Saŭka: rašeńnie deputataŭ zrobić «taraškievicy» reklamu

24 kastryčnika pałata pradstaŭnikoŭ u pieršym čytańni pryniała zakonaprajekt «Ab praviłach biełaruskaj artahrafii i punktuacyi». Jakija źmieny ŭ biełaruskuju movu niasie hety zakon? Ci moža jon dapamahčy ŭźniać status biełaruskaj movy ŭ jakaści dziaržaŭnaj? Na hetyja dy inšyja temy my hutarym ź filolaham Źmitrom Saŭkam.

«Hety zakon stanie dziejsnym srodkam spynieńnia praktyki niepradumanaha i, pa sutnaści, supraćzakonnaha ŭžyvańnia ŭ peryjodycy tak zvanaj «taraškievicy», — hetak zajaviŭ ministar adukacyi Biełarusi Alaksandar Radźkoŭ, pradstaŭlajučy ŭ Pałacie pradstaŭnikoŭ zakonaprajekt. Źmicier, ci nia tut hałoŭnaja meta pryniaćcia zakonu «Ab praviłach biełaruskaj artahrafii i punktuacyi»?

Saŭka: «Ja ŭpeŭnieny, što pačatkova tak nie zadumvałasia. U pačatku 90‑ch miełasia na mecie ŭnieści niejkija vypraŭleńni. Paźniej sa źmienaj ułady pryjarytety źmianilisia, i istotna źmianiłasia napaŭnieńnie. Jak bačym, im ciapier hałoŭnaj stała palityčnaja kampanenta».

«Užo niekalki miesiacaŭ na staronkach hazety «Naša Niva» idzie ažyŭlenaja dyskusija pra toje, što treba prychodzić da adzinaha pravapisu — i tym, chto karystajecca aficyjnym pravapisam, i tym, chto karystajecca «taraškievicaj». Vaša dumka na hety kont?»

Saŭka: «Pa‑pieršaje, ja sam prafesijna karystajusia biełaruskaj movaj i ŭ zaležnaści ad akaličnaściaŭ, karystajusia to adny, to inšym standartam. Miarkuju, hetak robiać bolšaść ludziej, dla jakich biełaruskaja mova — štodzionnaść, jany tak ci inačaj iduć na kampramisy. Što da takoha rezkaha, adnaznačna palityčnaha rašeńnia Pałaty pradstaŭnikoŭ, to jano tolki zrobić «taraškievicy» reklamu. I ŭ vyniku da zabaronienych symbalaŭ — bieł‑čyrvona‑biełaha ściahu i «Pahoni» — dałučycca jašče adzin zabaronieny symbal — «taraškievica».

«Ci jość niejkaje racyjanalnaje ziernie ŭ hetym prajekcie?»

Saŭka: «Tam jość racyjanalnyja momanty. Heta spraščeńnie pravapisu «ŭ» i pašyreńnie jakańnia na ličebniki. «Ŭ» budzie pisacca va ŭsich vypadkach paśla hałosnych, kali jano nie pad naciskam i nia jość vialikaj litaraj. Słovy «dzieviaty», «dziesiaty» pierastanuć być vyklučeńniem, bo buduć pisacca «dziaviaty», dziasiaty». Plus mocna liberalizujucca pryncypy pieranosu. Adnak usie hetyja prapanovy ŭtrymlivalisia jašče ŭ prapanovach pravapisnaj kamisii TBM — heta nie zasłuha siońniašnich «narmalizataraŭ». Škada, što deputaty byli nastolki samaŭpeŭnienyja, što prysłuchalisia da paradaŭ TBM i nie pahadzilisia pravieści parlamenckija słuchańni».

Hutaryŭ Vital Cyhankoŭ, Radio Free Europe / Radio Liberty

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0