«Nam skazali: vyzvalić stajni da 1 lipienia». Čym skončyŭsia kanflikt vakoł koniej u Ratamcy
Z pačatku tydnia ŭ sacyjalnych sietkach abmiarkoŭvajuć situacyju z pryvatnymi końmi, jakija ŭtrymlivajucca ŭ Ratamcy. Adrazu niekalki čałaviek paviedamili, što ŭžo 1 lipienia bolš za 90 parodzistych koniej mahli apynucca na vulicy.

Pavodle ŭładalnikaŭ žyvioł, pra heta im paviedamili 26 červienia, a samo rašeńnie rastłumačyli adsutnaściu zajaŭ na padaŭžeńnie damovaŭ. Na vyvaz koniej adviali ŭsiaho čatyry dni, dva ź jakich prypali na vychadnyja, piša Onliner.by.
Historyja atrymała šyroki rozhałas: paśla aktyŭnaha abmierkavańnia ŭ vychodnyja ŭ paniadziełak adbyłasia sustreča z kiraŭnictvam centra.
Uviečary ŭ aŭtorak uładalniki atrymali piśmovaje paćviardžeńnie, što da 1 žniŭnia koni mohuć zastavacca ŭ centry.
«U adzin dzień nam paviedamili, što z 1 červienia pavyšajecca košt, a damova dziejničaje tolki da 1 lipienia»
U Onliner źviarnułasia Kryścina (imia źmienienaje pa prośbie surazmoŭcy). Dziaŭčyna — uładalnica kania, jaki znachodzicca na ŭtrymańni ŭ Ratamcy. Pa sutnaści, haspadar apłačvaje ŭtrymańnie i miesca dla žyvioły.
Pavodle infarmacyi na sajcie, «u košt uvachodziać: pasłuhi bryhadzira, načnych koniuchaŭ, karystańnie adkrytymi spartyŭnymi zbudavańniami, zimovym maniežam, vyvaz arhaničnych adchodaŭ, padściłka i inšyja vytvorčyja vydatki. Košt karmoŭ apłačvajecca ŭładalnikami pryvatnych koniej pavodle faktyčnych vydatkaŭ».
— Usio žyćcio ŭ nas byli biesterminovyja damovy. U niekatorych uładalnikaŭ koniej jany dziejničali i pa 20 hadoŭ: padpisali ŭmoŭna ŭ 2006 hodzie — i z taho času ničoha nie źmianiałasia. My svoječasova płacili, ničoha nie parušali. Z centram zaŭsiody byli vielmi davierlivyja adnosiny, bo heta nievialikaja konnaja supolnaść, dzie ŭsie adzin adnaho viedajuć.
Nijakich prablem nikoli nie ŭźnikała.
U pačatku krasavika ŭ čacie pryvatnych uładalnikaŭ źjaviłasia paviedamleńnie: nieabchodna terminova pierazaklučyć damovy. Kankretnuju pryčynu, jak tłumačyć dziaŭčyna, nichto nie nazvaŭ.
— Nam dali tydzień, vyznačyŭšy krajnim terminam subotu, 4 krasavika, kab uładalniki mahli pryjechać navat u vychadny. Ja spakojna pryjšła ŭ subotu, uziała dahavor — zahadzia nas ź im nichto nie aznajomiŭ. Usio adbyvałasia ŭ śpiešcy, ludziej było šmat, nie chaciełasia doŭha vyvučać dakumient. Ale ja źviarnuła ŭvahu, što hrafa z dataj dziejańnia dahavora była pustaja. Ja spytała pra heta, i mnie adkazali: «Potym dapišam».
Ja prapanavała ŭpisać datu samastojna i padoŭžyć dahavor na standartny termin — adzin hod, ale mnie skazali, što hetaha rabić nie treba.
Mahčyma, niechta skaža, što my sami paviali siabie niepiśmienna, bo nie varta padpisvać damovu biez daty. Ale zrazumiejcie: kali b u toj momant ja admoviłasia jaho padpisvać, mnie daviałosia b źbirać rečy i źjazdžać razam sa svaim kaniom. A heta nie čamadan, jaki možna prosta pieranieści ŭ inšaje miesca. Takaja situacyja była va ŭsich uładalnikaŭ koniej. Da taho ž u Ratamcy znachodzicca adzinaja vieterynarnaja klinika, jakaja śpiecyjalizujecca na lačeńni koniej. Tamu byli pryčyny padpisać dahavor na takich umovach.
Pavodle słoŭ Kryściny, praź miesiac jana ŭspomniła, što tak i nie atrymała svoj asobnik damovy. Jana źviarnułasia z hetym pytańniem da supracoŭnicy, u jakoj padpisvała dakumienty.
— Mnie adkazali, što dakumienty jašče nie hatovyja — ich pakul nie padpisali. Potym, 21 maja, u naš unutrany čat pryvatnych uładalnikaŭ koniej dasłali fotazdymak zahadu dyrektara ab zaćviardžeńni novaha prejskuranta: raniej košt składaŭ 22 rubli za sutki z PDV, a staŭ 30 rubloŭ. Da hetaha nastolki značnaha pavyšeńnia daŭno nie było.

