З цэнтра горада прыбралі дызельныя аўтамабілі. Праз некалькі гадоў у дзяцей сталі здаравейшыя лёгкія
Навукоўцы пяць гадоў назіралі за здароўем дзяцей і выявілі істотныя змены пасля ўвядзення жорсткіх абмежаванняў для найбольш «брудных» аўтамабіляў. Вынікі даследавання паказваюць, наколькі хутка дзіцячы арганізм можа адрэагаваць на паляпшэнне якасці паветра.
Абмежаванні для аўтамабіляў з высокім узроўнем шкодных выкідаў у многіх гарадах выклікаюць спрэчкі. У Лондане, аднак, такія меры дзейнічаюць ужо некалькі гадоў: у 2019 годзе там увялі зону звышнізкіх выкідаў (Ultra Low Emission Zone, ULEZ). За ўезд у яе на аўтамабілі, які не адпавядае вызначаным экалагічным стандартам, трэба плаціць.
Галоўная мэта такіх абмежаванняў — зменшыць забруджванне паветра транспартам. Да нядаўняга часу, аднак, не было вынікаў шматгадовых назіранняў, якія дазвалялі б ацаніць, як гэтыя меры адбіліся непасрэдна на здароўі жыхароў. Нядаўна група брытанскіх навукоўцаў апублікавала вынікі такога даследавання, на якія звяртае ўвагу National Geographic Polska.
Натуральны эксперымент
Брытанскія даследчыкі скарысталіся своеасаблівым «натуральным эксперыментам». Яны назіралі за больш чым 3400 дзецьмі, якім на пачатку даследавання было ад шасці да дзевяці гадоў.
Прыкладна палова дзяцей жыла ў Лондане, дзе дзейнічала ULEZ. Другую групу склалі школьнікі з Лутана — горада прыкладна за 56 кіламетраў ад брытанскай сталіцы, дзе падобнай зоны не было.
Лутан пры гэтым нельга назваць месцам з ідэальна чыстым паветрам. Гэта прамысловы горад, які таксама мае праблемы з забруджваннем. Таму даследчыкі маглі параўноўваць дзяцей, якія жывуць у гарадскім асяроддзі, але пры розных правілах адносна аўтамабільных выкідаў.
Штогод спецыялісты прыязджалі ў школы і правяралі функцыю лёгкіх дзяцей. Яны вымяралі аб'ём паветра, які чалавек можа з сілай выдыхнуць за першую секунду. Гэты паказчык дазваляе сачыць за тым, як з узростам развіваюцца лёгкія.
Змены ў лёгкіх
Як адзначаюць аўтары, да ўвядзення ULEZ паказчыкі лонданскіх дзяцей былі горшыя, чым у іх аднагодкаў з Лутана. Гэта сведчыла пра больш павольнае развіццё лёгкіх.
Але ў наступныя гады розніца пачала знікаць. Пасля ўвядзення зоны звышнізкіх выкідаў лёгкія дзяцей у Лондане раслі ў сярэднім прыкладна на 10 мілілітраў за год хутчэй, чым у дзяцей з кантрольнай групы. Усяго праз чатыры гады пасля ўвядзення строгіх правіл аб’ём лёгкіх маленькіх лонданцаў зраўняўся з паказчыкамі дзяцей з Лутана.
Змянілася і колькасць дзяцей, у якіх функцыя лёгкіх была клінічна паніжаная. Да ўвядзення абмежаванняў такіх было каля 14%, а праз пяць гадоў — каля 9%.
Даследчыкі таксама заўважылі яшчэ адну змену: дзякуючы больш чыстаму паветру лонданскія школьнікі сталі значна часцей дабірацца на заняткі пешшу або на ровары.
Аўтары даследавання адзначаюць, што атрыманыя вынікі даюць падставы для аптымізму. Яны паказваюць, што зніжэнне ўздзеяння забруджанага паветра ў перыяд, калі дзіцячы арганізм яшчэ развіваецца, можа мець вымяральны станоўчы эфект.
Разам з тым яны перасцерагаюць ад высновы, што праблема ўжо вырашаная. Узровень забруджвання паветра як у Лондане, так і ў Лутане па-ранейшаму перавышае паказчыкі, рэкамендаваныя Сусветнай арганізацыяй аховы здароўя.
Каментары
[Зрэдагавана]