Aun San Su Čžy ŭžo dva hady nie bačyłasia sa svaimi advakatami. Nieviadoma, ci žyvaja jana
Pa stanie na sieradu birmanskaja demakratyčnaja dziajačka Aun San Su Čžy praviała ŭ źniavoleńni ŭ Mjanmie ahułam 20 hadoŭ, piać ź jakich — paśla taho, jak jaje ŭrad byŭ zrynuty ŭ vyniku vajskovaha pieravarotu ŭ lutym 2021 hoda, paviedamlaje Bi-bi-si.

Amal ničoha nie viadoma pra stan jaje zdaroŭja abo ŭmovy, u jakich jana ŭtrymlivajecca, chacia miarkujecca, što jana znachodzicca ŭ vajskovaj turmie ŭ stalicy Niejpjido.
«Nakolki mnie viadoma, jana mahła ŭžo pamierci», — skazaŭ u minułym miesiacy jaje syn Kim Erys, adnak pradstaŭnik kiroŭnaj vajskovaj chunty nastojvaje, što jana znachodzicca ŭ dobrym stanie zdaroŭja.
Jana nie bačyłasia sa svaimi advakatami jak minimum dva hady i, nakolki viadoma, nie kantaktavała ni z kim, akramia turemnaha piersanału.
Paśla pieravarotu joj byli vyniesienyja turemnyja prysudy ahulnym terminam 27 hadoŭ pa abvinavačańniach, jakija ličacca sfabrykavanymi.
Tym nie mienš, niahledziačy na jaje źniknieńnie z publičnaj prastory, jana pa-raniejšamu kidaje doŭhi cień na Mjanmu.
Pastajanna hučać zakliki da jaje vyzvaleńnia, a taksama zvaroty da hienierałaŭ spynić razburalnuju kampaniju suprać uzbrojenaj apazicyi i pačać pieramovy ab spynieńni hramadzianskaj vajny, jakaja ciahniecca ŭžo piać hadoŭ.
Vajskoŭcy sprabavali vydalić jaje kaliści paŭsiudny vobraz, ale i ciapier u zacišnych kutkach možna ŭbačyć vyćviłyja płakaty z vyjavaj «Łedzi» abo «Amaj Su» — Maci Su, jak jaje ź luboŭju nazyvajuć. Ci moža jana i siońnia adyhrać rolu va ŭrehulavańni kanfliktu pamiž sałdatami i narodam Mjanmy?
Urešcie, takoje ŭžo zdarałasia raniej. Jašče ŭ 2010 hodzie vajskoŭcy znachodzilisia pry ŭładzie amal 50 hadoŭ, žorstka padaŭlali lubuju apazicyju i daviali ekanomiku da zaniapadu. Jak i ciapier, jany arhanizavali ŭsieahulnyja vybary, ź jakich była vyklučanaja papularnaja partyja Aun San Su Čžy — Nacyjanalnaja liha za demakratyju, — i zahadzia zabiaśpiečyli pieramohu ŭłasnaj praŭładnaj partyi — Sajuza salidarnaści i raźvićcia (USDP).
Jak i hetyja vybary, jakija dahetul pravodziacca paetapna, vybary 2010 hoda bolšaściu krain byli pryznanyja fiktyŭnymi. Tym nie mienš u kancy taho ž hoda Aun San Su Čžy była vyzvalenaja, i ŭžo praz 18 miesiacaŭ jaje abrali deputatam parłamienta. Da 2015 hoda jaje partyja pieramahła na pieršych svabodnych vybarach z 1960 hoda, i jana stała faktyčnym kiraŭnikom krainy.
Dla źniešniaha śvietu heta vyhladała amal cudam — demakratyčny pierachod, jaki, mahčyma, śviedčyŭ pra toje, što siarod kamiennych hienierałaŭ usio ž isnujuć sapraŭdnyja refarmatary.
Dyk ci možna čakać paŭtareńnia takoha scenaru paśla taho, jak chunta zakončyć svaje trochetapnyja vybary ŭ kancy hetaha miesiaca?