My chutka arhanizavalisia i ŭžo praź dzieviać dzion nakiravali ŭ centr kalektyŭny zvarot z 51 podpisam. Adrazu ŭdakładniu: heta nie była kalektyŭnaja skarha z-za pavyšeńnia koštu. U zvarocie my paprasili pradastavić kalkulacyju staroha i novaha taryfaŭ z abhruntavańniem — na heta my majem prava pavodle zakona ab abaronie pravoŭ spažyŭcoŭ.
Akramia taho, my źviarnuli ŭvahu na šerah niedachopaŭ infrastruktury: jany nie byli likvidavanyja, adnak pry hetym nam pavialičyli košt pasłuh. My paličyli važnym adznačyć heta, kab kompleksna zrazumieć, za što mienavita pavyšajecca cana i jakim čynam płanujecca vyrašać isnujučyja prablemy.
Trecim punktam my paviedamili centru, što chočam praciahnuć dahavornyja adnosiny. My paprasili padrychtavać i pradastavić nam dadatkovaje pahadnieńnie da 15 červienia — za dva tydni da zakančeńnia terminu dziejańnia dahavora, kab u nas byŭ čas pryniać rašeńnie i, pry nieabchodnaści, znajści inšyja varyjanty. Pakolki pad zvarotam było bolš za 30 podpisaŭ, my taksama paprasili arhanizavać ahulny schod.

Pavodle słoŭ Kryściny, zvarot byŭ nakiravany kiraŭnictvu centra 1 červienia, a adkaz pastupiŭ 17-ha.
— Našy pytańni patrabavali padrabiaznych tłumačeńniaŭ, i ŭ adpaviednaści z zakanadaŭstvam jany majuć prava adkazać na praciahu miesiaca. Da hetaha pytańniaŭ nie ŭźnikła. Ale było inšaje: čamu nam dahetul nie dasłali dadatkovaje pahadnieńnie, jakoje paćviardžaje mahčymaść dalejšaha ŭtrymańnia koniej u centry? Ja vyrašyła, što raz užo adkaz na naš zvarot padrychtavali, to i hetaje pahadnieńnie nieŭzabavie pavinny byli pradastavić.

Na praciahu tydnia z-za asabistych spraŭ Kryścina nie zajmałasia hetym pytańniem. A zatym nastała 26 červienia.
— U čacie pryvatnych uładalnikaŭ my atrymali fota dakumienta, u jakim nam pradpisana da 1 lipienia vyzvalić dzieńniki (pamiaškańni, u jakich utrymlivajucca koni). Dakumient byŭ adpraŭleny nie ranicaj u piatnicu i nie ŭ abied — jaho dasłali prykładna za paŭhadziny da zakančeńnia pracoŭnaha dnia. Pakul my jaho atrymali i ŭbačyli, patelefanavać abo pryjechać na miesca ŭžo nie było mahčymaści.

