Падчас будаўнічых прац у гістарычным цэнтры Гродна рабочыя наткнуліся на масавае пахаванне XVI—XVII стагоддзяў. Магчыма гэты некропаль адносіўся да страчанага храма Святой Тройцы, які даў назву дзвюм вуліцам і чыё дакладнае размяшчэнне заставалася невядомым.
На ўчастку па адрасе вуліца Малая Траецкая, 4 кампанія «РыэлтБудІнвест» узводзіць чарговы адміністрацыйна-гандлёвы цэнтр, праект якога распрацавала творчая майстэрня архітэктара Генадзя Шэйнмана. Работы, якія пачаліся ў кастрычніку 2025 года, планавалі скончыць ў лістападзе гэтага года. Аднак усе работы давялося спыніць, калі ў час капання катлавана з зямлі вынялі чалавечыя парэшткі, паведамляе выданне Newgrodno.by.
На пляцоўцы працуюць спецыялісты Інстытута гісторыі НАН Беларусі: ужо выяўлена больш за 20 касцякоў, а таксама кераміка і манеты XVI—XVII стагоддзяў.
Што ж гэта за невядомы некропаль у гістарычным цэнтры Гродна? Магчыма, падказкай служыць сама назва вуліцы. Малая Траецкая і паралельная ёй Вялікая Траецкая вуліцы, відавочна, паказваюць на існаванне ў гэтай мясцовасці храма пад тытулам Святой Тройцы, які не захаваўся да нашых часоў і не адлюстраваны ні на якіх гарадскіх планах.
У 1865 годзе часопіс «Вестник Западной России» апублікаваў артыкул, у якім звярталася ўвага на назву Траецкай вуліцы. Абапіраючыся на дакумент 1511 года, у якім згадваўся прывілей святару Свята-Троіцкай царквы Мацею на землі ў Суслаўшчыне, аўтар артыкула сцвярджаў, што на месцы, дзе ў ХІХ стагоддзі стаяў дом дабрачыннага таварыства і каталіцкі касцёл, раней узвышалася старажытная праваслаўная саборная царква Святой Тройцы.
Сцвярджалася, што нібыта каталіцкае духавенства, карыстаючыся пажарамі, проста захапіла старажытную рускую святыню, ад якой у народзе засталася толькі назва вуліцы. Гэта логіка добра клалася ў антыпольскую і антыкаталіцкую палітыку расійскіх уладаў неўзабаве пасля паўстання 1863 года.
Аднак сучасныя даследаванні гарадзенскай тапанімікі і архіўных дакументаў разбураюць гэты міф. Як даказвае гісторык Наталля Сліж, згаданая ў прывілеі 1511 года праваслаўная Траецкая царква не мела ніякага дачынення да гэтай мясцовасці. Гэты храм мог знаходзіцца альбо ў вёсцы Азёры, адкуль паходзіў згаданы святар, альбо побач з Барысаглебскім манастыром на Каложы, дзе сапраўды існавала драўляная Траецкая царква, знішчаная падчас пазнейшых войнаў.
Насамрэч у гэтым месцы існаваў касцёл Святой Тройцы пры кляштары манахаў-аўгусцінцаў, які вядомыя па магістрацкіх актах і інвентарах.
Самая ранняя згадка пра гэты храм паходзіць з прывілея вялікага князя Аляксандра Ягайлавіча, выдадзенага Фарнаму касцёлу ў 1494 годзе. У ім апісваецца «plateam, que vadit e Judeis versus ecclesiam claustralem sancte Trinitatis» — гэта значыць, «вуліца, якая ішла ад яўрэйскага квартала ў бок кляштарнага касцёла Святой Тройцы».
У дакуменце 1674 года апісваецца пляц мяшчанкі Ганны Раўскай, які знаходзіўся над Гараднічанкай: пярэдні бок выходзіў на вуліцу, якая ішла з Нямецкага рынка, тыльны бок — да Гараднічанкі, адзін бок — да Віленскай дарогі, а другі — да пляцаў касцёла Св. Тройцы. Усё лакалізуе храм прыкладна ў тым жа месцы, што знойдзены цяпер некропаль.
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬ-
Гарасім Ігнатавіч з-пад Віцебска аказаўся панцырным баярынам. Гісторык расказаў пра яго лёс
-
Ксёндз з Лагойска змог расшыфраваць лісты, якія раскрываюць гісторыю знакамітай краязнаўчай працы графа Тышкевіча пра Беларусь і Літву
-
Пад Віцебскам капалі водаправод, а дасталі каменны крыж Гарасіма Ігнатавіча, якому 400 гадоў
Цяпер чытаюць
У міліцэйскім конкурсе прыгажосці перамагла амапаўка, якая ў 2020 годе разганяла пратэсты39
Каментары
Нягледзячы на няспынныя спробы прарасійскіх сіл выкрасліць перыяд ВКЛ з беларускага наратыву, менавіта яго лічыць пачаткам беларускай дзяржаўнасці найбольшая доля беларусаў. І чым маладзейшае пакаленне, тым гэта адбываецца найчасцей. Перыяд pасeйскай Імперыі пачаткам беларускай дзяржаўнасці не лічыць амаль ніхто."
-NN