Грамадства4040

Памёр апошні з братоў Бельскіх, якія партызанілі ў Налібоцкай пушчы

У ЗША ва ўзросце 98 гадоў памёр Арон Бельскі, самы малодшы з братоў Бельскіх, якія падчас Другой сусветнай вайны стварылі ў Налібоцкай пушчы самы вялікі лясны лагер для яўрэяў у акупаванай Еўропе. Пра гэта паведаміў у фэйсбуку журналіст Дзмітрый Гурневіч.

Арон Бельскі ў Налібоцкай пушчы ў 2019 годзе. Фота Дзмітрыя Гурневіча

Да вайны сям’я Бельскіх жыла ў вёсцы Станкевічы каля Налібоцкай пушчы, дзе яны былі адзінымі яўрэямі. У сям’і Давіда і Бэлы Бельскіх было 11 дзяцей. Старэйшы сын, Туўя, вучыўся ў яўрэйскай і польскай школах, служыў у польскім войску, ведаў шэсць моў. 

Пасля нямецкага ўварвання ў 1941 годзе сям’я Бельскіх панесла вялікія страты: двух братоў і частку родных нацысты расстралялі, малодшы Арон, у той час падлетак, цудам уратаваўся. У снежні 1941 года браты стварылі ў лесе невялікі партызанскі атрад з 17 чалавек. Камандзірам стаў Туўя. З часам атрад вырас да сотняў людзей.

Атрад Бельскіх стаў вядомы тым, што прымаў усіх яўрэяў, у тым ліку жанчын, дзяцей і старых, у той час як іншыя партызанскія групы часта адмаўлялі ім. Туўя лічыў галоўнай задачай не столькі баявыя дзеянні, колькі ратаванне людзей: «лепш выратаваць адну старую яўрэйку, чым забіць дзесяць немцаў».

З часам лагер ператварыўся ў сапраўдную «вёску ў лесе» — з пякарняй, кузняй, школай, бальніцай і нават вяселлямі. Пры гэтым атрад вёў і баявыя дзеянні: падрываў эшалоны і масты, удзельнічаў у засадах, знішчыў сотні ворагаў. Падчас вялікай нямецкай аперацыі «Герман» у 1943 годзе атрад выжыў, схаваўшыся ў балотах.

Усяго браты Бельскія выратавалі ад знішчэння каля 1230 яўрэяў. Немцы прызначылі вялікую ўзнагароду за галаву Туўі. Пасля вызвалення Беларусі ўсе браты засталіся жывымі, акрамя Асаэля, які загінуў у Чырвонай Арміі пад канец вайны.

Браты Туўя, Зусь і Арон пасля пераследу з боку НКВД уцяклі спачатку ў Польшчу, потым у Палесціну, а ў сярэдзіне 1950‑х пераехалі ў ЗША. Там яны жылі ў Брукліне, працавалі ў транспартнай сферы. Туўя памёр у 1986 годзе, Зусь — у 1995-м, а малодшы Арон яшчэ доўга жыў у Маямі аж да ўчарашняга дня.

Каментары40

  • Жвір
    23.09.2025
    Чамусьці ў Беларусі няма ні помнікаў, ні кіна, ні шыльды якой у гонар Бельскіх. Таму, што ўсё, што зьвязана з ДСВ - "бальшая ідзеалагічэская вешч"... і больш нічога.
  • Гісторык
    23.09.2025
    Савецкія бандыты.
  • Заходнік
    23.09.2025
    "Пасля вызвалення Беларусі..."

    Па сённяшні дзень бачна вынікі гэтага вашагна руска-савецкага "вызвалення ". Бачна, што не наш пісаў артыкл, а нейкі ўсходнік. У Гурневіча ў запісе няма такіх слоў.

Цяпер чытаюць

Дырэктар Віцебскага цэнтра сучаснага мастацтва Андрэй Духоўнікаў пераехаў у Сербію — ён расказаў пра даносы ў культуры, неадукаванасць міністраў і чый жа Шагал17

Дырэктар Віцебскага цэнтра сучаснага мастацтва Андрэй Духоўнікаў пераехаў у Сербію — ён расказаў пра даносы ў культуры, неадукаванасць міністраў і чый жа Шагал

Усе навіны →
Усе навіны

Сабаленка ўнеслі ў базу «Міратворца» пасля скандалу на матчы з украінкай Світолінай24

«Дзякуй жанчынам, якія дачакаліся». Tor Band паказалі сваю першую рэпетыцыю3

55‑гадовага прадпрымальніка асудзілі за палітыку: ён штодня спрачаўся з ватнікамі ў Z‑чатах10

У тэатры імя Горкага працягваецца капітальны рамонт. Як зменіцца будынак ФОТА1

Іншую скульптуру аўтара скандальнай «Быхаўскай мадонны» чыноўнікі афіцыйна набылі за $15 тысяч толькі праз месяц пасля адкрыцця7

Масад папярэдзіў ЗША аб планах Ірана забіць Трампа дронамі5

SpaceX упершыню ў гісторыі злавіла верхні блок Starship ВІДЭА5

Ці хапае трох дзён бальнічнага, каб не заразіць калег?1

Больш танныя балістычныя ракеты радыкальна мяняюць правілы вайны1

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Дырэктар Віцебскага цэнтра сучаснага мастацтва Андрэй Духоўнікаў пераехаў у Сербію — ён расказаў пра даносы ў культуры, неадукаванасць міністраў і чый жа Шагал17

Дырэктар Віцебскага цэнтра сучаснага мастацтва Андрэй Духоўнікаў пераехаў у Сербію — ён расказаў пра даносы ў культуры, неадукаванасць міністраў і чый жа Шагал

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць