Žurnalistka Hanna Lubakova budzie vieści na «Biełsacie» šou z deputatami Jeŭraparłamienta

— Hanna, što pavinna było zdarycca, kab vy praz 10 hadoŭ pastanavili viarnucca ŭ teležurnalistyku, na «Biełsat», i stacca viadoŭcaju prahramy «Ahora»? Ci možna ŭvohule heta nazvać viartańniem?

 — Ja spadziajusia, heta budzie viartańniem. Ja praviadu ŭ Brusieli pieršaje vydańnie, a tam pabačym, jak usio budzie raźvivacca.

Što da kankretnych pryčyn, čamu ja ŭziałasia za hety prajekt, to tut niama ničoha kanśpiratyŭnaha — prosta zdaryŭsia farmat, prajekt, ideja, jakaja mnie vielmi cikavaja i da jakoj ja radaja dałučycca. Apošnija hady ja pišu ŭ asnoŭnym dla anhlijskamoŭnych vydańniaŭ. Maja meta — pašyrać viedy pra Biełaruś mienavita siarod zamiežnikaŭ. Biełaruskija žurnalisty i žurnalistki robiać vydatnuju pracu, ale, skažam tak, na mižnarodnym uzroŭni hałasoŭ niedastatkova, tamu ja svoj čas pastanaviła pryśviacić mienavita hetamu. Pracuju ŭ amierykanskim analityčnym centry Atlantic Council jak zaprošanaja starejšaja supracoŭnica i pišu dla anhlijskamoŭnych vydańniaŭ.

I tut pastupiła prapanova vieści dyskusiju pa-anhlijsku ŭ Jeŭraparłamiencie ź jeŭrapiejskimi deputatami, ekśpiertami. I dla mianie ŭ hetym jość dva cikavyja aśpiekty. Heta mahčymaść, pa-pieršaje, zadavać pytańni jeŭrapiejcam pra Biełaruś, to bok, skažam tak, prymušać ich dumać pra Biełaruś. A pa-druhoje, pakazvać biełarusam i tłumačyć im, što Jeŭropa dumaje pra nas, jak bačyć mahčymyja źmieny ŭ Biełarusi, jak bačyć samich biełarusaŭ. Takija dźvie mety. I jany vielmi mnie padabajucca. Tak supała. I voś takim čynam ja apynułasia ŭ prajekcie.

Pieršaje vydańnie «Ahory» źjaviłasia na «Biełsacie» sioleta ŭ studzieni, jaho vioŭ Aleś Silič. Nahadajcie, kali łaska, čytačam, u čym asablivaść prahramy i jaje kancepcyi.

— Heta dyskusii, jakija buduć adbyvacca, prynamsi tak płanujem, raz na miesiac — z udziełam jeŭradeputataŭ i zaprošanaj ci zaprošanaha biełaruskaha ekśpierta. U studzieńskim vydańni byŭ šerah błokaŭ, u tym liku pra padziei ŭ Vieniesuele. Hetym razam ja płanuju sfakusavacca na ŭhodkach pačatku poŭnamaštabnaj vajny va Ukrainie, na roli režymu ŭ Biełarusi ŭ hetaj vajnie. Pasprabujem taksama havaryć pra mahčymyja scenary: jak heta moža vyhladać dla našaj krainy, kali buduć mirnyja pieramovy, i što biełarusy dumajuć pra heta. A taksama — jak u Jeŭropie ŭsprymajuć našuju krainu. Karaciej, budziem zychodzić z hieapalityčnych padziej, jakija adbyvajucca, rabić relevantnaju našuju krainu dla hetych padziej. I jeŭrapiejcy buduć vykazvacca na hetuju temu.

Pavialičyć

— Chto budzie vykazvacca ŭ lutym na «Ahory»? Kaho vy zaprasili dla ŭdziełu ŭ dyskusii?

— Zaprošanyja jeŭradeputatka i byłaja ministarka abarony Litvy Rasa Jukniavičyjenie, jeŭradeputat z Polščy i były jeŭrakamisar ab jeŭrapiejskim biudžecie Januš Levandoŭski. Udzieł u dyskusii voźmie taksama biełaruskaja ekśpiertka Hanna Štale, jakaja žyvie ŭ Jeŭropie.

— Jak ja razumieju, vy zaprasili jeŭradeputataŭ adnoj partyi — chadekaŭ. Čamu tak?

— Dobraja zaŭvaha, ale my na hety momant mocna nie fakusujemsia na roznapartyjnaści. Zasiarodžvajemsia na krainach. A Litva i Polšča — važnyja krainy, kali kazać siońnia pra Ukrainu.

— Jakija najvažniejšyja pytańni i temy pasprabujecie ahorać na biełsataŭskaj «Ahory»?

— Jak ja ŭžo skazała, hałoŭnaja tema — čaćviortaja hadavina pačatku poŭnamaštabnaj vajny va Ukrainie. Ale cikava budzie parazmaŭlać, naprykład, i pra toje, čamu Łukašenku zaprasili na Radu miru. Jon nie pajechaŭ, ale cikava, jak jeŭrapiejcy hladziać na pytańnie patencyjnaha vychadu Łukašenki ź izalacyi, bo jeŭrapiejskaja palityka ŭ hetym pytańni adroznaja ad amierykanskaj. Cikava było b spytać taksama, čamu jeŭrapiejcy nie zdoleli damovicca ŭ pytańni finalizacyi 20‑ha pakietu sankcyjaŭ suprać Rasiei, jakija zakranuli b i biełaruskija kampanii. Ci aznačaje heta, što ŭ Jeŭropie niama adzinstva?