Z tych časoŭ mnohaje źmianiłasia. Tady ciaham mnohich hadoŭ išło ŭzajemadziejańnie pamiž hienierałami i roznymi pasłancami AAN, jakija šukali šlachi vychadu krainy ź izalacyi i viartańnia da supracoŭnictva z astatnim śvietam. Heta była bolš aptymistyčnaja epocha: hienierały bačyli, jak ich susiedzi ŭ Paŭdniova-Uschodniaj Azii bahaciejuć dziakujučy handlu z Zachadam, i imknulisia pazbavicca ad zadušlivych ekanamičnych sankcyj.
Jany taksama chacieli palepšyć adnosiny sa Złučanymi Štatami jak procivahu svajoj zaležnaści ad Kitaja, u toj čas, kali administracyja Abamy ažyćciaŭlała znakamity «pavarot da Azii».
Vyšejšaje vajskovaje kiraŭnictva zastavałasia žorstkim i padazronym, ale siarod mienš vysokapastaŭlenych aficeraŭ isnavała hrupa, hatovaja vyvučać mahčymaści palityčnaha kampramisu.
Dakładna nieviadoma, što ŭrešcie pierakanała vajskovaje kiraŭnictva adkryć krainu, ale vidavočna, što jany ličyli: kanstytucyja 2008 hoda, jakaja harantavała ŭzbrojenym siłam čverć miescaŭ u budučym parłamiencie, u spałučeńni ź ich dobra finansavanaj partyjaj budzie dastatkovaj, kab abmiežavać upłyŭ Aun San Su Čžy paśla jaje vyzvaleńnia.
Jany žorstka pamylilisia, niedaacaniŭšy jaje kałasalnuju papularnaść, a taksama stupień taho, nakolki dziesiacihodździ kiepskaha kiravańnia adarvali ad ich bolšaść nasielnictva.
Na vybarach 2015 hoda partyja USDP atrymała krychu bolš za 6% miescaŭ u abiedźviuch pałatach parłamienta. Na nastupnych vybarach u 2020 hodzie jana spadziavałasia na značna lepšy vynik paśla piaci hadoŭ kiravańnia Nacyjanalnaj lihi za demakratyju, jakoje pačynałasia ź nievierahodna vysokich nadziej, ale niepaźbiežna rasčaravała mnohich. Adnak USDP vystupiła jašče horš, zavajavaŭšy ŭsiaho 5% miescaŭ u dźviuch pałatach.
Navat mnohija z tych, chto byŭ niezadavoleny dziejnaściu Aun San Su Čžy na pasadzie kiraŭnika ŭrada, usio roŭna addali pieravahu joj, a nie vajskovaj partyi. Heta stvarała mahčymaść taho, što z časam jana zmoža zaručycca dastatkovaj padtrymkaj dla źmieny kanstytucyi i likvidacyi pryvilejavanaha stanovišča vajskoŭcaŭ.
Heta taksama pastaviła kryž na nadziejach hałoŭnakamandujučaha ŭzbrojenymi siłami Min Aun Chłajna stać prezidentam paśla svajho vychadu ŭ adstaŭku.
Jon ździejśniŭ pieravarot 1 lutaha 2021 hoda — u dzień, kali Aun San Su Čžy pavinna była inaŭhuravać novy ŭrad.
Ciapier u vajskovych šerahach niama refarmataraŭ i niama nadziei na kampramis, padobny da taho, što viarnuŭ demakratyju ŭ 2010 hodzie. Šakavalny hvałt, užyty dla padaŭleńnia pratestaŭ suprać pieravarotu, prymusiŭ mnohich maładych birmancaŭ uziacca za zbroju suprać chunty. Dziasiatki tysiač ludziej zahinuli, dziasiatki tysiač damoŭ byli źniščanyja. Pazicyi abodvuch bakoŭ istotna zaćviardzieli.
Kamientary