«Kali Pucin pojdzie na Narvu, my pojdziem na vajnu» — ministr abarony Šviecyi
U intervju polskamu vydańniu Rzeczpospolita ministr abarony Šviecyi Poł Jonsan tłumačyć, nakolki Šviecyja hatova ŭdzielničać u abaronie, kali Rasija napadzie na Jeŭropu.

Na dumku šviedskaha ministra, śćviardžeńni pra pośpiechi Maskvy nie vytrymlivajuć krytyki. Jon padkreślivaje, što za minuły hod rasijskija vojski zaniali tolki 0,7% ukrainskaj terytoryi, straciŭšy bolš za 300 tysiač zabitymi i paranienymi. Pry hetym, jak adznačaje Jonsan, rasijskaja ekanomika «ściakaje kryvioju»: raście deficyt, źmianšajucca reziervy, pahłyblajucca prablemy bankaŭskaj sistemy.
«Rasija nie była ŭ stanie letaś pravieści nivodnaha značnaha nastupleńnia na froncie. Joj nie ŭdałosia zachapić nivodnaha bujnoha horada. Jaje metaj byŭ zachop u minułym hodzie ŭsiaho Danbasa. Ale i tut jana paciarpieła paražeńnie», — adznačaje Jonsan.
Razam z tym ministr pryznaje: vajna nie skončycca sama pa sabie. Na jaho dumku, Rasija adstupić tolki tady, kali Zachad jašče macniej udaryć pa jaje enierhietyčnych dachodach i adnačasova ŭzmocnić vajennuju padtrymku Ukrainy. U hetym kantekście jon nazyvaje abnadziejlivym rašeńnie ES vydzielić Kijevu 90 młrd jeŭra na nastupnyja dva hady.
Šviecyja, u svaju čarhu, praciahvaje maštabnuju dapamohu: pa 4 młrd jeŭra štohod. Pavodle danych Kilskaha instytuta suśvietnaj ekanomiki, paśla Hiermanii i Vialikabrytanii mienavita Šviecyja — adzin z najbujniejšych donaraŭ zbroi dla Ukrainy.
Čamu Šviecyja rychtujecca da pahrozy z Uschodu
Niahledziačy na toje što Šviecyja nie ŭvachodzić u kancepcyju «ruskaha miru», Jonsan adkryta nazyvaje Rasiju hałoŭnaj pahrozaj. Pry hetym jon udakładniaje: havorka nie pra strach, a pra padrychtoŭku.
Pa jaho słovach, Maskva demanstruje ŭsio bolšuju hatoŭnaść da ryzykoŭnych vajennych i palityčnych krokaŭ, naroščvaje siły ŭ Leninhradskaj i Kalininhradskaj zonach, praciahvaje ahresiju suprać susiedziaŭ. Mienavita tamu Stakholm imkniecca vykarystać čas, pakul Rasija ŭciahnutaja ŭ vajnu suprać Ukrainy, kab umacavać strymlivańnie.
Šviecyja, jak i Polšča, vystupaje za pavieličeńnie abaronnych vydatkaŭ da 5% VUP — u adpaviednaści z rašeńniami samitu NATA ŭ Haazie letam minułaha hoda. Kraina, pavodle ministra, aktyŭna raźvivaje kancepcyju «tatalnaj abarony».
«Hramadstvu rehularna zadajecca pytańnie: kali Šviecyja padvierhniecca napadu, ci pavinna kraina abaraniacca? A taksama: ci budzieš ty sam vajavać? U abodvuch vypadkach pieravažnaja bolšaść adkazaŭ — bolš za 80 pracentaŭ — stanoŭčyja. Heta, pobač ź Finlandyjaj, samy vysoki pakazčyk u Jeŭropie. Sa 100 tysiač čałaviek, jakija padlahajuć pryzyvu, kala 8 tysiač faktyčna słužać u vojsku. I siarod ich 82 pracenty rekamiendujuć hety vopyt inšym, a 37 pracentaŭ zastajucca ŭ armii na pastajannaj asnovie. U nas taksama jość ahienctva psichałahičnaj abarony», — adznačyŭ Jonsan.