Viadoma, my byli ŭ šoku. Ja nie bačyła vyjścia: patelefanavać i źviarnucca było niama da kaho. Nam dali 4 dni, ale faktyčna ź ich my mahli źviarnucca pa dapamohu tolki ŭ paniadziełak—aŭtorak, bo vychodnyja vypali. Tamu ja ŭźniała šum u sacyjalnych sietkach, dałučylisia jašče niekalki pryvatnych uładalnic.
Pavodle słoŭ dziaŭčyny, u piatnicu taksama byli nakiravanyja listy ŭ Ministerstva sportu i MARH. Pieršaje było pieraviedziena ŭ status «na vykanańni», druhoje zarehistravali.
— U niadzielu ranicaj u Ratamcy adkryvalisia mižnarodnyja spabornictvy, i pavinien byŭ pryjechać pieršy namieśnik ministra sportu. My vyrašyli źviarnucca da jaho.
Pry im dyrektar skazaŭ, što jon nie ŭ kursie, što my chočam padaŭžeńnia, ad nas ničoha nie pastupała i nichto ni razu nie prychodziŭ. My adrazu adkazali, što kali ŭźnikła situacyja z pavyšeńniem koštu, da ich u pryvatnym paradku prychodzili čatyry čałavieki. Tamu my i nakiravali kalektyŭny zvarot, kab nadać situacyi aficyjny charaktar.
Adnak vynik razmovy ŭsio ž byŭ: pavodle słoŭ Kryściny, jany damovilisia ab sustrečy z dyrektaram centra ranicaj u paniadziełak.
— Pazicyja centra nastupnaja: jany nie viedali pra naša žadańnie praciahnuć dahavory, nie atrymali ad nas zajaŭ, namieru kaho-niebudź vysialać nie było, uźnikła nieparazumieńnie, a my nibyta manipulujem faktami. Nam skazali napisać zajavy na padaŭžeńnie dahavoraŭ, a adnosna aŭkcyjonu — što heta jašče nie dakładna.
Zajavy, pavodle słoŭ dziaŭčyny, byli napisany adrazu paśla sustrečy.
«Takoha rezanansu ja nie čakała»
Žurnalisty taksama pahutaryli ź Julijaj — uładalnicaj pryvatnaha kania, jaki znachodzicca ŭ centry z 2025 hoda. Dziaŭčyna była adnoj z tych, chto apošnija niekalki dzion aśviatlaŭ u sacyjalnych sietkach prablemu mahčymaha vysieleńnia.
U razmovie Julija paćvierdziła infarmacyju, apisanuju vyšej. Jana taksama padpisvała zvarot z prośbaj abhruntavańnia novych cen, i ŭ im, pavodle jaje słoŭ, byŭ paznačany namier padoŭžyć dahavor.
— U piatnicu, 26.06, my atrymali paviedamleńnie, što pavinny źjechać. Viadoma, pačałasia panika — raźmiaścić takuju kolkaść koniej niama dzie. U pryvatnych uładalnikaŭ roznyja žyvioły: mnohija rehularna trenirujucca i vystupajuć, inšyja — jak i maja — znachodziacca ŭ centry pa stanie zdaroŭja, i terminovaja pieravozka moža stać ryzykaj dla žyćcia i zdaroŭja.

Druhi momant: zhodna z zakanadaŭstvam, kab pieravieźci kania, jon spačatku pavinien prajści karancin na praciahu 30 dzion. U vychadnyja vietstancyja nie pracuje, taksama nie było nijakich kamientaryjaŭ ad kiraŭnictva.
Bieź jakich-niebudź abvinavačańniaŭ ja padzialiłasia hetaj historyjaj u sacyjalnych sietkach, bo nie razumieła, jak dziejničać. Kali ščyra, takoha vialikaha rezanansu ja nie čakała. U paniadziełak z nami vyjšli na suviaź: ja asabista była ŭ dyrektara, u cełym u nas adbyłasia kanstruktyŭnaja razmova. Jon paviedamiŭ — znoŭ ža vusna, — što niama namieru kahości vysialać, što jość žadańnie zrabić praceduru bolš prazrystaj i zrazumiełaj. Pytańnie finansaŭ my nie abmiarkoŭvali — u pieršuju čarhu nam treba było zrazumieć, zastajomsia my ci nie, a ŭžo potym — na jakich umovach.
Vusna ja atrymała infarmacyju, što ad uładalnikaŭ nie pastupała zajaŭ. Ja sprabavała arhumientavać, što tyja, chto padpisaŭ zvarot, — heta i jość piśmovaje paviedamleńnie, bo ŭstanoŭlenaj formy nie isnuje.
U paniadziełak my napisali zajavy na padaŭžeńnie. Pakul panika krychu supakoiłasia: dyrektar skazaŭ, što miesiac — da 1 žniŭnia — žyvioły mohuć tam znachodzicca. Ja spytała: što budzie dalej? Vusna mianie zapeŭnili, što hety miesiac pojdzie na jurydyčnyja pytańni.

