U Italii jość horad u formie idealnaj zorki. Navošta jaho tak pabudavali
Z vyšyni Palmanova vyhladaje amal nierealna: roŭnaja dzieviacikancovaja zorka, upisanaja ŭ pali paŭnočna-ŭschodniaj Italii. Ale niezvyčajnaja hieamietryja tut źjaviłasia nie dziela pryhažości — uvieś horad ad pačatku prajektavali z raźlikam na abaronu.
Kali ŭ kancy XVI stahodździa Vieniecyjanskaj Respublicy spatrebiłasia ŭmacavać svaje ŭschodnija rubiažy, jana pajšła na radykalny krok: zamiest taho kab prystasoŭvać da abarony ŭžo isnujučy horad, vyrašyła pabudavać novy z nula. Tak u 1593 hodzie źjaviłasia Palmanova.
Jaje prajektavali vajskovyja inžyniery, i łohicy abarony tut padparadkavali faktyčna ŭvieś haradski płan. Krepaść musiła baranić vieniecyjanskija ziemli ad mahčymych napadaŭ turkaŭ i adnačasova słužyć zasłonaj ad Habsburhaŭ.
U centry horada raźmiaścili vialikuju šaścikutnuju płošču Pjaca-Hrande, ad jakoj pramianiami razychodziacca vulicy. Trapić u histaryčnuju častku možna było praz try bramy.
Adnak hałoŭnaja asablivaść Palmanovy — heta jaje ŭmacavańni. Jany ŭtvarajuć dzieviacikancovuju zorku, formu jakoj siońnia asabliva dobra vidać z pavietra. Takaja hieamietryja mieła praktyčny sens: vystupy bastyjonaŭ dazvalali abaroncam vieści ahoń uzdoŭž susiednich učastkaŭ ścien i nie pakidać kala ich «ślapych zon», dzie moh by schavacca praciŭnik.
Pieršyja dva abarončyja pajasy pabudavali pry vieniecyjancach. U ich uvachodzili dzieviać bastyjonaŭ i dzieviać ravielinaŭ — asobnych trochvuholnych umacavańniaŭ pierad asnoŭnaj linijaj muroŭ.
Abarončuju sistemu praciahvali ŭdaskanalvać i praz dva stahodździ paśla zasnavańnia horada. U XIX stahodździ na zahad Napaleona źjaviŭsia treci, vonkavy pojas umacavańniaŭ ź dzieviaćciu lunietami.
Jość u krepaści i niabačnaja zvonku častka. Pad ziamloj prachodzić sietka chadoŭ, pa jakich sałdaty mahli pieramiaščacca pamiž pazicyjami tak, kab praciŭnik hetaha nie zaŭvažyŭ.
Ahulny pierymietr umacavańniaŭ Palmanovy pieravyšaje čatyry kiłamietry, a terytoryja ŭnutry ich zajmaje kala 1,46 kvadratnaha kiłamietra. Ciapier u horadzie žyvie krychu bolš za 5200 čałaviek.
Byłyja fartyfikacyi siońnia stali turystyčnymi maršrutami. Jak paviedamlajecca na aficyjnym turystyčnym sajcie Palmanovy, pa horadzie možna prajści paŭtarakiłamietrovym «Šlacham architektara». Maršrut u Parku bastyjonaŭ u zaležnaści ad vybranaha varyjanta składaje ad 1,8 da 3,5 kiłamietra. Jašče adzin šlach — kala 4,3 kiłamietra — idzie ŭzdoŭž koła ŭmacavańniaŭ.
U pieršy tydzień vieraśnia ŭ Palmanovie prachodzić histaryčnaja rekanstrukcyja «A.D. Palma alle Armi» («Palma da zbroi!»). U joj udzielničajuć bolš za tysiaču čałaviek u histaryčnych strojach.
U 2017 hodzie Palmanova razam ź inšymi abarončymi zbudavańniami Vieniecyjanskaj respubliki była ŭklučanaja ŭ Śpis suśvietnaj spadčyny JUNIESKA. Praz hod horad uvajšoŭ u asacyjacyju najpryhažejšych małych haradoŭ Italii.
«Kali mnie było dva hady, svajaki pavieźli mianie ŭ Biełaruś». Praz sacsietki dziaŭčyna adšukała baćku-rasijanina — ale skončyłasia historyja sumna2323
«Kali mnie było dva hady, svajaki pavieźli mianie ŭ Biełaruś». Praz sacsietki dziaŭčyna adšukała baćku-rasijanina — ale skončyłasia historyja sumna23
Pamiatajecie minčuka, jaki ŭ 2017‑m vyratavaŭ ściah z-pad noh amapaŭcaŭ — koštam svajoj svabody? Ciapier jamu, byłomu palitviaźniu, patrebnaja dapamoha1414
Kamientary
Zaviecca Novy Bryzach.
Apaśla 9-hadovaj vajny Francyja sastupiła Bryzach na Rejnie, i Łui XIV zahadaŭ Vabanu stvaryć fartyfikacyju z francuzkaha boku, kab aŭstryjcy i inšyja niemcy nie dumali sabie.
I zaraz tam hieamietryčna idealnaje miastečka, jakoje ŭpisana ŭ fort.
U adnoźnieńnie ad lavackaha tryźnieńnia, jakoje biez hvałtu i kryvi isnavać nia moža.