭ siabie ŭ Biełarusi jak doma.

Tak zvanaje dźviuchmoŭje nahadvaje paštet pa-polsku, koń z kurapatkaj, u jakim usiaho paroŭnu, napałovu — adzin koń, adna kurapatka.

Pahałoŭna, pavalna začyniajucca i biez taho redkija biełaruskamoŭnyja klasy. Usio heta inšym słovam jak etnahienacyd nie nazavieš.

Pad čas referendumu pisaŭ ja takuju durnotu:

Kot pravodziŭ referendum,
Kłapaciŭsia pra myšej.
Myšy vieryli lehiendam
I piščeli ŭsio cišej.

Paśla referendumu j piščeć lha tolki pa-rasiejsku ci na trasiancy z paŭnočna-ŭschodnim vymaŭleńniem.

Pra ściah i kazać nie davodzicca. Padcyravany, saviecki, niekali dazvoleny j zaćvierdžany ŭ Kramli. Choć ułada tutejšaja j spaviadaje pansłavizm, a kolery ściahu nie słavianskija, ja ŭžo nie kažu, što jany nie biełaruskija.

Vidać, nas mała pieryli,
Što ciahnie da imperyi
Pad ściaham musulmanistym,
Z palitbiuro ivanistym.

Heta nie sakret, što ciapierašni hierb u narodzie nazyvajuć «kapustaj». Heta im zamianili śviatuju dla kožnaje biełaruskaje dušy «Pahoniu». A mianoŭna «Pahonia» j Bieł-Čyrvona-Bieły ściah aśviečanyja viakami, amytyja kryvioju praščuraŭ našych u baraćbie za volu, za Biełaruś niepadlehłuju.

Mnie asabista ciapierašni hierb nahadvaje pryčosku adnaho viadomaha čałavieka. Takija ŭžo asacyjacyi vyklikaje jon u mianie. Heta nie abraza, a majo ŭspryniaćcie. Na asacyjacyi i ŭspryniaćcie pakul jašče aficyjnaje zabarony niama.

Štodnia, paśpiešliva, pa-vižoŭsku, našaja nacyjanalnaja symbolika vykarčoŭvajecca sa śviadomaści. Ažno čakaješ, što nieŭzabavie buduć novyja inicyjatyvy, pa-balšavicku rašučyja.

Niama sumnievu,
Jon daŭno hatoŭ,
Ukaz čarhovy,
Jak zaŭsiody, śmieły.
Što treba pierafarbavać busłoŭ,
Bo kožny busieł
Bieł-čyrvona-bieły.

Farbavali ž pry kamunistych travu da pryjezdu partyjnych pachanaŭ...