Pavodle słoŭ surazmoŭnicy, jana paprasiła aficyjna zafiksavać usie damoŭlenaści dakumientalna. Užo padčas padrychtoŭki materyjału Julija paviedamiła, što viečaram u aŭtorak pryvatnyja ŭładalniki atrymali piśmovaje paviedamleńnie ab padaŭžeńni terminu dahavoraŭ na raniejšych umovach da 1 žniŭnia.
— Dla nas žyvioły značać vielmi mnoha: svajho kania ja kaliści daŭno pačynała treniravać, potym u jaje źjavilisia surjoznyja prablemy sa zdaroŭjem, jana stała nieprydatnaj dla sportu i prakatu. Ja jaje vykupiła i laču — ciapier jana cudoŭna siabie adčuvaje, i heta mianie vielmi raduje.
Dla razumieńnia: uładalniki koniej abrali centr jak aptymalny varyjant. Ratamka — heta serca konnaha sportu. Na praciahu mnohich hadoŭ mienavita tut farmavalisia spartyŭnyja vyniki, prafiesijnyja kamandy i mocnyja čałaviečyja suviazi. Dla pryvatnych uładalnikaŭ asabliva važna zachavać mahčymaść zastavacca ŭ zvykłaj infrastruktury i pad nahladam śpiecyjalistaŭ, nie vyryvajučy žyvioł z pryvyčnaha asiarodździa.
Ciapier pastajannyja pastajalcy vykazvajuć zaniepakojenaść płanujemym aŭkcyjonam na dzieńniki i ryzykaj istotnaha pavyšeńnia koštu ŭtrymańnia koniej. Uładalniki bajacca nie tolki stracić miescy dla svaich koniej, ale i sutyknucca ź finansavym ciažaram, jaki zrobić znachodžańnie ŭ centry ekanamična niedastupnym.
Pazicyja centra: «Pa stanie na 25 červienia nie pastupiła ni adnoj zajaŭki va ŭstanoŭlenym paradku»
Žurnalisty patelefanavali ŭ pryjomnuju dyrektara centra, adnak kamientary pa telefonie tam admovilisia davać. Ale niadaŭna rezanansnuju historyju prakamientavali vydańniu «Prystaličča».
— Štohod u centry alimpijskaj padrychtoŭki pa konnym sporcie i koniehadoŭli zaklučajucca dahavory płatnaha akazańnia pasłuh pa ŭtrymańni koniej. Termin dziejučych dahavoraŭ zakančvajecca 1 lipienia 2026 hoda. Zhodna z punktam 6.9 dahavora, jon moža być pradoŭžany na novy termin paśla piśmovaha paviedamleńnia zakazčykam centra nie paźniej čym za 14 kalandarnych dzion da zakančeńnia terminu dziejańnia dahavora. Pa stanie na 25 červienia ŭ centr nie pastupiła nivodnaj zajaŭki va ŭstanoŭlenym paradku.
U suviazi z hetym i pa šmatlikich prośbach inšych uładalnikaŭ, jakija žadajuć raźmiaścić koniej u centry, ab prazrystym i spraviadlivym zaklučeńni damovaŭ, kiraŭnictvam centra razhladajecca mahčymaść zaklučeńnia ich na konkursnaj asnovie.
Taksama budzie stvorana rabočaja hrupa, jakaja vypracuje miechanizmy spraviadlivaha i prazrystaha zaklučeńnia dahavoraŭ z ulikam mierkavańniaŭ usich zacikaŭlenych, — cytujuć žurnalisty namieśnika hienieralnaha dyrektara pa asnoŭnaj dziejnaści RCAP konnaha sportu i koniehadoŭli Uładzimira Krajeŭskaha.
Kamientary
Nie zria nam (nie vam) miesiac dali na jurvoprosy.