Nu i pakolki buduć parłamientary z Polščy i Litvy, ja, kaniečnie, spytaju, pra hibrydny cisk z boku Miensku. Jakija mohuć być zachady ŭ adkaz? I, adpaviedna, Hanna Štale budzie biełaruskim hołasam, jaki zmoža zrabić reality check. Što dumajuć pra heta biełarusy? Mahčyma, nie budziem mocna fakusavacca na budučym vizicie Śviatłany Cichanoŭskaj u Kijeŭ, spadziajomsia, što jon adbudziecca. Ale, moža być, ja taksama pra heta spytaju, kali zojdzie havorka pra źmienu ŭkrainskaha padychodu da demakratyčnaj Biełarusi.

«Tema Biełarusi nie palaryzuje, a jadnaje»

— Bačańnie biełaruskaj situacyi ŭ Jeŭropie salidarnaje ci ŭsio ž isnujuć roznyja polusy?

— Dumaju, u cełym siońnia treba zmahacca za toje, kab u jeŭrapiejcaŭ byli viedy pra Biełaruś i ahułam uvaha da jaje — da polusaŭ tut jašče nie dajšło. Uvohule ž tema Biełarusi nie padzialaje i nie palaryzuje, a, naadvarot, jadnaje. Tut jasna, dzie čornaje, a dzie biełaje, i jasna, što Łukašenka — suahresar.

Ja zaŭvažyła, darečy: nie zvažajučy na toje, što adbyvajecca z boku Amieryki — vizity ci źniaćcie peŭnych sankcyj, — u jeŭrapiejcaŭ z časam usio bolšaje razumieńnie taho, što Łukašenka — suahresar. Z samaha pačatku, kali rakiety lacieli z terytoryi Biełarusi, jany mahli kazać, što, maŭlaŭ, jon ža vojskaŭ nie pasyłaŭ. Ale ciapier, pad upłyvam, moža być, źviestak pra «Arešnik» i jadravuju zbroju, razumieńnie, što Łukašenka dalej upisvajecca ŭ vajnu, tolki ŭzmacniajecca. A tym, chto takoha razumieńnia nie maje, treba tłumačyć: źmiena stratehii ŭ płanie źniaćcia sankcyjaŭ ci niejkaj lehitymizacyi režymu — heta nie novaja stratehija, heta toje, što było mnostva razoŭ i što taksama ničoha nie źmianiła.

— Hanna, vy kažacie, jeŭrapiejcy razumiejuć užo, što Łukašenka — suahresar, a ci viedajuć jany, što jon praciahvaje być tyranam i katam ułasnaha narodu, što represii ŭ Biełarusi nie spyniajucca, choć pajšoŭ užo šosty hod paśla pratestaŭ?

— Dumaju, i žurnalisty, i hramadzianskaja supolnaść, i pravaabaroncy, i demsiły — usie apaviadajuć pra toje, što represii praciahvajucca. Ale zacikaŭlenaść źmienšyłasia. Niekatoryja jeŭrapiejskija palityki zabyli navat ab pratestach u 2020 hodzie, bo minuła bolš za 5 hadoŭ, a heta «vielmi daŭno» ŭ palityčnym žyćci — adbylisia novyja vybary, pryjšli novyja palityki.

U hetaj situacyi ciažka ŭtrymać pierajemnaść viedaŭ i infarmacyi. Z padzieńniem zacikaŭlenaści spadaje infarmavanaść. I tut iznoŭ ža šmat čaho zaležyć ad nas, ad našych publikacyjaŭ i ad taho, jak my prabivajemsia z hetaj infarmacyjaj. Heta treba rabić bolej. Na fonie padziej va Ukrainie, u Hazie, Iranie, Afrycy apaviadać pra Biełaruś stała jašče składaniej. Ale musim heta rabić, kab razburać ujaŭleńnie, što ŭ Biełarusi «ŭsio supakoiłasia».

«Kniha pra ludziej, zasnavanaja na maich intervju»

— Apaviadać pra Biełaruś składana, ale, nakolki ja viedaju, vy pišacie ŭ Paryžy knižku pra Biełaruś. Kali heta praŭda, raskažycie trochu pra jaje.

— Heta praŭda. Ale ja ŭpieršyniu budu pra heta kazać, bo da hetaha starałasia nie «palicca» i z hetym nikudy nie vychodzić. Tak, ja ŭ Paryžy na časovaj rezidencyi i kancentrujusia na svajoj knizie, jakuju pačała pisać jašče niekalki hadoŭ tamu, ale praź niastaču volnaha času vymušanaja była ŭsio adkładać i adkładać praciah pracy. A ciapier užo nastaŭ taki momant, kali adkładać dalej prosta soramna. Treba zirnuć u lusterka, sieści za stoł i pisać. Voś hetym i zajmajusia.

Kniha pa-anhlijsku pra Biełaruś, pra padziei 2020 hoda i toje, što adbyvajecca z nami paśla 2020-ha. I hałoŭny aśpiekt — ludzi. To bok heta nie analityka i nie histaryčnaja kniha. Jasna, što tam buduć elemienty repartažu, ale pieradusim heta kniha pra ludziej, zasnavanaja na maich intervju. Na žal, jość hieroi, jakija ŭžo syšli ad nas. Jość čałaviek, jaki braŭ udzieł u pratestach, pajechaŭ na vajnu i tam, vajujučy na baku Ukrainy, zahinuŭ. Tamu napisać hetuju knihu robicca jašče važniej dla mianie. Raskazać hetuju historyju śvietu jak śviedčańnie epochi i padziej apošnich piaci hadoŭ.

Prahramu «Ahora. Biełaruski viektar» z Hannaju Lubakovaj u jakaści viadoŭcy hladzicie na «Biełsacie» 27 lutaha ŭ miežach viečarovaj «Studyi» a 20:20.

• 2
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1