«Adzin za ŭsich, usie za adnaho»
Asobna Jonsan padkreślivaje biezumoŭnaść sajuźnickich abaviazkaŭ. Na pytańnie: «kali Pucin zachoča pravieryć nadziejnaść Paŭnočnaatłantyčnaha aljansu, zaniaŭšy, skažam, estonskuju Narvu, Šviecyja pojdzie na vajnu z Rasijaj?» ministr adkazaŭ:
«Viadoma! Bo mienavita heta aznačaje prynaležnaść da aljansu. My budziem abaraniać kožnuju piadziu sajuznaj terytoryi».
Mienavita hetym, tłumačyć jon, abumoŭlenaja praktyčnaja prysutnaść Šviecyi na ŭschodnim fłanhu NATA: źniščalniki Gripen u minułym hodzie znachodzilisia ŭ Polščy ŭ miežach misii pavietranaha patrulavańnia, u Łatvii dysłakujecca šviedski miechanizavany bataljon, a ŭ 2026 hodzie Šviecyja voźmie na siabie viadučuju rolu ŭ Pieradavych suchaputnych siłach NATA ŭ Finlandyi.
Takim čynam, pa słovach Jonsana, NATA siońnia značna macniejšaje, čym piać hadoŭ tamu: z novymi płanami, novaj sistemaj kiravańnia i bolšymi mahčymaściami ŭdaru.
Kamientujučy dyskusii pra mahčymuju nienadziejnaść transatłantyčnaj suviazi, Jonsan śćviardžaje, što całkam daviaraje artykułu 5 Damovy ab NATA. Šviecyja, adznačaje jon, nie raspracoŭvaje «płan B» na vypadak, «kali Amieryka padviadzie».
Dapamoha Ukrainie
Adnačasova, pavodle jaho słoŭ, jeŭrapiejcy pavinny inviestavać u prahramu zakupak zbroi dla Ukrainy, asabliva toj, jakaja nie vyrablajecca na kantyniencie.
«U mianie taksama była dvuchbakovaja sustreča z namieśnikam ministra abarony Ełbrydžam Kołbi. Amierykancy čakajuć, što my budziem inviestavać u prahramu zakupki zbroi dla patreb Ukrainy ŭ ramkach prahramy PURL (Prioritised Ukraine Requirements List).
Toje samaje skazaŭ mnie hienierał Aleksus Hrynkievič, kamandujučy amierykanskimi vojskami ŭ Jeŭropie. Havorka, adnak, idzie pra zakupku ŭ ZŠA tolki toj zbroi, jakaja nie vyrablajecca ŭ Jeŭropie. Amierykancy pavinny skancentravacca na inšych patrebach, pierš za ŭsio ŭ Inda-Cichaakijanskim rehijonie», — adznačyŭ Jonsan i padkreśliŭ:
«19 lutaha Šviecyja pieradała ŭkraincam 21‑y pakiet vajennaj dapamohi, hetym razam vartaściu 1,2 miljarda dołaraŭ. I my hatovyja praciahvać heta».
Havoračy pra pierśpiektyvy mirnaha pracesu, ministr abarony Šviecyi akcentavaŭ:
«Vyznačeńnie taho, što jość pieramohaj, ja pakidaju ŭkraincam. Kali jany chočuć viarnuć usiu ŭkrainskuju terytoryju razam z Krymam, my budziem ich u hetym padtrymlivać. A kali jany chočuć pačać pieramovy, pra što jany sihnalizavali, my taksama budziem ich u hetym padtrymlivać. Mienavita tamu my pavialičyli našu padtrymku Ukrainy, kab jana mahła vieści takija pieramovy z pazicyi siły».
Paśla vajny, pavodle Jonsana, Jeŭropa adyhraje važnuju rolu ŭ harantyjach biaśpieki, intehracyi Ukrainy ŭ jeŭraatłantyčnuju prastoru i paślavajennych inviestycyjach.
Ciapier čytajuć
«Mama, davaj napišam zajavu ŭ milicyju, jon mianie ŭžo dastaŭ». Maci školnika z Bresta, jaki skončyŭ žyćcio samahubstvam, raskazała pra ckavańnie syna
Kamientary