Jezydy žyvuć u Armenii. Hety narod zajmajecca vysakahornaj žyviołahadoŭlaj.
Jość dva supraćlehłyja pohlady na ich pachodžańnie: pieršy śćviardžaje, što kurdy źŭlajucca prodkami jezydaŭ, druhaja teoryja kaža absalutna advarotnaje — kurdy pajšli ad jezydaŭ. Adzinaja praŭda va ŭsim hetym toje, što hałoŭnaje adroźnieńnie adnych ad druhich — heta synkretyčnaja relihija jezydaŭ, jakuju jany zachoŭvajuć ciaham troch tysiačahodździaŭ.
Pieršyja zhadki ab chramie jezydaŭ adnosiacca da časoŭ Babilonu, a na ciapierašni momant adziny chram jezydaŭ znachodzicca ŭ irackim Masule. Jezydy — pahancy, jany pakłaniajucca Soncu, ale adziny boh, tvorca suśvietu, stvaryŭ jaho, hledziačy na paŭlina. Paŭlin źjaŭlajecca śviatarnaj ptuškaj jezydaŭ.
Jezydy nia majuć svajoj Śviatoj knihi, i ŭsie relihijnyja viedy pieradajucca ŭ vusnaj formie ŭ miežach kasty śviataroŭ ad baćki da syna. U ich try asnoŭnyja kasty: šejchi, piry — dźvie vyšejšyja kasty, mrydy — nižejšaja kasta. Šluby dazvalajucca ŭ miežach adnoj kasty, i časam niaviesta navat nia viedaje, jak vyhladaje jaje budučy muž. Hramadztva žorstka rehlamentavana praviłami tabu, jakija pieradajucca ad pakaleńnia da pakaleńnia. Naprykład, niaviesta nia moža razmaŭlać z starejšym mužčynam ź siamji žanicha albo jeści pry im, pakul jon hetaha nie dazvolić.
Na viasielli žanich kidaje jabłyk u hałavu niavieście. Čym na bolšuju kolkaść kavałkaŭ raźlacicca jabłyk, tym lepiej. Śviatkavańnie Novaha hodu ŭklučaje ŭ siabie adviedki pamierłych na mohiłkach, dzie stały stajać pobač z mahiłami, pryčym stały žorstka padzieleny: adny dla mužčyn, druhija dla žančyn i dziaciej. Padčas achviaraprynašeńnia pir (śviatar) pierad zabićciom žyvioliny zasypaje joj u nos sol, a potym čałaviek z kasty šejchaŭ adrazaje hałavu — inačaj heta budzie zabojstvam.
Samy dramatyčny momant u cykli mihracyi jezydaŭ pačynajecca ŭ toj miesiac, kali jany z žyviołaj pačynajuć padymacca na haru Ara, dzie napiaredadni staviacca namioty, u jakich pastuchi i ich siemji pražyvuć 5—6 miesiacaŭ.
Fatazdymki da repartažu hladzicie ŭ papiarovaj i pdf-versii “Našaj Nivy”
Kamientary