Archieołahi vyjavili ŭ Izraili rodnuju viosku apostałaŭ Andreja, Filipa i Piatra
Archieołahi vyjavili na poŭnačy Izraila ślady, jak miarkujecca, staražytnaj rybackaj vioski Vifsaidy, jakaja ŭzhadvałasia ŭ Novym Zapaviecie i ličycca radzimaj apostałaŭ Filipa, Andreja Pieršazvanaha i Piatra, paviedamiła vydańnie Haaretz.
Pavodle źviestak vydańnia, padčas raskopak na paŭnočnym uźbiarežžy Tyvieryjadskaha voziera (u Novym Zapaviecie — Halilejskaha mora) u El-Aradžy archieołahi znajšli rymskija kupalni — heta śviedčyć pra toje, što niekali na hetym miescy byŭ rymski «polis», paviedamiŭ vydańniu doktar Mardechaj Avijam z kaledža Kinieret.
Historyki miarkujuć, što heta byŭ horad Julijada, jaki niekali źjaviŭsia na miescy biblejskaj Vifsaidy. Tak, historyk Iosif Fłavij paviedamlaje, što Irad Filip, syn cara Irada Vialikaha, nadaŭ Vifsaidzie status horada i nazvaŭ Julijada ŭ honar Julii Aŭhusty, maci impieratara Tybieryja.
«Iosif piša, što manarch pieratvaryŭ Vifsaidu ź vioski ŭ polis, sapraŭdny horad. Jon nie zhadvaje, ci byŭ horad pabudavany na tym ža miescy, ci nie. I na samaj spravie ŭvieś hety čas my nie viedali, dzie jon. Ale kupalni śviedčać pra isnavańnie haradskoj kultury», — zajaviŭ Avijam.
Akramia hetaha, archieołahi vyjavili ŭ El-Aradžy hlinianyja čarapki, mazaiku, dźvie maniety. Adna ź ich — z bronzy i datujecca poźnim II stahodździem da našaj ery, a druhaja — srebnaja, z vyjavaj impieratara Nierona (65-66 hod našaj ery).
Kamientary